UCHWAŁA SKŁADU SIEDMIU SĘDZIÓW z dnia 21 grudnia 1976 r. (VII KZP 18/76)

Przedawnienie wykonania kary biegnie również w czasie jej odbywania. W wypadku wydania wyroku łącznego bieg przedawnienia wykonania kary liczy się od daty uprawomocnienia się poszczególnych wyroków.

Przewodniczący: sędzia W. Żebrowski.

Sędziowie: J. Bratoszewski, A. Hapon (sprawozdawca), H. Kempisty, Z. Kwiecień, J. Polony (współsprawozdawca), S. Pawela.

Prokurator Prokuratury Generalnej: A. Ferenc.

Sąd Najwyższy w sprawie Sławomira G. o wydanie wyroku łącznego po rozpoznaniu przedstawionego w trybie art. 390 § 1 k.p.k. przez Sąd Wojewódzki w Łodzi postanowieniem z dnia 2 sierpnia 1976 r., a następnie przedstawionego postanowieniem z dnia 24 listopada 1976 r. przez skład zwykły Sądu Najwyższego do rozstrzygnięcia przez skład powiększony tegoż Sądu, następującego zagadnienia prawnego wymagającego zasadniczej wykładni ustawy:

„Czy przedawnienie wykonania kary biegnie również w czasie jej odbywania, a jeżeli tak – to czy następuje ono co do kar jednostkowych objętych wyrokiem łącznym, czy co do kary orzeczonej tym wyrokiem?”i po wysłuchaniu wniosku prokuratora uchwalił udzielić odpowiedzi jak wyżej.

Uzasadnienie

1. Przepisy o przedawnieniu są przepisami szczególnymi (w sensie odstąpienia od karalności czynu przestępczego i od wykonaniakary) i jako przepisy prawa materialnego nie podlegają wykładni rozszerzającej, a tym bardziej nie można tu stosować analogii na niekorzyść skazanego (oskarżonego).

Dlatego – wobec braku wyraźnego w tej kwestii przepisu regulującego tę kwestię odmiennie – należy przyjąć, że przedawnienie wykonania kary (art. 107 k.k.) biegnie również w czasie jej wykonywania (odbywania).

Jedyny wyjątek od tej generalnej zasady przewiduje art. 17 § 3 k.k.w. (zdanie ostatnie).

Z treści art. 108 k.k. – a zwłaszcza jego zdania ostatniego – wynika, że ograniczenia, o których w nim mowa, nie odnoszą się do postępowania wykonawczego, lecz dotyczą postępowania przygotowawczego i jurysdykcyjnego.

Jeżeliby nawet przyjąć, że art. 108 k.k. odnosi się także do postępowania wykonawczego, to z treści tego przepisu nie można wyprowadzać wniosków odmiennych od przyjętych w tezie.

Z uzasadnienia: „Projektu kodeksu karnego oraz przepisów wprowadzających kodeks karny” (Wydawnictwo Prawnicze 1968, s. 122) wynika wprost, iż: „Projekt stanął na stanowisku, że przedawnienie wykonania kary, podobnie jak przedawnienie postępowania wszczętego, nie powinno ulegać spoczywaniu. Projekt więc nie powtarza § 2 art. 89 k.k. (z 1932 r., przyp. SN), co oznacza, że nie ma takich powodów prawnych ani faktycznych, które przerywałyby bieg przedawnienia”.

Z literalnego brzmienia art. 107 k.k. wynika, że mowa w nim o wyroku skazującym, skazanie zaś łączy się zawsze z konkretnym przestępstwem.

W wypadku więc wyroku łącznego przedawnienie wykonania kary powinno nastąpić nie co do kary łącznej, lecz co do kar zasadniczych wymierzonych w każdym z wyroków skazujących za poszczególne czyny, na podstawie których wydano wyrok łączny.