USTAWA z dnia 21 czerwca 1996 r. o urzędach i izbach skarbowych 1)

Art. 1–4. (uchylone). 2)

Art. 5. 1. 3)  Ministrowi właściwemu do spraw finansów publicznych podlegają dyrektorzy izb skarbowych i naczelnicy urzędów skarbowych, jako organy administracji rządowej niezespolonej oraz, na podstawie odrębnych przepisów, inne organy, a w szczególności dyrektorzy urzędów kontroli skarbowej.

1a. 4)  W ramach programów pilotażowych wprowadzonych w celu potwierdzenia przydatności rozwiązań organizacyjnych usprawniających działanie administracji skarbowej i celnej organy podległe ministrowi właściwemu do spraw finansów publicznych wykonują zadania należące do właściwości rzeczowej i miejscowej innych organów podległych temu ministrowi.

1b. 4)  Minister właściwy do spraw finansów publicznych może wprowadzić, w drodze rozporządzenia, na czas określony program pilotażowy, o którym mowa w ust. 1a, określając rodzaje zadań wykonywanych przez organy objęte programem, a także miejsce ich wykonywania lub terytorialny zasięg działania tych organów oraz czas trwania pilotażu, biorąc w szczególności pod uwagę sprawdzenie możliwości usprawnienia pracy urzędów i obsługi podatników.

1c. Minister właściwy do spraw finansów publicznych sprawuje kontrolę prawidłowości wykonywania zadań należących do zakresu działania dyrektorów izb skarbowych, naczelników urzędów skarbowych oraz kontrolę urzędów obsługujących te organy, a także kontrolę przestrzegania zasad etyki zawodowej, bezstronności i obiektywizmu działania pracowników zatrudnionych w tych urzędach.

1d. Minister właściwy do spraw finansów publicznych określa, w drodze rozporządzenia, szczegółowy tryb postępowania w zakresie kontroli, o której mowa w ust. 1c, mając na uwadze potrzebę zapewnienia sprawności i skuteczności przeprowadzania kontroli, bieżącego reagowania na informacje o występujących nieprawidłowościach i ich usuwania oraz uwzględniając zakres sprawowanego nadzoru.

2. (uchylony). 5)

3. 6)  Naczelnik urzędu skarbowego wykonuje zadania przy pomocy kierowanego przez siebie urzędu skarbowego, a dyrektor izby skarbowej przy pomocy kierowanej przez siebie izby skarbowej.

4. 6)  Minister właściwy do spraw finansów publicznych powołuje spośród kandydatów wyłonionych w konkursie, o którym mowa w ust. 5a, z zastrzeżeniem ust. 5f:

1) dyrektora izby skarbowej;

2) naczelnika urzędu skarbowego.

4a. 7)  Minister właściwy do spraw finansów publicznych powołuje wicedyrektora izby skarbowej na wniosek dyrektora izby skarbowej.

4b. 7)  Minister właściwy do spraw finansów publicznych odwołuje:

1) dyrektora izby skarbowej;

2) wicedyrektora izby skarbowej oraz naczelnika urzędu skarbowego – na wniosek dyrektora izby skarbowej.

5. Dyrektor izby skarbowej powołuje i odwołuje zastępcę naczelnika urzędu skarbowego – na wniosek naczelnika urzędu skarbowego.

5a. 8)  Dobór kandydatów na stanowisko dyrektora izby skarbowej i naczelnika urzędu skarbowego jest dokonywany w drodze konkursu spośród pracowników urzędów i organów podległych ministrowi właściwemu do spraw finansów publicznych, którzy posiadają wyłącznie obywatelstwo polskie, wyższe wykształcenie magisterskie prawnicze, ekonomiczne lub inne uzupełnione studiami podyplomowymi prawniczymi lub ekonomicznymi oraz co najmniej czteroletni staż pracy w tych urzędach i organach.

5b. 8)  Konkurs przeprowadza komisja powołana przez ministra właściwego do spraw finansów publicznych. Konkurs przeprowadzany jest w formie egzaminu składającego się z części ustnej i pisemnej, w toku którego sprawdzeniu podlega wiedza niezbędna do wykonywania zadań na określonych stanowiskach, predyspozycje i zdolności ogólne oraz umiejętności kierownicze.

5c. 8)  Do czasu powołania wyłonionego w drodze konkursu dyrektora izby skarbowej lub naczelnika urzędu skarbowego, minister właściwy do spraw finansów publicznych wyznacza osobę pełniącą odpowiednio obowiązki dyrektora izby skarbowej lub naczelnika urzędu skarbowego.

5d. 8)  Minister właściwy do spraw finansów publicznych określa, w drodze rozporządzenia:

1) tryb powołania komisji, o której mowa w ust. 5b,

2) tryb przeprowadzania konkursu, o którym mowa w ust. 5a,

3) sposób dokumentowania spełnienia wymogów określonych w ust. 5a

– uwzględniając potrzebę sprawnego przeprowadzenia postępowania konkursowego i wszechstronnego sprawdzenia kwalifikacji i predyspozycji osób przystępujących do konkursu.

5e. 8)  Minister właściwy do spraw finansów publicznych może nie powołać na stanowisko dyrektora izby skarbowej lub naczelnika urzędu skarbowego kandydata wyłonionego w drodze konkursu w przypadku, jeżeli żaden z kandydatów nie gwarantuje obiektywnego wypełniania obowiązków dyrektora izby skarbowej lub naczelnika urzędu skarbowego.

5f. 8)  W przypadku gdy dwa kolejne konkursy nie wyłonią kandydata oraz w przypadku, o którym mowa w ust. 5e, minister właściwy do spraw finansów publicznych może powołać osobę na stanowiska wymienione w ust. 4 bez konkursu.

6. Do zakresu działania naczelników urzędów skarbowych należy: 9)

1) 10)  ustalanie lub określanie i pobór podatków oraz niepodatkowych należności budżetowych, jak również innych należności, na podstawie odrębnych przepisów, z wyjątkiem podatków i należności budżetowych, których ustalanie lub określanie i pobór należy do innych organów;

2) rejestrowanie podatników oraz przyjmowanie deklaracji podatkowych;

3) wykonywanie kontroli podatkowej;

4) podział i przekazywanie, na zasadach określonych w odrębnych przepisach, dochodów budżetowych między budżetem państwa i budżetami gmin;

5) (uchylony); 11)

6) (uchylony); 11)

7) 12)  wykonywanie egzekucji administracyjnej należności pieniężnych;

7a) 13)  współpraca z Szefem Krajowego Centrum Informacji Kryminalnych w zakresie niezbędnym do realizacji jego zadań ustawowych;

8) wykonywanie innych zadań określonych w odrębnych przepisach.

6a. 14)  Do zakresu działania urzędów skarbowych należy:

1) prowadzenie dochodzeń w sprawach o przestępstwa skarbowe i wykroczenia skarbowe;

2) wykonywanie funkcji oskarżyciela publicznego w sprawach o przestępstwa skarbowe i wykroczenia skarbowe;

3) wykonywanie kar majątkowych, w zakresie określonym w przepisach Kodeksu karnego wykonawczego oraz Kodeksu karnego skarbowego.

7. Do zakresu działania dyrektorów izb skarbowych należy: 15)

1) nadzór nad urzędami skarbowymi;

2) rozstrzyganie w drugiej instancji w sprawach należących w pierwszej instancji do urzędów skarbowych;

3) 16)  ustalanie i udzielanie oraz analizowanie prawidłowości wykorzystywania dotacji przedmiotowych dla przedsiębiorców w zakresie określonym przez Ministra Finansów 17) ;

4) wykonywanie innych zadań określonych w odrębnych przepisach.

8. Izba skarbowa jest organem wyższego stopnia w stosunku do urzędu skarbowego.

9. 18)  Właściwość miejscową naczelników urzędów skarbowych i dyrektorów izb skarbowych określa się według terytorialnego zasięgu działania odpowiednio urzędu skarbowego i izby skarbowej, z uwzględnieniem ust. 9a, a także z uwzględnieniem zadań i terytorialnego zasięgu działania tych organów określonych w programach pilotażowych, o których mowa w ust. 1a i 1b.

9a. 19)  Terytorialny zasięg działania określonego urzędu skarbowego wyłącznie w zakresie:

1) niektórych kategorii podatników,

2) wykonywania niektórych zadań określonych w ust. 6

– może obejmować terytorialny zasięg działania innych urzędów skarbowych.

9b. 19)  Wyznaczenie terytorialnego zasięgu działania określonego urzędu skarbowego zgodnie z ust. 9a następuje w przepisach określonych na podstawie ust. 9c i może dotyczyć w szczególności:

1) podatkowych grup kapitałowych;

2) banków;

3) zakładów ubezpieczeń;

4) jednostek działających na podstawie przepisów ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o obrocie instrumentami finansowymi (Dz. U. Nr 183, poz. 1538) oraz przepisów o funduszach inwestycyjnych;

5) jednostek działających na podstawie przepisów o organizacji i funkcjonowaniu funduszy emerytalnych;

6) oddziałów lub przedstawicielstw przedsiębiorstw zagranicznych;

7) osób prawnych lub jednostek organizacyjnych nieposiadających osobowości prawnej, które:

a) w ostatnim roku podatkowym osiągnęły przychód netto, w rozumieniu przepisów o rachunkowości, ze sprzedaży towarów, wyrobów i usług o równowartości co najmniej 5 mln euro według kursu średniego ogłaszanego przez Narodowy Bank Polski na koniec roku podatkowego albo

b) jako rezydenci w rozumieniu przepisów prawa dewizowego, biorą udział bezpośrednio lub pośrednio w zarządzaniu przedsiębiorstwami położonymi za granicą lub w ich kontroli, albo posiadają udział w kapitale takich przedsiębiorstw albo

c) są zarządzane bezpośrednio lub pośrednio przez nierezydenta w rozumieniu przepisów prawa dewizowego lub nierezydent dysponuje co najmniej 5% głosów na zgromadzeniu wspólników albo na walnym zgromadzeniu, albo

d) jako rezydenci w rozumieniu przepisów prawa dewizowego jednocześnie bezpośrednio lub pośrednio biorą udział w zarządzaniu podmiotem krajowym i podmiotem zagranicznym w rozumieniu innych ustaw lub w jego kontroli albo posiadają jednocześnie udział w kapitale takich podmiotów.

9c. 19)  Minister właściwy do spraw finansów publicznych w porozumieniu z ministrem właściwym do spraw administracji publicznej określa, w drodze rozporządzenia, terytorialny zasięg działania oraz siedziby naczelników urzędów i dyrektorów izb skarbowych, uwzględniając zasady określone w ust. 9a i 9b oraz potrzeby właściwego zorganizowania wykonywania zadań, zwłaszcza z zakresu poboru podatków oraz sprawnej obsługi podatnika.

10. Minister Finansów 17) określa, w drodze zarządzenia, organizację urzędów i izb skarbowych oraz nadaje im statuty.

11. (uchylony). 2 0)

Art. 5a. 21)  1. Dla podatników, o których mowa w art. 5 ust. 9b, zmiana właściwości naczelnika urzędu skarbowego na właściwego wyłącznie w zakresie określonych kategorii podatników następuje:

1) z dniem 1 stycznia roku następującego po roku, w którym nastąpiło ich włączenie do danej kategorii podatników – w przypadku podatników wymienionych w art. 5 ust. 9b pkt 1–6 oraz w pkt 7 lit. b–d;

2) z dniem 1 stycznia drugiego roku następującego po roku, w którym nastąpiło przekroczenie kwoty, o której mowa w art. 5 ust. 9b pkt 7 lit. a – w przypadku podatników wymienionych w tym przepisie.

2. Spełnienie warunku, o którym mowa w art. 5 ust. 9b pkt 7 lit. a, stwierdza się na podstawie danych wynikających z zatwierdzonego sprawozdania finansowego za ostatni rok podatkowy. Naczelnik urzędu skarbowego może stwierdzić z urzędu w trakcie czynności sprawdzających, kontroli podatkowej albo postępowania podatkowego spełnienie warunku, o którym mowa w art. 5 ust. 9b pkt 7 lit. a, i poinformować o tym właściwego naczelnika urzędu skarbowego.

3. Podatnicy, o których mowa w art. 5 ust. 9b, są obowiązani, w przypadku ustalenia właściwości zgodnie z art. 5 ust. 9a pkt 1, zawiadomić o zmianie właściwości dotychczas właściwego naczelnika urzędu skarbowego w terminie do dnia 15 października roku poprzedzającego rok, od którego nastąpi ta zmiana, składając zawiadomienie według ustalonego wzoru. W przypadku gdy włączenie ich do kategorii podatników określonych w art. 5 ust. 9b pkt 1–6 i pkt 7 lit. b–d nastąpiło w okresie od dnia 15 października do dnia 31 grudnia, zawiadomienie powinno nastąpić w terminie 7 dni od tego włączenia, nie później jednak niż do dnia 31 grudnia poprzedzającego rok, od którego następuje zmiana właściwości.

4. W przypadku podatników, o których mowa w art. 5 ust. 9b pkt 1–6, rozpoczynających działalność, właściwym naczelnikiem urzędu skarbowego jest naczelnik urzędu skarbowego właściwy wyłącznie w zakresie określonych kategorii podatników od dnia rozpoczęcia tej działalności.

5. Dla podatników, dla których właściwym jest naczelnik urzędu skarbowego właściwy wyłącznie w zakresie określonych kategorii podatników i którzy przez dwa kolejne lata podatkowe nie należeli do kategorii podatników, o których mowa w art. 5 ust. 9b, zmiana właściwości naczelnika urzędu skarbowego z naczelnika właściwego wyłącznie w zakresie określonych kategorii podatników następuje z dniem 1 stycznia drugiego roku następującego po roku, w którym nastąpiło ich wyłączenie z danej kategorii podatników.

6. Podatnicy, o których mowa w ust. 5, są obowiązani zawiadomić o zmianie właściwości dotychczas właściwego naczelnika urzędu skarbowego do dnia 15 października roku po upływie roku podatkowego, w którym nastąpiło ich wyłączenie, składając zawiadomienie według ustalonego wzoru. Przepis ust. 3 zdanie drugie stosuje się odpowiednio.

7. Minister właściwy do spraw finansów publicznych określa, w drodze rozporządzenia, wzór zawiadomień, o których mowa w ust. 3 i 6, uwzględniając potrzebę zapewnienia niezbędnych danych dla sprawnej zmiany właściwości naczelników urzędów skarbowych.

Art. 6. (uchylony). 22)

Art. 6a. Dzień 31 lipca ustanawia się Dniem Skarbowości.

Art. 7.  (uchylony).

Art. 8.  1. Pracownikom podległym ministrowi właściwemu do spraw finansów publicznych, wykonującym kontrolę podatkową oraz kontrolę, o której mowa w art. 5 ust. 1c, przysługuje miesięczny dodatek kontrolerski do wynagrodzenia, w wysokości do 50 % wynagrodzenia.

2. Minister właściwy do spraw finansów publicznych określa, w drodze rozporządzenia, zasady, warunki i tryb przyznawania, stawki, zmiany wysokości albo utraty dodatku, o którym mowa w ust. 1, uwzględniając potrzebę zwiększenia skuteczności kontroli przez zapewnienie motywacji pracowników do jej sprawnego wykonywania.”.

Art. 8a. (uchylony).

Art. 8b. 28)  1. Pracownicy urzędów skarbowych i izb skarbowych będący pracownikami służby cywilnej są obowiązani corocznie, w terminie do dnia 15 maja, składać oświadczenia majątkowe wraz z załącznikiem – kserokopią zeznania o wysokości dochodu w roku podatkowym i jego korekt. Oświadczenie składa się kierownikowi jednostki, w której osoba jest zatrudniona.

2. Naczelnicy urzędów skarbowych i ich zastępcy, a także dyrektorzy i wicedyrektorzy izb skarbowych oświadczenia takie składają ministrowi właściwemu do spraw finansów publicznych.

3. Do dokonywania analizy danych zawartych w oświadczeniu uprawniona jest komórka organizacyjna urzędu obsługującego ministra właściwego do spraw finansów publicznych.

4. W zakresie nieuregulowanym w ustawie do oświadczeń majątkowych stosuje się odpowiednio przepisy o ograniczeniu prowadzenia działalności gospodarczej przez osoby pełniące funkcje publiczne.

Art. 9. (uchylony). 2)

Art. 10. Ustawa wchodzi w życie w terminie i na zasadach określonych w ustawie – Przepisy wprowadzające ustawy reformujące funkcjonowanie gospodarki i administracji publicznej. 29)



1)  Tytuł ze zmianą wprowadzoną przez art. 71 pkt 1 ustawy z dnia 4 września 1997 r. o działach administracji rządowej (Dz. U. Nr 141, poz. 943 oraz z 1998 r. Nr 162, poz. 1122), która weszła w życie z dniem 1 kwietnia 1999 r.

2)  Przez art. 71 pkt 2 ustawy, o której mowa w odnośniku 1.

3)  W brzmieniu ustalonym przez art. 15 pkt 1 lit. a ustawy z dnia 27 czerwca 2003 r. o utworzeniu Wojewódzkich Kolegiów Skarbowych oraz o zmianie niektórych ustaw regulujących zadania i kompetencje organów oraz organizację jednostek organizacyjnych podległych ministrowi właściwemu do spraw finansów publicznych (Dz. U. Nr 137, poz. 1302), która weszła w życie z dniem 1 września 2003 r.

4)  Dodany przez art. 8 lit. a ustawy z dnia 7 czerwca 2002 r. o zniesieniu Generalnego Inspektora Celnego, o zmianie ustawy o kontroli skarbowej oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 89, poz. 804), która weszła w życie z dniem 1 lipca 2002 r.

4)  Dodany przez art. 8 lit. a ustawy z dnia 7 czerwca 2002 r. o zniesieniu Generalnego Inspektora Celnego, o zmianie ustawy o kontroli skarbowej oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 89, poz. 804), która weszła w życie z dniem 1 lipca 2002 r.

5)  Przez art. 15 pkt 1 lit. b ustawy, o której mowa w odnośniku 3.

6)  W brzmieniu ustalonym przez art. 15 pkt 1 lit. c ustawy, o której mowa w odnośniku 3.

6)  W brzmieniu ustalonym przez art. 15 pkt 1 lit. c ustawy, o której mowa w odnośniku 3.

7)  Dodany przez art. 15 pkt 1 lit. d ustawy, o której mowa w odnośniku 3.

7)  Dodany przez art. 15 pkt 1 lit. d ustawy, o której mowa w odnośniku 3.

8)  Dodany przez art. 15 pkt 1 lit. e ustawy, o której mowa w odnośniku 3.

8)  Dodany przez art. 15 pkt 1 lit. e ustawy, o której mowa w odnośniku 3.

8)  Dodany przez art. 15 pkt 1 lit. e ustawy, o której mowa w odnośniku 3.

8)  Dodany przez art. 15 pkt 1 lit. e ustawy, o której mowa w odnośniku 3.

8)  Dodany przez art. 15 pkt 1 lit. e ustawy, o której mowa w odnośniku 3.

8)  Dodany przez art. 15 pkt 1 lit. e ustawy, o której mowa w odnośniku 3.

9)  Zdanie wstępne w brzmieniu ustalonym przez art. 15 pkt 1 lit. f tiret pierwsze ustawy, o której mowa w odnośniku 3.

10)  W brzmieniu ustalonym przez art. 15 pkt 1 lit. f tiret drugie ustawy, o której mowa w odnośniku 3.

11)  Przez art. 15 pkt 1 lit. f tiret trzecie ustawy, o której mowa w odnośniku 3.

11)  Przez art. 15 pkt 1 lit. f tiret trzecie ustawy, o której mowa w odnośniku 3.

12)  W brzmieniu ustalonym przez art. 15 pkt 1 lit. f tiret czwarte ustawy, o której mowa w odnośniku 3.

13)  Dodany przez art. 63 ustawy z dnia 6 lipca 2001 r. o gromadzeniu, przetwarzaniu i przekazywaniu informacji kryminalnych (Dz. U. Nr 110, poz. 1189 oraz z 2002 r. Nr 81, poz. 731), która weszła w życie z dniem 1 stycznia 2003 r.

14)  Dodany przez art. 15 pkt 1 lit. g ustawy, o której mowa w odnośniku 3.

15)  Zdanie wstępne w brzmieniu ustalonym przez art. 15 pkt 1 lit. h ustawy, o której mowa w odnośniku 3.

16)  Ze zmianą wprowadzoną przez art. 93 ustawy z dnia 20 sierpnia 1997 r. – Przepisy wprowadzające ustawę o Krajowym Rejestrze Sądowym (Dz. U. Nr 121, poz. 770), który wszedł w życie z dniem 22 października 1997 r.

17)  Obecnie: ministra właściwego do spraw finansów publicznych, stosownie do art. 4 ust. 1, art. 5 pkt 3 i art. 8 ustawy z dnia 4 września 1997 r. o działach administracji rządowej (Dz. U. z 2003 r. Nr 159, poz. 1548, Nr 162, poz. 1568 i Nr 190, poz. 1864 oraz z 2004 r. Nr 19, poz. 177, Nr 69, poz. 624, Nr 91, poz. 875, Nr 96, poz. 959 i Nr 116, poz. 1206), która weszła w życie z dniem 1 kwietnia 1999 r.

18)  W brzmieniu ustalonym przez art. 15 pkt 1 lit. i ustawy, o której mowa w odnośniku 3.

19)  Dodany przez art. 15 pkt 1 lit. j ustawy, o której mowa w odnośniku 3.

19)  Dodany przez art. 15 pkt 1 lit. j ustawy, o której mowa w odnośniku 3.

19)  Dodany przez art. 15 pkt 1 lit. j ustawy, o której mowa w odnośniku 3.

17)  Obecnie: ministra właściwego do spraw finansów publicznych, stosownie do art. 4 ust. 1, art. 5 pkt 3 i art. 8 ustawy z dnia 4 września 1997 r. o działach administracji rządowej (Dz. U. z 2003 r. Nr 159, poz. 1548, Nr 162, poz. 1568 i Nr 190, poz. 1864 oraz z 2004 r. Nr 19, poz. 177, Nr 69, poz. 624, Nr 91, poz. 875, Nr 96, poz. 959 i Nr 116, poz. 1206), która weszła w życie z dniem 1 kwietnia 1999 r.

20)  Przez art. 15 pkt 1 lit. k ustawy, o której mowa w odnośniku 3.

21)  Dodany przez art. 15 pkt 2 ustawy, o której mowa w odnośniku 3.

22)  Przez art. 15 pkt 3 ustawy, o której mowa w odnośniku 3.

 W brzmieniu ustalonym przez art. 15 pkt 4 ustawy, o której mowa w odnośniku 3.

 W brzmieniu ustalonym przez art. 15 pkt 4 ustawy, o której mowa w odnośniku 3.

 Dodany przez art. 61 ustawy z dnia 22 grudnia 2000 r. o zmianie niektórych upoważnień ustawowych do wydawania aktów normatywnych oraz o zmianie niektórych ustaw (Dz. U. Nr 120, poz. 1268), który wszedł w życie z dniem 1 stycznia 2001 r.

 W brzmieniu ustalonym przez art. 15 pkt 5 lit. a ustawy, o której mowa w odnośniku 3.

 W brzmieniu ustalonym przez art. 15 pkt 5 lit. b tiret pierwsze ustawy, o której mowa w odnośniku 3.

 W brzmieniu ustalonym przez art. 15 pkt 5 lit. b tiret drugie ustawy, o której mowa w odnośniku 3.

28)  Dodany przez art. 15 pkt 6 ustawy, o której mowa w odnośniku 3.

2)  Przez art. 71 pkt 2 ustawy, o której mowa w odnośniku 1.

29)  Ustawa weszła w życie w terminie i na zasadach określonych w ustawie z dnia 8 sierpnia 1996 r. – Przepisy wprowadzające ustawy reformujące funkcjonowanie gospodarki i administracji publicznej (Dz. U. Nr 106, poz. 497), która weszła w życie z dniem 1 stycznia 1997 r.