Umowa między Rządem Rzeczypospolitej Polskiej a Rządem Republiki Litewskiej o współpracy w dziedzinie użytkowania i ochrony wód granicznych, sporządzona w Białowieży dnia 7 czerwca 2005 r.

Rząd Rzeczypospolitej Polskiej i Rząd Republiki Litewskiej, zwane dalej „Umawiającymi się Stronami”,

kierując się:

—   postanowieniami Traktatu między Rzecząpospolitą Polską a Republiką Litewską o przyjaznych stosunkach i dobrosąsiedzkiej współpracy sporządzonego w Wilnie dnia 26 kwietnia 1994 r.,

—   postanowieniami Konwencji Europejskiej Komisji Gospodarczej Organizacji Narodów Zjednoczonych o Ochronie i Użytkowaniu Cieków Transgranicznych i Jezior Międzynarodowych sporządzonej w Helsinkach dnia 17 marca 1992 rM

świadome tego, że użytkowanie i ochrona wód granicznych wymagają ścisłej współpracy,

zdecydowane przeciwdziałać degradacji ekosystemu wód granicznych oraz uznając za konieczne poprawianie jego stanu,

przekonane, że ścisła współpraca w dziedzinie wykorzystania i ochrony wód granicznych sprzyja umacnianiu dobrosąsiedzkich stosunków,

wprowadzając w życie postanowienia dyrektyw Unii Europejskiej,

uzgodniły co następuje:

Artykuł 1

Zakres Umowy

Umawiające się Strony będą prowadzić współpracę o charakterze gospodarczym, naukowym, technicznym i organizacyjnym w dziedzinie użytkowania i ochrony wód granicznych i związanych z nimi zlewni oraz koordynować działalność mającą wpływ na wody graniczne, a także wspólnie planować działania w celu ochrony tych wód.

Artykuł 2

Wody graniczne

W rozumieniu niniejszej Umowy „wody graniczne” oznaczają wody powierzchniowe i wody podziemne, którymi przebiega linia granicy państwowej między Rzeczypospolitą Polską a Republiką Litewską, bądź są nią przecięte.

Artykuł 3

Zasady ogólne

1.    Umawiające się Strony będą chroniły i użytkowały wody graniczne w sposób nie pogarszający ich stanu oraz nie naruszający praw i interesów państwa drugiej Umawiającej się Strony. Jednocześnie Umawiające się Strony będą dążyły do utrzymania dobrego stanu wód granicznych.

2.    Umawiające się Strony dla osiągnięcia celów niniejszej Umowy zobowiązują się do:

1)    ustalenia wspólnych zasad i kryteriów oceny stanu wód granicznych i wpływu czynników antropogenicznych na te wody,

2)    użytkowania obiektów i urządzeń na wodach granicznych w taki sposób, aby nie powodowały zagrożeń lub szkód na terytorium drugiego Państwa,

3)     prowadzenia monitoringu i kontroli źródeł zanieczyszczeń wód granicznych zgodnie z ustalonymi zasadami oraz niezbędnych badań naukowych,

4)     uzgodnienia wspólnych celów dotyczących ochrony wód granicznych,

5)     uzgadniania programów przedsięwzięć umożliwiających realizację celów, dotyczących ochrony wód granicznych,

6)     przygotowywania wspólnych planów zarządzania dorzeczami wód granicznych,

7)     prowadzenia wymiany niezbędnych informacji.

Artykuł 4

Ochrona wód granicznych przed zanieczyszczeniem

1.    Właściwe organy i podmioty gospodarcze państw Umawiających się Stron będą zapobiegać i podejmować niezbędne i skuteczne przedsięwzięcia w celu zmniejszania zanieczyszczeń i osiągnięcia wspólnych celów w ochronie wód granicznych.

2.    Właściwe organy państw Umawiających się Stron będą systematycznie badać stan wód granicznych i kontrolować źródła zanieczyszczenia tych wód, a także wspólnie oceniać stan wód granicznych.

3.    Właściwe organy państw Umawiających się Stron będą współpracować w celu zapobiegania oraz usuwania źródeł, przyczyn i skutków transgranicznych zanieczyszczeń wód granicznych.

4.    W przypadku stwierdzenia zanieczyszczenia wód granicznych lub groźby jego wystąpienia, właściwe organy państwa Umawiającej się Strony niezwłocznie informują o tym fakcie odpowiednie organy państwa drugiej Umawiającej się Strony oraz podejmują skuteczne przedsięwzięcia w celu usunięcia źródeł, przyczyn, a także ograniczenia skutków tego zanieczyszczenia.

Artykuł 5

Odpowiedzialność za szkody

1.    Sprawca transgranicznego zanieczyszczenia lub innych działań wywołujących ujemne skutki na wodach granicznych, ponosi odpowiedzialność za całość wyrządzonej szkody.

2.    W ciągu dwóch lat, od wejścia w życie niniejszej Umowy, Umawiające się Strony uzgodnią zasady odpowiedzialności i tryb postępowania dotyczący naprawienia szkody.

Artykuł 6

„Polsko-Litewska Komisja do spraw Wód Granicznych”

1.    W celu realizacji postanowień niniejszej Umowy tworzy się Polsko-Litewską Komisję do spraw Wód Granicznych, zwaną dalej „Komisją”.

2.    Skład i tryb postępowania Komisji oraz jej uprawnienia i zakres działania szczegółowo reguluje Statut Komisji, zamieszczony w załączniku, który stanowi integralną część niniejszej Umowy.

Artykuł 7

Oceny oddziaływania na środowisko

1.    Ocena oddziaływania transgranicznego na wody graniczne planowanej działalności gospodarczej dokonywana będzie w oparciu o zasady, zawarte w umowach międzynarodowych regulujących oceny oddziaływania na środowisko w kontekście transgranicznym, obowiązujących między państwami Umawiających się Stron.

2.    Metody i kryteria oceny oddziaływania transgranicznego na wody graniczne ustali Komisja w ciągu dwóch lat od wejścia w życie niniejszej Umowy.

Artykuł 8

Wymiana informacji i danych

1.    Umawiające się Strony, będą udostępniać sobie wzajemnie informacje i dane dotyczące stanu wód granicznych, wpływu działalności antropogenicznej oraz inne niezbędne informacje w tym zakresie.

2.    Umawiające się Strony będą przekazywać informacje z odpowiednim wyprzedzeniem o zamierzeniach, planach, przedsięwzięciach i działaniach na wodach granicznych, mogących mieć wpływ na terytorium drugiej Umawiającej się Strony.

3.    Zasady i warunki przekazywania informacji i danych określi Komisja.

Artykuł 9

Ochrona przed powodziami i skutkami suszy

1.    Umawiające się Strony będą zapobiegać i podejmować inne niezbędne przedsięwzięcia w celu zmniejszania skutków powodzi i suszy.

2.    Zasady współpracy i pomocy w sytuacjach powodzi i suszy ustali Komisja.

Artykuł 10

Działalność na wodach granicznych

Projekty przedsięwzięć i prac, mogących mieć wpływ na wody graniczne na terytorium państwa drugiej Umawiającej się Strony powinny być uzgadniane w trybie i na zasadach ustalonych przez Komisję.

Artykuł 11

Przekraczanie granicy państwowej

Warunki przekraczania granicy przez osoby wykonujące prace lub inne czynności w związku z realizacją niniejszej Umowy, regulują umowy odrębne.

Artykuł 12

Rozstrzyganie sporów

1.    Spory dotyczące interpretacji lub wykonywania niniejszej Umowy rozstrzyga Komisja.

2.    W przypadku nie osiągnięcia porozumienia w trybie o którym mowa w ustępie 1, spór będzie rozstrzygany w drodze dyplomatycznej.

Artykuł 13

Postanowienia końcowe

1.    Umowa niniejsza wejdzie w życie z dniem otrzymania noty późniejszej, potwierdzającej, że Umawiające się Strony wykonały wszystkie procedury wewnątrzpaństwowe niezbędne do wejścia w życie niniejszej Umowy.

2.    Umowa niniejsza zawarta jest na czas nieokreślony. Może zostać wypowiedziana w drodze notyfikacji przez każdą z Umawiających się Stron; w takim przypadku utraci moc po upływie trzech miesięcy od dnia otrzymania noty dyplomatycznej.

3.    Rozpoczęte przedsięwzięcia i wynikające z nich zobowiązania będą wykonane, do ich zakończenia, zgodnie z postanowieniami niniejszej Umowy.

Sporządzono w Białowieży nia 7 czerwca 2005 roku w dwóch egzemplarzach, każdy w językach polskim i litewskim, przy czym obydwa teksty posiadają jednakową moc.

ZAŁĄCZNIK DO UMOWY MIĘDZY RZĄDEM RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

A

RZĄDEM REPUBLIKI LITEWSKIEJ

O WSPÓŁPRACY W DZIEDZINIE UŻYTKOWANIA I OCHRONY WÓD GRANICZNYCH

STATUT POLSKO — LITEWSKIEJ KOMISJI DO SPRAW WÓD GRANICZNYCH

Artykuł 1 Zakres działania Polsko-Litewskiej Komisji do spraw Wód Granicznych

Do zakresu działania Polsko-Litewskiej Komisji do spraw Wód Granicznych, zwanej dalej „Komisją”, należy realizacja postanowień Umowy między Rządem Rzeczypospolitej Polskiej a Rządem Republiki Litewskiej o współpracy w dziedzinie użytkowania i ochrony wód granicznych, zwanej dalej „Umową”, a w szczególności przez:

1)    koordynowanie działań organów realizujących postanowienia Umowy i ocena wyników tych działań,

2)    opracowanie metodyki wspólnej oceny stanu wód granicznych,

3)    ustalenie wspólnych celów ochrony wód granicznych,

4)    uzgadnianie programów przedsięwzięć zmierzających do osiągnięcia celów dotyczących ochrony wód granicznych i zatwierdzanie planów ich realizacji,

5)    ustalenie trybu gromadzenia oraz wymiany informacji i danych niezbędnych do realizacji Umowy,

6)    rozstrzyganie sporów dotyczących użytkowania i ochrony wód granicznych,

7)    ustalenie zasad współpracy dotyczącej zapobiegania powodziom, suszom i nadzwyczajnym zanieczyszczeniom wód granicznych.

Artykuł 2 Skład Komisji

1.    W skład Komisji wchodzą Przewodniczący Komisji i członkowie Komisji,

2.    Każda z Umawiających się Stron powołuje Przewodniczącego i członków swojej części Komisji. Skład Komisji zostanie ustalony na zasadzie parytetu.

3.    Komisja na swoje posiedzenia może zapraszać ekspertów.

4.    Komisja może powoływać grupy robocze. Zadania i regulamin pracy tych grup ustala Komisja.

5.    Komisja uchwala swój Regulamin pracy.

Artykuł 3 Zasady pracy Komisji

1.    W celu realizacji postanowień Umowy Przewodniczący Komisji zwołują posiedzenia Komisji. Zwyczajne posiedzenia Komisji odbywają się co najmniej raz do roku. Na prośbę jednego z Przewodniczących Komisji zwołuje się posiedzenie nadzwyczajne.

2.    Posiedzenia Komisji, o ile nie będzie uzgodnione inaczej, odbywają się na zmianę, na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej i na terytorium Republiki Litewskiej.

3.    Posiedzenie Komisji zwołuje i przewodniczy mu Przewodniczący Komisji tej Umawiającej się Strony na terytorium państwa której ma odbyć się posiedzenie.

4.    Posiedzenie nadzwyczajne Komisji odbywa się w uzgodnionym terminie i na terytorium państwa tej Umawiającej się Strony, na wniosek Przewodniczącego Komisji której jest ono zwoływane.

5.    W razie potrzeby, Przewodniczący Komisji mogą spotykać się między posiedzeniami Komisji w celu omówienia spraw bieżących. O wynikach tych spotkań informują Komisję na jej najbliższym posiedzeniu.

6.    Porządek dzienny posiedzenia Komisji Przewodniczący Komisji uzgadniają przed posiedzeniem.

7.    Językami roboczymi Komisji są język polski i język litewski.

8. Z każdego posiedzenia Komisji sporządza się protokoły  w dwóch egzemplarzach, każdy w języku polskim i języku litewskim, przy czym obydwa teksty mają jednakową moc. Protokoły   podpisują Przewodniczący Komisji.

Artykuł 4 Koszty działania Komisji

1.    Umawiające się Strony pokrywają koszty udziału swoich delegacji biorących udział w posiedzeniach Komisji, spotkaniach Przewodniczących Komisji lub naradach grup roboczych i ekspertów.

2.    Koszty prac wykonywanych na zlecenie Komisji pokrywają Umawiające się Strony na zasadach i w proporcjach uzgodnionych przez Komisję.

Artykuł 5 Zatwierdzanie protokołu Komisji

Protokoły z posiedzeń Komisji wchodzą w życie po ich zatwierdzeniu zgodnie z prawem państwa każdej Umawiającej się Strony. Za termin ich wejścia w życie przyjmuje się dzień późniejszego zawiadomienia o zatwierdzeniu.