ROZPORZĄDZENIE RADY MINISTRÓW z dnia 8 kwietnia 2013 r. w sprawie szczegółowych warunków i sposobu wykonywania zadań poszukiwania i ratowania życia na morzu przez Morską Służbę Poszukiwania i Ratownictwa oraz sposobu realizacji uprawnień członków ochotniczych drużyn ratowniczych

Na podstawie art. 124 ust. 3 ustawy z dnia 18 sierpnia 2011 r. o bezpieczeństwie morskim (Dz. U. Nr 228, poz. 1368 oraz z 2012 r. poz. 1068) zarządza się, co następuje:

§ 1. 1. Jednostki organizacyjne Morskiej Służby Poszukiwania i Ratownictwa, zwanej dalej „Służbą SAR”, w celu niezwłocznego podjęcia działań poszukiwawczych i ratowniczych, pełnią całodobowe pogotowie.

2. Jednostki organizacyjne Służby SAR, o których mowa w ust. 1, w ramach pełnionego pogotowia są obowiązane do przestrzegania odpowiednich reżimów gotowości, ustalonych w regulaminie pogotowia Służby SAR, określającym w szczególności:

1)  minimalne normy wyposażenia w specjalistyczny sprzęt i urządzenia;

2)  minimum zapasów paliwa, wody i prowiantu;

3)  dopuszczalny najdłuższy czas od momentu otrzymania informacji o potrzebie udziału w akcji ratowniczej do chwili opuszczenia portu pełnienia pogotowia albo bazy przez jednostkę Służby SAR.

3. Kapitanowie morskich statków ratowniczych, kapitanowie specjalnych statków morskich do zwalczania zanieczyszczeń oraz pełniący dyżur ratownicy brzegowych stacji ratowniczych podczas pełnienia pogotowia są obowiązani w szczególności do:

1)  utrzymywania stałej łączności z Morskim Ratowniczym Centrum Koordynacyjnym, zwanym dalej „MRCK”;

2)  prowadzenia stałego nasłuchu na częstotliwości VHF przeznaczonej do odbioru sygnałów o niebezpieczeństwie na morzu;

3)  informowania MRCK o każdej zmianie miejsca postoju w porcie pełnienia pogotowia morskiego statku ratowniczego bądź specjalnego statku morskiego do zwalczania zanieczyszczeń oraz w sytuacjach ograniczających lub uniemożliwiających udział tych statków albo brzegowej stacji ratowniczej w działaniach ratowniczych.

§ 2. 1. Pełniący dyżur inspektorzy operacyjni MRCK, ratownicy brzegowych stacji ratowniczych oraz członkowie załóg morskich statków ratowniczych oraz specjalnych statków morskich do zwalczania zanieczyszczeń przebywają w miejscach wyznaczonych w Planie akcji poszukiwawczych i ratowniczych zwanym dalej „Planem SAR”.

2. Dyżur w brzegowej stacji ratowniczej może pełnić wyłącznie ratownik brzegowej stacji ratowniczej.

§ 3. Działaniami poszukiwawczymi i ratowniczymi, zgodnie z Planem SAR, kierują:

1) całością działań — koordynator misji poszukiwawczej i ratowniczej;

2) działaniami na miejscu: koordynator akcji na miejscu, gdy w działaniach poszukiwawczych i ratowniczych bierze udział więcej niż jedna jednostka, albo kapitan morskiego statku ratowniczego, albo kapitan specjalnego statku morskiego do zwalczania zanieczyszczeń, albo kierownik brzegowej stacji ratowniczej, a w razie jego nieobecności ratownik brzegowej stacji ratowniczej, gdy działania prowadzą samodzielnie.

§ 4. 1. Zadania koordynatora misji poszukiwawczej i ratowniczej, o którym mowa w § 3 pkt 1, polegają w szczególności na:

1)  opracowaniu planu danej akcji poszukiwawczej i ratowniczej;

2)  uruchamianiu jednostek Służby SAR do działań ratowniczych i poszukiwawczych;

3)  organizowaniu zabezpieczenia logistycznego prowadzonych działań ratowniczych i poszukiwawczych;

4)  realizowaniu współdziałania z innymi jednostkami organizacyjnymi zgodnie z Planem SAR;

5)  realizowaniu współdziałania z odpowiednimi służbami ratowniczymi innych państw zgodnie z Planem SAR.

2. Koordynator misji poszukiwawczej i ratowniczej, opracowując plan akcji, o którym mowa w ust. 1 pkt 1, powinien stosować szczegółowe wytyczne zawarte w Planie SAR i uwzględnić przede wszystkim:

1)  okoliczności wypadku i rodzaj wymaganej pomocy;

2)  liczbę, lokalizację i sytuację rozbitków;

3)  stan rozbitków i wskazania medyczne;

4)  aktualne i przewidywane warunki hydrologiczne i meteorologiczne w rejonie akcji;

5)  dostępność sił i środków ratowniczych Służby SAR, współdziałających jednostek organizacyjnych wymienionych w Planie SAR oraz innych, możliwych do wykorzystania, jednostek ratowniczych.

§ 5. 1. Kierowanie działaniami poszukiwawczymi i ratowniczymi na miejscu akcji przez osobę, o której mowa w § 3 pkt 2, polega w szczególności na:

1)  bezpośrednim koordynowaniu działań jednostek ratowniczych na miejscu akcji, zgodnie z planem akcji, o którym mowa w § 4 ust. 1 pkt 1;

2)  dostosowywaniu planu akcji do warunków zastanych na miejscu akcji oraz informowaniu na bieżąco koordynatora misji w tym zakresie;

3)  koordynowaniu łączności na miejscu akcji;

4)  dokonaniu wyboru metody ratowania ludzi znajdujących się w niebezpieczeństwie na morzu.

2. W przypadku gdy plan akcji nie został dostarczony koordynatorowi akcji na miejscu, jest on obowiązany do samodzielnego opracowania takiego planu.

3. Kierujący działaniami poszukiwawczymi i ratowniczymi, o którym mowa w § 3 pkt 2, w przypadku samodzielnego opracowywania planu akcji powinien stosować odpowiednio szczegółowe wytyczne zawarte w Planie SAR, a w szczególności uwzględnić:

1)  sytuację osób zagrożonych;

2)  stan osób zagrożonych i wskazania medyczne;

3)  panujące w rejonie warunki hydrologiczne i meteorologiczne;

4)  możliwości działania własnej jednostki ratowniczej i pozostałych jednostek biorących udział w akcji;

5)  zagrożenia dla osób wykonujących działania ratownicze.

§ 6. Morskie statki ratownicze, specjalne statki morskie do zwalczania zanieczyszczeń oraz brzegowe stacje ratownicze wykonują działania poszukiwawcze i ratownicze samodzielnie bądź we współdziałaniu z innymi jednostkami ratowniczymi.

§ 7. We wszystkich podejmowanych działaniach kierujący działaniami poszukiwawczymi i ratowniczymi, o których mowa w § 3 pkt 1 i 2, powinni brać pod uwagę względy bezpieczeństwa osób wykonujących działania ratownicze oraz zasady dobrej praktyki morskiej.

§ 8. 1. W przypadkach szczególnych jeżeli w ocenie kierującego działaniami poszukiwawczymi i ratowniczymi, o którym mowa w § 3 pkt 2, istnieje prawdopodobieństwo uratowania życia ludzkiego, może on odstąpić od zasad działania uznanych powszechnie za bezpieczne, z zachowaniem wszelkich możliwych w danych warunkach zabezpieczeń.

2. Decyzja o odstąpieniu od zasad, o których mowa w ust. 1, może zostać podjęta jedynie w przypadkach gdy:

1)  fizyczne możliwości osoby mogą być wykorzystane wobec braku możliwości użycia właściwego sprzętu;

2)  jest możliwość wykonania określonej czynności przez osobę lub osoby zgłaszające się dobrowolnie.

3. W każdym przypadku skorzystania z uprawnienia, o którym mowa w ust. 1, kierujący działaniami poszukiwawczymi i ratowniczymi, o którym mowa w § 3 pkt 2, składa bezpośredniemu przełożonemu pisemny raport wyjaśniający okoliczności oraz sposób wykonania działania.

§ 9. Brzegowe stacje ratownicze wykonują zadania poszukiwania i ratowania życia na morzu, w odległości od brzegu nie większej niż przewidziano w kartach bezpieczeństwa jednostek pływających znajdujących się na wyposażeniu brzegowych stacji ratowniczych.

§ 10. 1. W działaniach poszukiwawczych i ratowniczych uczestniczą ochotnicze drużyny ratownicze, wchodzące w skład brzegowych stacji ratowniczych.

2. W działaniach poszukiwawczych i ratowniczych mogą również uczestniczyć osoby, które przez okres co najmniej jednego roku brały udział w ćwiczeniach oraz akcjach ratowniczych, jako obserwatorzy, kandydujący do członkostwa w ochotniczej drużynie ratowniczej. Kandydat może w czasie ćwiczeń i akcji poszukiwawczych i ratowniczych wykonywać prace pomocnicze.

3. Imienna lista członków ochotniczej drużyny ratowniczej i kandydatów, zawierająca ich adresy, numery telefonów oraz informacje o innych sposobach zawiadamiania i alarmowania, sporządzona przez kierownika brzegowej stacji ratowniczej, wchodzi w skład dokumentów brzegowej stacji ratowniczej i jest na bieżąco aktualizowana.

§ 11. 1. Zwrot kosztów dojazdu w związku z udziałem w akcji poszukiwawczej i ratowniczej członka ochotniczej drużyny ratowniczej przysługuje:

1)  według faktycznego przebiegu pojazdu, zgodnie z przepisami w sprawie warunków ustalania i zasad zwrotu kosztów używania do celów służbowych samochodów osobowych, motocykli i motorowerów niebędących własnością pracodawcy;

2)  według rachunków stwierdzających poniesione wydatki.

2. Ryczałt za udział w akcjach poszukiwawczych i ratowniczych oraz szkoleniach organizowanych przez Służbę SAR jest wypłacany ze środków Służby SAR do wysokości 1/175 przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia w gospodarce narodowej w roku poprzednim za każdą godzinę udziału w działaniu lub szkoleniu ratowniczym.

§ 12. Członkowi ochotniczej drużyny ratowniczej służbową odzież ochronną przydziela i wydaje, na warunkach określonych przez dyrektora Służby SAR, uprawniony pracownik Służby SAR.

§ 13. Rozporządzenie wchodzi w życie po upływie 14 dni od dnia ogłoszenia. 1)


1) Niniejsze rozporządzenie było poprzedzone rozporządzeniem Rady Ministrów z dnia 25 września 2001 r. w sprawie szczegółowych zasad i sposobu wykonywania zadań poszukiwania i ratowania życia na morzu oraz uprawnień członków ochotniczych drużyn ratowniczych (Dz. U. Nr 118, poz. 1253), które na podstawie art. 149 ust. 1 ustawy z dnia 18 sierpnia 2011 r. o bezpieczeństwie morskim (Dz. U. Nr 228, poz. 1368 oraz z 2012 r. poz. 1068) traci moc z dniem wejścia w życie niniejszego rozporządzenia.