ROZPORZĄDZENIE RADY MINISTRÓW z dnia 18 grudnia 2012 r. w sprawie szczegółowych zasad gospodarki finansowej uczelni publicznych

Na podstawie art. 105 ustawy z dnia 27 lipca 2005 r. — Prawo o szkolnictwie wyższym (Dz. U. z 2012 r. poz. 572 i 742) zarządza się, co następuje:

§ 1. Rozporządzenie określa szczegółowe zasady gospodarki finansowej uczelni publicznych, w tym:

1) zasady sporządzania planu rzeczowo-finansowego;

2) zasady tworzenia oraz zmian stanu funduszy, w tym funduszu rozwoju uczelni;

3) zasady rozliczania, w tym ewidencji kosztów;

4) sposób dostosowania dotychczasowych zasad gospodarki finansowej uczelni publicznych do postanowień ustawy.

§ 2. 1. Uczelnia publiczna sporządza roczny plan rzeczowo-finansowy, o którym mowa w art. 100 ust. 2 ustawy z dnia 27 lipca 2005 r. — Prawo o szkolnictwie wyższym, zwanej dalej „ustawą”, obejmujący:

1) przychody i koszty podstawowej działalności operacyjnej;

2) pozostałe przychody i koszty operacyjne;

3) przychody i koszty finansowe;

4) wynik finansowy;

5) fundusze;

6) informacje o zatrudnieniu i wynagrodzeniach.

2. W rocznym planie rzeczowo-finansowym uczelnia publiczna przedstawia również informacje o:

1) liczbie studentów i uczestników studiów doktoranckich w podziale na formy studiów;

2) liczbie studentów i uczestników studiów doktoranckich korzystających z różnych form pomocy materialnej;

3) liczbie miejsc w domach studenckich;

4) kosztach remontów budynków i lokali oraz obiektów inżynierii lądowej i wodnej, z wyjątkiem domów i stołówek studenckich;

5) nakładach na rzeczowe aktywa trwałe;

6) zatrudnieniu i wynagrodzeniach wynikających ze stosunku pracy w grupach stanowisk pracowników, o których mowa w art. 151 ust. 1 pkt 1 ustawy, w podziale na wynagrodzenia osobowe i dodatkowe wynagrodzenie roczne, z wyodrębnieniem środków na nagrody, o których mowa w art. 155 ust. 4 i 8 ustawy.

§ 3. Uczelnia publiczna sporządza roczny plan rzeczowo-finansowy, uwzględniając przyznane dotacje i inne środki finansowe z budżetu państwa oraz budżetów jednostek samorządu terytorialnego lub ich związków oraz inne środki publiczne, a także planowane przychody własne.

§ 4. Podstawowa działalność operacyjna, o której mowa w § 2 ust. 1 pkt 1, obejmuje działalność:

1) dydaktyczną;

2) badawczą;

3) gospodarczą wyodrębnioną.

§ 5. 1. Przychody działalności dydaktycznej w szczególności obejmują:

1) dotacje z budżetu państwa, o których mowa w art. 94 ust. 1 pkt 1-6, 8, 9 i 11 oraz art. 94b ust. 1 pkt 1-3 i 5 ustawy;

2) środki, o których mowa w art. 40 ust. 1 i 3 oraz art. 41 ust. 2 ustawy;

3) środki, o których mowa w art. 40 ust. 4 ustawy, przeznaczone na działalność dydaktyczną;

4) środki z budżetów jednostek samorządu terytorialnego lub ich związków, o których mowa w art. 94 ust. 6 ustawy, przeznaczone na działalność dydaktyczną;

5) odpłatności i opłaty, o których mowa w art. 98 ust. 1 pkt 3-5, art. 99 ust. 1 i 1b oraz art. 122 ust. 2 ustawy;

6) opłaty, o których mowa w art. 170a ust. 5 ustawy;

7) odpłatności, o których mowa w art. 98 ust. 1 pkt 9 ustawy, z wyłączeniem opłat za wynajem, o których mowa w art. 103 ust. 2 pkt 4 ustawy;

8) przychody z działalności kulturalnej, o których mowa w art. 98 ust. 1 pkt 6 ustawy;

9) środki pochodzące ze źródeł zagranicznych, o których mowa w art. 98 ust. 1 pkt 11 ustawy, przeznaczone na działalność dydaktyczną;

10) środki budżetowe na nagrody właściwego ministra, o których mowa w art. 155 ust. 3 ustawy.

2. Przychody, o których mowa w ust. 1 pkt 6, są kwalifikowane jako przychód w roku ich uzyskania.

§ 6. Przychody działalności badawczej w szczególności obejmują:

1) środki na realizację badań naukowych i prac rozwojowych, uzyskane ze środków przewidzianych w budżecie państwa na naukę;

2) środki z budżetów jednostek samorządu terytorialnego lub ich związków, o których mowa w art. 94 ust. 6 ustawy, przeznaczone na działalność badawczą;

3) odpłatności za usługi, o których mowa w art. 98 ust. 1 pkt 6 ustawy, z wyłączeniem przychodów z działalności kulturalnej;

4) środki pochodzące ze źródeł zagranicznych, o których mowa w art. 98 ust. 1 pkt 11 ustawy, przeznaczone na działalność badawczą.

§ 7. 1. Wyodrębniona działalność gospodarcza, o której mowa w § 4 pkt 3, jest prowadzona przez wydzieloną organizacyjnie jednostkę uczelni publicznej.

2. Koszty wyodrębnionej działalności gospodarczej są pokrywane z przychodów uzyskiwanych przez jednostkę, o której mowa w ust. 1.

3. Wynik finansowy wyodrębnionej działalności gospodarczej jest częścią składową wyniku finansowego uczelni publicznej i jest przeznaczony na jej cele statutowe.

§ 8. Do kosztów działalności dydaktycznej zalicza się koszty związane z:

1) procesem dydaktycznym na studiach i kursach, o których mowa w art. 6 ust. 1 pkt 4 i 5 ustawy, oraz realizacją zadań, o których mowa w art. 94 ust. 1 pkt 2-6, 8, 9 i 11 oraz art. 94b ust. 1 pkt 1-3 i 5 ustawy;

2) kształceniem kadr naukowych;

3) utrzymaniem uczelni publicznej, w tym koszty remontów, z wyjątkiem domów i stołówek studenckich;

4) prowadzeniem innych działań podejmowanych przez uczelnię publiczną w ramach działalności dydaktycznej, których finansowanie zapewniają przychody określone w § 5.

§ 9. Do kosztów działalności badawczej zalicza się koszty związane z prowadzeniem badań naukowych i prac rozwojowych oraz świadczeniem usług badawczych których finansowanie zapewniają przychody określone w § 6.

§ 10. 1. Fundusz zasadniczy, o którym mowa w art. 101 ust. 1 pkt 1 ustawy, tworzy się w uczelni publicznej w wysokości odzwierciedlającej wartość majątku uczelni publicznej.

2. Fundusz zasadniczy zwiększa się o:

1) odpisy z zysku netto;

2) równowartość sfinansowanych z dotacji z budżetu państwa oraz środków z innych źródeł, zakończonych i oddanych do użytkowania inwestycji budowlanych w zakresie budynków i lokali oraz obiektów inżynierii lądowej i wodnej;

3) równowartość nieodpłatnie otrzymanych od Skarbu Państwa lub innych jednostek budynków i lokali, obiektów inżynierii lądowej i wodnej oraz gruntów;

4) równowartość udziałów w przyjętych do użytkowania budynkach i lokalach oraz obiektach inżynierii lądowej i wodnej zrealizowanych w ramach inwestycji wspólnych;

5) kwotę zwiększenia wartości majątku uczelni publicznej, wynikającą z aktualizacji wyceny środków trwałych, przeprowadzonej zgodnie z przepisami wydanymi na podstawie art. 15 ust. 5 ustawy z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych (Dz. U. z 2011 r. Nr 74, poz. 397, z późn. zm. 1) ).

3. Fundusz zasadniczy zmniejsza się o:

1) pokrycie straty netto;

2) umorzenie budynków i lokali oraz obiektów inżynierii lądowej i wodnej;

3) równowartość nieodpłatnie przekazanych budynków i lokali, obiektów inżynierii lądowej i wodnej oraz gruntów;

4) kwotę zmniejszenia wartości majątku uczelni publicznej, wynikającą z aktualizacji wyceny środków trwałych, przeprowadzonej zgodnie z przepisami wydanymi na podstawie art. 15 ust. 5 ustawy z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych.

§ 11. 1. Fundusz rozwoju uczelni, o którym mowa w art. 101 ust. 1a ustawy, może być tworzony w uczelni publicznej, jeżeli osiągnęła ona w poprzednim roku zysk netto.

2. Fundusz rozwoju uczelni zwiększa się o odpis z zysku netto, w wysokości nieprzekraczającej 20% osiągniętego zysku netto.

3. Fundusz rozwoju uczelni zmniejsza się o równowartość sfinansowanych wydatków majątkowych, związanych z wdrażaniem strategii rozwoju uczelni w części dotyczącej rozwoju infrastruktury dydaktyczno-naukowej, określonych w uchwale organu kolegialnego wskazanego w statucie uczelni publicznej.

§ 12. 1. Fundusz pomocy materialnej dla studentów i doktorantów, o którym mowa w art. 103 ust. 1 ustawy, tworzy się w uczelni publicznej ze środków, o których mowa w art. 103 ust. 2 ustawy.

2. Środki na stypendia, o których mowa w art. 173 ust. 1 pkt 4 i art. 199 ust. 1 pkt 5 ustawy, oraz ich wykorzystanie ujmuje się w uczelni publicznej jako zwiększenia i zmniejszenia w części funduszu pomocy materialnej dla studentów i doktorantów, o której mowa w art. 103 ust. 2 pkt 4 ustawy.

3. Nadwyżka kosztów nad przychodami z tytułu prowadzenia domów i stołówek studenckich których koszty utrzymania są finansowane z funduszu pomocy materialnej dla studentów i doktorantów, podlega finansowaniu z przyszłych opłat i przychodów, o których mowa w art. 103 ust. 2 pkt 2-4 ustawy.

§ 13. 1. Własny fundusz stypendialny, o którym mowa w art. 104 ust. 1 ustawy, może być tworzony w uczelni publicznej w formie odpisu w ciężar kosztów działalności dydaktycznej.

2. Odpis nie może być większy niż 20% planowanego zysku netto na dany rok. W przypadku osiągnięcia zysku mniejszego niż planowany, odpis ustala się w wysokości proporcjonalnie zmniejszonej. W przypadku osiągnięcia zysku większego niż planowany, odpis ustala się w wielkości planowanej.

3. Odpis nie może być dokonany, jeżeli spowodowałoby to stratę w danym roku obrotowym.

4. Odpis dokonany w danym roku obrotowym może być wykorzystywany począwszy od następnego roku obrotowego.

5. Własny fundusz stypendialny może być tworzony również z wpłat osób fizycznych i prawnych przeznaczonych na ten fundusz.

§ 14. Planowane przez uczelnię publiczną roczne wynagrodzenia osobowe, będące podstawą odpisu na zakładowy fundusz świadczeń socjalnych, o którym mowa w art. 157 ust. 1 ustawy, stanowią planowane roczne środki przeznaczone na wynagrodzenia osobowe w rozumieniu art. 110 ust. 5 pkt 2 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. z 2009 r. Nr 205, poz. 1585, z późn. zm. 2) ), z wyłączeniem wynagrodzeń osobowych finansowanych ze środków przeznaczonych przez senat uczelni publicznej na zwiększenie wynagrodzeń na podstawie art. 151 ust. 8 ustawy.

§ 15. Szczegółowe zasady dokonywania odpisów umorzeniowych lub amortyzacyjnych, określone zgodnie z przepisami ustawy z dnia 29 września 1994 r. o rachunkowości (Dz. U. z 2009 r. Nr 152, poz. 1223, z późn. zm. 3) ), z uwzględnieniem stawek określonych w przepisach ustawy z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych, stanowią element zasad (polityki) rachunkowości uczelni.

§ 16. 1. Uczelnia publiczna rozlicza koszty według rodzajów działalności, z wyodrębnieniem finansowania z dotacji z budżetu państwa oraz z przychodów własnych.

2. Rozliczanie kosztów według rodzajów działalności w uczelni publicznej jest dokonywane na podstawie ewidencji kosztów w układzie rodzajowym i kalkulacyjnym, stanowiących podstawę sporządzania sprawozdań finansowych.

3. Szczegółowe zasady ewidencji oraz rozliczania kosztów uczelni publicznej określają zasady (polityka) rachunkowości, ustalone przez rektora.

4. Koszty działalności dydaktycznej rozlicza się, w tym ewidencjonuje, w podziale co najmniej na:

1) koszty kształcenia, w zakresie, o którym mowa w art. 6 ust. 1 pkt 4 ustawy, w podziale na koszty kształcenia na studiach stacjonarnych i niestacjonarnych;

2) koszty pozostałej działalności dydaktycznej.

5. Koszty działalności badawczej rozlicza się, w tym ewidencjonuje, według źródeł finansowania, w szczególności w ramach:

1) środków z budżetów, o których mowa w § 6 pkt 1 i 2;

2) odpłatności za usługi, o których mowa w § 6 pkt 3;

3) środków pochodzących ze źródeł zagranicznych, niepodlegających zwrotowi, o których mowa w § 6 pkt 4.

§ 17. 1. Koszty podstawowej działalności operacyjnej wymienionej w § 4, które na podstawie dokumentów źródłowych można zakwalifikować do określonych rodzajów działalności, stanowią koszty bezpośrednie.

2. Koszty działalności uczelni publicznej, w tym koszty wynagrodzeń oraz koszty rzeczowe, których nie można zaliczyć do kosztów bezpośrednich określonych rodzajów działalności, stanowią koszty pośrednie.

3. Koszty pośrednie mogą być dzielone na koszty jednostek organizacyjnych uczelni publicznej (wydziałowe) i ogólnouczelniane.

§ 18. Sposób i zasady rozliczania:

1) kosztów pośrednich na poszczególne rodzaje działalności, w tym w ramach działalności dydaktycznej na koszty kształcenia na studiach stacjonarnych niestacjonarnych i koszty pozostałe,

2) kosztów utrzymania domów i stołówek studenckich

— ustala rektor w ramach przyjętych zasad (polityki) rachunkowości, chyba że zawarte umowy stanowią inaczej.

§ 19. 1. Koszty bezpośrednie działalności dydaktycznej rozlicza się na koszty studiów stacjonarnych, niestacjonarnych lub pozostałej działalności dydaktycznej.

2. Sposób rozliczania kosztów bezpośrednich działalności dydaktycznej, w tym kosztów wynagrodzeń, których na bieżąco nie można zakwalifikować do kosztów studiów stacjonarnych, niestacjonarnych lub pozostałej działalności dydaktycznej, stanowi element zasad (polityki) rachunkowości i może być ustalony z uwzględnieniem możliwości rozliczenia tych kosztów odpowiednio do liczby godzin dydaktycznych realizowanych w ramach studiów stacjonarnych niestacjonarnych lub pozostałej działalności dydaktycznej.

§ 20. Rozliczenia kosztów, o których mowa w § 18 i § 19, dokonuje się raz w roku obrotowym. Rektor może zarządzić rozliczanie tych kosztów w krótszych okresach.

§ 21. Środki funduszu wdrożeniowego, o którym mowa w § 19 ust. 2 pkt 3 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 27 sierpnia 1991 r. w sprawie zasad gospodarki finansowej uczelni (Dz. U. Nr 84, poz. 380 i Nr 112, poz. 485 oraz z 2005 r. Nr 101, poz. 842), według stanu na dzień 31 grudnia 2012 r. oraz środki otrzymane po tym dniu zgodnie z umowami zawartymi przed dniem wejścia w życie ustawy przechodzą na:

1) fundusz rozwoju uczelni albo

2) fundusz zasadniczy, jeżeli w uczelni publicznej nie zostanie utworzony fundusz rozwoju uczelni

— i podlegają wykorzystaniu według zasad określonych w § 19 ust. 9 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 27 sierpnia 1991 r. w sprawie zasad gospodarki finansowej uczelni, w terminach wynikających z zawartych umów.

§ 22. Rozporządzenie wchodzi w życie z dniem 1 stycznia 2013 r. 4)


1) Zmiany tekstu jednolitego wymienionej ustawy zostały ogłoszone w Dz. U. z 2011 r. Nr 102, poz. 585, Nr 106, poz. 622, Nr 134, poz. 781, Nr 178, poz. 1059, Nr 205, poz. 1202 i Nr 234, poz. 1389 i 1391 oraz z 2012 r. poz. 362, 596, 769, 1010,1342 i 1448.

2) Zmiany tekstu jednolitego wymienionej ustawy zostały ogłoszone w Dz. U. z 2009 r. Nr 218, poz. 1690, z 2010 r. Nr 105, poz. 668, Nr 182, poz. 1228, Nr 225, poz. 1474, Nr 254, poz. 1700 i Nr 257, poz. 1725, z 2011 r. Nr 45, poz. 235, Nr 75, poz. 398, Nr 138, poz. 808, Nr 171, poz. 1016, Nr 197, poz. 1170, Nr 199, poz. 1175, Nr 232, poz. 1378 i Nr 291, poz. 1706 oraz z 2012 r. poz. 611, 637, 769 i 1342.

3) Zmiany tekstu jednolitego wymienionej ustawy zostały ogłoszone w Dz. U. z 2009 r. Nr 157, poz. 1241 i Nr 165, poz. 1316, z 2010 r. Nr 47, poz. 278, z 2011 r. Nr 102, poz. 585, Nr 199, poz. 1175 i Nr 232, poz. 1378 oraz z 2012 r. poz. 855 i 1342.

4) Niniejsze rozporządzenie było poprzedzone rozporządzeniem Rady Ministrów z dnia 22 grudnia 2006 r. w sprawie szczegółowych zasad gospodarki finansowej uczelni publicznych (Dz. U. Nr 246, poz. 1796), które traci moc z dniem wejścia w życie niniejszego rozporządzenia, na podstawie art. 37 pkt 1 ustawy z dnia 18 marca 2011 r. o zmianie ustawy — Prawo o szkolnictwie wyższym, ustawy o stopniach naukowych i tytule naukowym oraz o stopniach i tytule w zakresie sztuki oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 84, poz. 455 i Nr 112, poz. 654).