ROZPORZĄDZENIE RADY MINISTRÓW z dnia 15 kwietnia 2011 r. w sprawie metod i środków kontroli w zakresie ochrony żeglugi i portów morskich

Na podstawie art. 42 ustawy z dnia 4 września 2008 r. o ochronie żeglugi i portów morskich (Dz. U. Nr 171, poz. 1055) zarządza się, co następuje:

§ 1. Rozporządzenie określa metody i środki kontroli w zakresie ochrony żeglugi i portów morskich, w tym:

1) organizację i formy kontroli;

2) działania zapobiegawcze oraz działania w przypadkach bezprawnej ingerencji;

3) rodzaje urządzeń technicznych stosowanych do kontroli, zwanych dalej „technicznymi środkami ochrony”.

§ 2. Statek, obiekt portowy i port są chronione za pomocą metod i środków kontroli obejmujących: techniczne środki ochrony, oznaczanie lub wyznaczanie obszaru, ochronę fizyczną, przepustki.

§ 3. 1. Statek, obiekt portowy i port są chronione za pomocą odpowiednich technicznych środków ochrony:

1) systemów i urządzeń alarmowych i monitorujących obejmujących:

a) systemy sygnalizacji włamania i napadu,

b) systemy telewizji przemysłowej,

c) systemy radiolokacyjne,

d) systemy kontroli dostępu,

e) urządzenia pozwalające wykryć przedmioty lub substancje zabronione;

2) przewodowej lub bezprzewodowej łączności wartowniczej i łączności służb dyżurnych;

3) ogrodzenia:

a) z siatki metalowej,

b) panelowego lub z barier metalowych,

c) murowanego lub z prefabrykowanych segmentów betonowych;

4) oświetlenia obiektów:

a) zewnętrznego, w tym oświetlenia granic obszarów obiektów portowych i portu,

b) wewnętrznego,

c) awaryjnego magazynów, pomieszczeń ważnych z punktu widzenia ochrony żeglugi i portów oraz miejsc dostępu do statku przy nabrzeżu lub od strony wody;

5) oznaczenia w postaci tablic ostrzegawczych.

2. Katalog i zakres zastosowania technicznych środków ochrony powinien uwzględniać wymagania określone w zatwierdzonej ocenie stanu ochrony tego statku, obiektu portowego lub portu.

§ 4. Zastosowanie technicznych środków ochrony, ich zróżnicowanie lub zastosowanie dodatkowych środków, w związku ze zmianą poziomu ochrony statku, obiektu portowego lub portu, jest określone w planie ochrony statku, obiektu portowego lub portu.

§ 5. Granice portu oraz obiektu portowego oznacza się tablicami informacyjnymi.

§ 6. 1. Armator statku wyznacza na statku obszary o ograniczonym dostępie oraz obszary monitorowane, uwzględniając przepisy sekcji 9.18-9.24 i 9.48-9.49 części B Międzynarodowego kodeksu dla ochrony statków i obiektów portowych, przyjętego w dniu 12 grudnia 2002 r. Rezolucją Nr 2 Konferencji Umawiających się Rządów — Stron Międzynarodowej konwencji o bezpieczeństwie życia na morzu, 1974 (Dz. U. z 2005 r. Nr 120, poz. 1016), zwanego dalej „Kodeksem ISPS”.

2. Zarządzający obiektem portowym lub portem wyznacza w granicach obiektu portowego lub portu obszary o ograniczonym dostępie oraz obszary monitorowane, uwzględniając przepisy sekcji 16.21-16.29 i 16.49-16.54 części B Kodeksu ISPS.

3. Obszary o ograniczonym dostępie oraz obszary monitorowane w zależności od poziomu ochrony, z uwzględnieniem granic tych obszarów, są określane w planie ochrony statku, obiektu portowego lub portu.

4. Obszary o ograniczonym dostępie oraz obszary monitorowane przez system telewizji przemysłowej oznacza się tablicami ostrzegawczymi określonymi w załączniku do rozporządzenia.

§ 7. Ochrona fizyczna obejmuje przedsięwzięcia ochronne realizowane odpowiednio przez jednostkę ochrony obiektu portowego lub portu, zwaną dalej „jednostką ochrony”, o której mowa w art. 3 ust. 1 pkt 16 ustawy z dnia 4 września 2008 r. o ochronie żeglugi i portów morskich, zwanej dalej „ustawą”, lub załogę statku, zgodnie z planem ochrony statku, obiektu portowego lub portu.

§ 8. 1. Dostęp do statku, obiektu portowego oraz portu mają osoby i pojazdy posiadające ważną przepustkę.

2. Wymóg, o którym mowa w ust. 1, nie dotyczy:

1) pasażerów posiadających ważne dokumenty podróży oraz dokumenty tożsamości, wraz z wizami, o ile są wymagane;

2) członków załóg oraz marynarzy mustrujących lub zmustrowanych ze statku, posiadających dokumenty tożsamości, pod warunkiem wpisania ich na listę załogi statku cumującego przy obiekcie portowym lub w porcie;

3) inspektorów bandery i portu;

4) inspektorów rybołówstwa morskiego;

5) pracowników granicznych inspektoratów weterynarii upoważnionych do kontroli statków;

6) osób biorących udział w akcji ratowniczej;

7) żołnierzy oraz funkcjonariuszy Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Policji, Straży Granicznej, Państwowej Straży Pożarnej, Biura Ochrony Rządu oraz Służby Celnej podczas wykonywania czynności służbowych;

8) pojazdów i jednostek pływających kierowanych przez osoby wymienione w pkt 4–7;

9) oznakowanych pojazdów stanowiących stałe wyposażenie obiektu portowego lub portu.

§ 9. 1. Przepustkę, w czasie przebywania osoby lub pojazdu na statku, terenie obiektu portowego lub portu, umieszcza się w widocznym miejscu.

2. Przepustkę jednorazową dla osoby lub pojazdu wydaje się po sprawdzeniu dokumentu tożsamości osoby ubiegającej się o tę przepustkę i potwierdzeniu celu wizyty.

3. Przepustka jednorazowa jest ważna wyłącznie z dokumentem tożsamości osoby okazującej tę przepustkę.

4. Wydawanie przepustek jest ewidencjonowane.

§ 10. 1. Zarządzający portem koordynuje prawidłowe wydawanie przepustek na terenie tego portu, znajdujących się w jego granicach obiektów portowych i statków.

2. Zarządzający portem wydaje instrukcję przepustkową, w której określa w szczególności:

1) organizację systemu wydawania przepustek;

2) warunki i tryb występowania o uzyskanie przepustki;

3) tryb przyznawania i zwracania przepustki;

4) sposób użytkowania przepustki;

5) sposób postępowania w przypadku naruszenia postanowień tej instrukcji;

6) sposób postępowania w przypadku utraty przepustki;

7) sposób niszczenia nieaktualnych (nieważnych) przepustek.

§ 11. 1. Przepustki wydaje się dla osób i pojazdów jako:

1) stałe;

2) okresowe;

3) jednorazowe.

2. Przepustka stała i okresowa dla osoby zawiera:

1) fotografię osoby;

2) imię i nazwisko osoby;

3) numer przepustki;

4) okres ważności przepustki;

5) oznaczenie obszarów, do których dostępu uprawnia przepustka;

6) zabezpieczenie przed jej podrobieniem lub przerobieniem.

3. Przepustka jednorazowa dla osoby zawiera:

1) imię i nazwisko osoby;

2) numer przepustki;

3) okres ważności przepustki;

4) cel wizyty;

5) napisy: „GOŚĆ” i „VISITOR”;

6) oznaczenie obszarów, do których dostępu uprawnia przepustka;

7) zabezpieczenie przed jej podrobieniem lub przerobieniem.

4. Przepustka stała i okresowa dla pojazdu zawiera:

1) imię i nazwisko lub nazwę właściciela, posiadacza lub użytkownika pojazdu;

2) markę i numer rejestracyjny pojazdu;

3) numer przepustki;

4) okres ważności przepustki;

5) oznaczenie obszarów, do których dostępu uprawnia przepustka;

6) oznaczenie bram wjazdu i wyjazdu;

7) zabezpieczenie przed jej podrobieniem lub przerobieniem.

5. Przepustka jednorazowa dla pojazdu zawiera:

1) imię i nazwisko kierującego;

2) markę i numer rejestracyjny pojazdu;

3) numer przepustki;

4) okres ważności przepustki;

5) cel wizyty;

6) napisy: „GOŚĆ” i „VISITOR”;

7) oznaczenie obszarów, do których dostępu uprawnia przepustka;

8) oznaczenie bram wjazdu i wyjazdu;

9) zabezpieczenie przed jej podrobieniem lub przerobieniem.

§ 12. W przypadku zorganizowania na terenie portu lub obiektu portowego systemu rejestracji i śledzenia pojazdów wjeżdżających i wyjeżdżających, system ten może być stosowany zamiast wydawania przepustek dla pojazdów.

§ 13. 1. Dostęp do statku jest kontrolowany przy zastosowaniu technicznych środków ochrony lub zastosowaniu przepustek.

2. Dostęp do portu oraz obiektu portowego jest kontrolowany przez jednostkę ochrony co najmniej przy zastosowaniu przepustek.

3. Dostęp do obszarów o ograniczonym dostępie jest dodatkowo kontrolowany przy zastosowaniu technicznych środków ochrony lub odpowiednio oznaczonych przepustek.

§ 14. Dostęp do akwenów na obszarze portu lub obiektu portowego jest określony w planach ochrony portu lub obiektu portowego, a także zgodnie z przepisami o portach i przystaniach morskich oraz o obszarach morskich Rzeczypospolitej Polskiej i administracji morskiej.

§ 15. 1. Dostęp do obszarów o ograniczonym dostępie mają osoby określone w planie ochrony statku, obiektu portowego lub portu.

2. Dostęp do obszarów o ograniczonym dostępie, przeznaczonych do dokonywania czynności związanych z dopuszczeniem do wejścia na pokład statku, mają:

1) osoby, o których mowa w § 8 ust. 2 pkt 1–7;

2) osoby upoważnione przez dyrektora urzędu morskiego do weryfikacji planu ochrony obiektu portowego w zakresie określonym w upoważnieniu posiadające odpowiednie przepustki i dokument tożsamości;

3) osoby upoważnione przez ministra właściwego do spraw gospodarki morskiej do weryfikacji planu ochrony portu w zakresie określonym w upoważnieniu posiadające odpowiednie przepustki i dokument tożsamości.

§ 16. Szczegółowe rozwiązania dotyczące dostępu do portu lub obiektu portowego są określone w planie ochrony portu lub obiektu portowego.

§ 17. 1. Kontrolę dostępu i ochronę statku zapewniają:

1) kapitan statku, oficer ochrony statku oraz wyznaczeni członkowie załogi — w zakresie określonym w planie ochrony statku;

2) jednostka ochrony we współdziałaniu z Policją i Strażą Graniczną — w zakresie wynikającym z planu ochrony obiektu portowego lub portu, lub planów postępowania w sytuacjach kryzysowych, w odniesieniu do działań statek — obiekt portowy.

2. Przed odpłynięciem statku kapitan statku zarządza przeprowadzenie przez załogę statku obchodu w celu sprawdzenia, czy na statku nie znajdują się osoby nieupoważnione oraz przedmioty lub substancje zabronione, określone w przepisach wydanych na podstawie art. 41 ust. 4 ustawy.

3. Obchód, o którym mowa w ust. 2, może być przeprowadzony wspólnie z jednostką ochrony, a w uzasadnionych przypadkach z osobami, o których mowa w § 8 ust. 2 pkt 7.

4. Nabrzeże i obszar wokół statku oświetla się w sposób zapewniający kontrolę dostępu do statku.

§ 18. Kontrolę osób i ich bagażu, pojazdów, ładunku oraz zapasów statkowych dostarczanych na statek, przy zastosowaniu odpowiednich metod i środków ochrony, przeprowadza się zgodnie z planem ochrony statku, obiektu portowego lub portu.

§ 19. 1. Kontrola, o której mowa w § 18, polega na:

1) kontroli tożsamości osób i danych pojazdów przez:

a) sprawdzenie tożsamości osoby kontrolowanej oraz jej uprawnień do wstępu lub przebywania na terenie portu, obiektu portowego lub na statku,

b) sprawdzenie zgodności danych pojazdu z przepustką;

2) kontroli osób przez stosowanie pojedynczo lub łącznie:

a) kontroli przy zastosowaniu ręcznego detektora metali,

b) kontroli przy zastosowaniu bramki magnetycznej do wykrywania metalu,

c) kontroli manualnej, o której mowa w art. 40 ust. 5 ustawy,

d) kontroli przy zastosowaniu innego sprzętu specjalistycznego, służącego do wykrywania przedmiotów i substancji zabronionych;

3) kontroli bagaży przez stosowanie pojedynczo lub łącznie:

a) kontroli manualnej zawartości bagażu,

b) prześwietlenia bagażu przy użyciu urządzeń rentgenowskich,

c) kontroli przy zastosowaniu innego sprzętu specjalistycznego, służącego do wykrywania przedmiotów i substancji zabronionych;

4) kontroli pojazdów, przewożonych nimi ładunków i zapasów statkowych przez stosowanie pojedynczo lub łącznie:

a) kontroli wzrokowej elementów takich jak: przestrzenie ładunkowe, wnętrza, schowki i skrytki, zamknięcia, plomby i inne zabezpieczenia,

b) kontroli manualnej,

c) prześwietlenia przy użyciu urządzeń rentgenowskich,

d) kontroli przy zastosowaniu innego sprzętu specjalistycznego, służącego do wykrywania przedmiotów i substancji zabronionych.

2. Podczas realizacji czynności określonych w ust. 1 pkt 2–4 dopuszcza się stosowanie stacjonarnych lub przenośnych urządzeń służących do kontroli radiometrycznej.

3. Czynności, o których mowa w ust. 1, powinny być wykonywane w sposób możliwie najmniej naruszający dobra osobiste osoby, wobec której zostały podjęte.

4.  Niezależnie od czynności, o których mowa w ust. 1, kontrola, o której mowa w § 18, może polegać także na monitorowaniu pokładów statku, obszaru obiektu portowego lub portu, w tym wybranych pomieszczeń i terenu przyległego do granic portu, za pomocą patroli złożonych z pracowników jednostek ochrony, członków załogi statku lub za pomocą technicznych środków ochrony stanowiących system telewizji przemysłowej.

5. W przypadku gdy jednostka ochrony przeprowadzająca kontrolę ujawni naruszenie przepisów w zakresie ochrony, powodujących zagrożenie dla ochrony żeglugi, obiektu portowego lub portu, należy powiadomić właściwe służby wymienione w § 8 ust. 2 pkt 7.

§ 20. Sposób dozoru nad bagażem oraz nad pojazdami, pojazdami kolejowymi i jednostkami pływającymi dostarczającymi ładunek lub zapasy statkowe odbywa się na zasadach określonych odpowiednio w planach ochrony statku, obiektu portowego i portu.

§ 21. 1. W przypadku zadziałania alarmu detektora metali osoba kontrolowana zostaje poddana ponownej kontroli przy zastosowaniu tego samego lub innego detektora metali.

2. Osoby odmawiającej poddania się kontroli nie wpuszcza się odpowiednio: na pokład statku, na teren obiektu portowego lub portu, a w uzasadnionym przypadku powiadamia się o tym zdarzeniu Policję lub Straż Graniczną.

3. Sprawdzanie zawartości bagażu odbywa się, w miarę możliwości, w obecności posiadacza lub osoby odpowiedzialnej za bagaż.

§ 22. 1. Miejsca, w których przeprowadza się kontrolę manualną, powinny być wyraźnie oznakowane.

2. Sposób oznakowania miejsc przeznaczonych do kontroli manualnej określają plany ochrony statku, obiektu portowego lub portu.

§ 23. 1. Kontrolę ładunku przeprowadza się w obecności właściciela, przewoźnika, spedytora lub agenta morskiego albo ich przedstawiciela.

2. Kontrolę zapasów statkowych dostarczanych na statek przeprowadza się w obecności dostawcy i członka załogi statku.

§ 24. 1. Zakres stosowanych metod i środków kontroli w zakresie ochrony żeglugi i portów wynika ze stopnia zagrożenia statku, obiektu portowego i portu oraz poziomów ochrony, o których mowa w art. 23 ustawy.

2. Kontrole ochrony w portach przeprowadza się zgodnie z art. 8 i 9 rozporządzenia (WE) nr 725/2004 Parlamentu i Rady z dnia 31 marca 2004 r. w sprawie wzmocnienia ochrony statków i obiektów portowych (Dz. Urz. UE L 129 z 29.04.2004, str. 6, z późn. zm.; Dz. Urz. UE Polskie wydanie specjalne, rozdz. 7, t. 8, str. 74).

§ 25. Metody i środki kontroli w zakresie ochrony żeglugi i portów stosuje się jako działania zapobiegawcze przeciwko aktom bezprawnej ingerencji.

§ 26. 1. O wystąpieniu aktu bezprawnej ingerencji informuje się niezwłocznie odpowiednio oficera ochrony statku, oficera ochrony armatora, oficera ochrony obiektu portowego lub oficera ochrony portu.

2. Działania w przypadku bezprawnej ingerencji powinny być adekwatne do występującego zagrożenia i odpowiadać potrzebom wynikającym z istniejącej sytuacji.

3. Działania w przypadku bezprawnej ingerencji powinny być zgodne z zasadami określonymi w planach ochrony statku, obiektu portowego i portu.

§ 27. 1. W terminie 12 miesięcy od dnia wejścia w życie rozporządzenia armatorzy oraz zarządzający obiektami portowymi i portami dostosują metody i środki kontroli ochrony do wymogów określonych w rozporządzeniu, z zastrzeżeniem ust. 2.

2. W terminie 24 miesięcy od dnia wejścia w życie rozporządzenia armatorzy oraz zarządzający obiektami portowymi i portami dostosują techniczne środki ochrony do wymogów określonych w § 3 ust. 1 pkt 1–3.

§ 28. Rozporządzenie wchodzi w życie po upływie 3 miesięcy od dnia ogłoszenia.