ROZPORZĄDZENIE MINISTRA TRANSPORTU, BUDOWNICTWA I GOSPODARKI MORSKIEJ 1) z dnia 24 października 2012 r. w sprawie sposobu wykonania obowiązków w zakresie zabezpieczenia śladów i dowodów dotyczących wypadku lub incydentu morskiego

Na podstawie art. 47 ust. 5 ustawy z dnia 31 sierpnia 2012 r. o Państwowej Komisji Badania Wypadków Morskich (Dz. U. poz. 1068) zarządza się, co następuje:

§ 1. Rozporządzenie określa sposób wykonania obowiązków:

1) armatora,

2) kapitana statku,

3) podmiotu zarządzającego portem oraz

4) użytkownika infrastruktury portowej

- w zakresie sposobu zabezpieczenia śladów i dowodów dotyczących wypadku lub incydentu morskiego.

§ 2. Zabezpieczenia śladów i dowodów dotyczących wypadku lub incydentu morskiego dla potrzeb badania wypadku lub incydentu morskiego prowadzonego przez Państwową Komisję Badania Wypadków Morskich, zwaną dalej „Komisją”, dokonuje się przez:

1) ochronę ich przed utratą, zniszczeniem lub zniekształceniem;

2) utrwalenie ich w postaci uzyskanych lub sporządzonych dokumentów (ich odpisów lub kopii) dotyczących przebiegu, okoliczności, przyczyn oraz skutków wypadku lub incydentu morskiego.

§ 3. 1. Armator, po otrzymaniu wiadomości o wypadku lub incydencie morskim, niezwłocznie zabezpiecza dokumenty będące w jego posiadaniu, mające znaczenie dla ustalenia stanu faktycznego, w szczególności:

1) dokument zgodności, księgę zarządzania bezpieczeństwem oraz certyfikaty wymagane na podstawie przepisów o bezpieczeństwie morskim;

2) raporty z przeprowadzanych audytów z zakresu bezpieczeństwa oraz protokoły z przeprowadzonych na statku inspekcji państwa bandery i państwa portu, o których mowa w przepisach o bezpieczeństwie morskim;

3) dokumentację techniczną statku, w tym związaną z naprawami statku sprzed wypadku;

4) wyniki przeglądów dotyczących klasy statku;

5) dokumenty dotyczące przewożonego ładunku;

6) listę załogi;

7) listę pasażerów;

8) zapisy korespondencji prowadzonej ze statkiem.

2. Armator statku, niezwłocznie po wypadku lub incydencie morskim, przekazuje Komisji informacje o wypadku lub incydencie morskim, określone w załączniku nr 1 do rozporządzenia.

3. Ponadto armator zapewnia Komisji:

1) dostęp do dokumentów, o których mowa w ust. 1 oraz w § 2 pkt 2;

2) dostęp do osób obsługujących lub mających związek ze statkiem;

3) dostęp do śladów i dowodów rzeczowych (w tym wraku statku);

4) możliwość skopiowania danych z rejestratora VDR lub S-VDR.

§ 4. 1. Kapitan statku bezpośrednio po wypadku lub incydencie morskim zabezpiecza przed utratą, zniszczeniem lub zniekształceniem dowody dotyczące wypadku lub incydentu morskiego, w tym w szczególności:

1) dane z rejestratora VDR lub S-VDR;

2) mapy morskie używane w czasie, gdy wystąpił wypadek lub incydent morski;

3) plan podróży statku;

4) certyfikaty wymagane na podstawie przepisów o bezpieczeństwie morskim;

5) dzienniki statku oraz książkę zapisów olejowych;

6) zeszyty poleceń dla oficerów i mechaników wachtowych;

7) zapisy urządzeń automatycznie rejestrujących lub monitorujących pracę urządzeń nawigacyjnych, radiokomunikacyjnych, systemów przeciwpożarowych, urządzeń napędowych, prądotwórczych oraz sterowych statku;

8) listę załogi wraz z dokumentami kwalifikacyjnymi członków załogi statku;

9) listę pasażerów;

10) listę ładunkową i plan ładunkowy;

11) korespondencję prowadzoną przed, w czasie i po zaistnieniu wypadku lub incydentu morskiego.

2. Ponadto kapitan statku, niezwłocznie po wypadku lub incydencie morskim, wykonuje następujące czynności:

1) przekazuje Komisji informacje o wypadku lub incydencie morskim, określone w załączniku nr 1 do rozporządzenia;

2) odbiera pisemne oświadczenia od oficerów wachtowych i marynarzy, którzy pełnili służbę w czasie wypadku lub incydentu morskiego, a także od innych świadków wypadku lub incydentu, w przypadku gdy posiadają lub mogą posiadać wiadomości o okolicznościach, przyczynach i skutkach wypadku lub incydentu morskiego;

3) sporządza szkic przebiegu wypadku lub incydentu morskiego, zawierający informacje o pozycji statku w poszczególnych fazach tego wypadku lub incydentu z zaznaczeniem: pozycji statku w każdej fazie wypadku lub incydentu morskiego, kursów, położenia steru, użycia steru strumieniowego, pędników lub wyłożenia płatów śruby nastawnej, pracy maszyn, użytych sygnałów dźwiękowych i optycznych oraz kierunku i siły wiatru i prądu, granic toru wodnego, nabrzeża, falochronu, świateł, pław, nabieżników, położenia mielizny lub przeszkody podwodnej (wraku), o ile taka występowała;

4) sporządza szkic i opis uszkodzeń statku, a jeżeli wypadek lub incydent morski wystąpił na statku, szkic i opis miejsca tego wypadku lub incydentu;

5) sporządza, o ile to możliwe, dokumentację fotograficzną, zapis audiowizualny lub w inny sposób utrwalający ślady i dowody dotyczące wypadku lub incydentu morskiego przedstawiające w szczególności:

a) miejsce wypadku lub incydentu morskiego na statku,

b) uszkodzenia statku,

c) miejsce wypadku lub incydentu morskiego na statku współuczestniczącym w wypadku lub incydencie,

d) uszkodzenia statku współuczestniczącego w wypadku.

3. Niezależnie od czynności, o których mowa w ust. 2, kapitan statku powinien, w zależności od rodzaju wypadku lub incydentu morskiego, zabezpieczyć:

1) odpisy lub kopie oświadczeń, protokołów wyjaśnień lub zeznań złożonych przed organami państw obcych w sprawie wypadku lub incydentu morskiego;

2) oświadczenie pilota statku na temat wypadku lub incydentu morskiego wraz ze sporządzonym przez niego szkicem dotyczącym przebiegu wypadku lub incydentu, jeżeli była świadczona usługa pilotowa;

3) ekspertyzy dotyczące szkód powstałych na statku lub spowodowanych przez statek, a jeżeli skutkiem wypadku był rozstrój zdrowia lub śmierć człowieka, zaświadczenie lekarskie o stanie zdrowia poszkodowanego lub dokument stwierdzający zgon i jego przyczyny;

4) dokumentację dotyczącą rejestracji ruchu statku sporządzoną przez Służbę Kontroli Ruchu Statków, jeżeli wypadek lub incydent wystąpił na obszarze podległym kontroli tej służby.

4. Ponadto kapitan statku zapewnia Komisji dostęp do:

1) map, zapisów i innych dokumentów, o których mowa w ust. 1-3;

2) dokumentacji urządzeń technicznych wymienionych w ust. 1 pkt 7;

3) pomieszczeń na statku;

4) członków załogi statku;

5) statkowych środków łączności;

6) statkowej księgi zarządzania bezpieczeństwem;

7) nośnika pamięci rejestratora VDR lub S-VDR w celu dokonania jego badania poza statkiem.

§ 5. 1. Podmiot zarządzający portem i użytkownik infrastruktury portowej, których dotyczy wypadek morski, bezpośrednio po wypadku, zabezpiecza ślady i dowody mające znaczenie dla ustalenia stanu faktycznego, w szczególności przez:

1) sporządzenie dokumentacji fotograficznej, zapisu audiowizualnego lub utrwalenie w inny sposób obrazu miejsca wypadku, statku uczestniczącego w wypadku, jego uszkodzeń lub uszkodzeń budowli, urządzeń lub instalacji portowych;

2) sporządzenie szkicu miejsca wypadku i opisu uszkodzeń spowodowanych przez statek, a jeżeli wystąpił na statku, szkicu i opisu miejsca wypadku;

3) zebranie od świadków wypadku zatrudnionych przez podmiot zarządzający portem lub przez użytkownika infrastruktury portowej oświadczeń dotyczących okoliczności, w jakich wystąpił wypadek, i ewentualnych przyczyn jego wystąpienia.

2. Ponadto podmiot zarządzający portem i użytkownik infrastruktury portowej, których dotyczy wypadek morski, zapewnia Komisji:

1) dostęp do zatrudnionych przez niego osób będących świadkami wypadku;

2) stawiennictwo zatrudnionych przez niego osób mających związek z wypadkiem;

3) możliwość przeprowadzenia oględzin miejsca wypadku, dowodów i śladów;

4) odpowiednie pomieszczenie celem umożliwienia przeprowadzenia czynności badawczych;

5) dostęp do zapisów urządzeń rejestrujących lub monitorujących pracę urządzeń portowych;

6) dostęp do dokumentacji urządzeń o których mowa w pkt 5.

§ 6. Podmiot zarządzający portem lub użytkownik infrastruktury portowej, których dotyczy wypadek morski, przekazuje Komisji informacje dotyczące wypadku morskiego, określone w załączniku nr 2 do rozporządzenia.

§ 7. Dowody rzeczowe, które ze względu na rozmiary, charakter lub przeznaczenie nie mogą być przekazane Komisji, pozostawia się na przechowanie ich właścicielowi do czasu zakończenia badania, ze wskazaniem ciążącego na właścicielu obowiązku przedstawienia ich na każde żądanie Komisji.

§ 8. Rozporządzenie wchodzi w życie z dniem 27 października 2012 r.

Załączniki do rozporządzenia Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia 24 października 2012 r. (poz. 1176)

1) Minister Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej kieruje działem administracji rządowej — gospodarka morska, na podstawie § 1 ust. 2 pkt 2 rozporządzenia Prezesa Rady Mnistrów z dnia 18 listopada 2011 r. w sprawie szczegółowego zakresu działania Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej (Dz. U. Nr 248, poz. 1494).