ROZPORZĄDZENIE MINISTRA SPRAWIEDLIWOŚCI z dnia 7 lipca 2008 r. w sprawie sposobu postępowania ze zwłokami osób pozbawionych wolności zmarłych w zakładach karnych i aresztach śledczych

Na podstawie art. 10 ust. 5 ustawy z dnia 31 stycznia 1959 r. o cmentarzach i chowaniu zmarłych (Dz. U. z 2000 r. Nr 23, poz. 295, z późn. zm. 1) ) zarządza się, co następuje:

§ 1. Rozporządzenie określa sposób postępowania ze zwłokami osób pozbawionych wolności zmarłych w zakładach karnych i aresztach śledczych, zwanych dalej „zakładem karnym”, a w szczególności:

1) osoby najbliższe, które należy powiadamiać o zgonie osoby zmarłej w zakładzie karnym, oraz sposób tego powiadamiania;

2) podmioty wydające zgodę na pochowanie zwłok;

3) tryb postępowania ze zwłokami, które nie zostaną odebrane przez osoby najbliższe;

4) sposób ponoszenia kosztów pochówku zleconego przez zakład karny.

§ 2. 1. O zgonie osoby zmarłej w zakładzie karnym powiadamia się bezzwłocznie — telefonicznie lub telegraficznie — pozostałego małżonka, a jeżeli okaże się to niemożliwe, krewnych zstępnych i wstępnych, krewnych bocznych do 4. stopnia pokrewieństwa, powinowatych w linii prostej do 1. stopnia, z którymi zmarły utrzymywał kontakt lub których adresy lub numery telefonu są znane dyrektorowi zakładu karnego, zwanemu dalej „dyrektorem”, informując jednocześnie, że w ciągu 72 godzin od chwili zgonu należy powiadomić dyrektora o podjętej decyzji w sprawie zorganizowania pogrzebu na własny koszt, z zastrzeżeniem ust. 4.

2. Jeżeli osoby wymienione w ust. 1 zamieszkują za granicą, powiadamia się je za pośrednictwem ministra właściwego do spraw zagranicznych, wskazując dane personalne tych osób oraz adresy lub numery telefonów.

3. Jeżeli zmarłym jest cudzoziemiec, osoby, o których mowa w ust. 1, powiadamia się o zgonie za pośrednictwem właściwego przedstawicielstwa dyplomatycznego lub urzędu konsularnego, a w razie braku przedstawicielstwa dyplomatycznego lub urzędu konsularnego na terenie Rzeczypospolitej Polskiej albo gdy dotyczy to skazanego, którego obywatelstwa nie ustalono — ministra właściwego do spraw zagranicznych, wskazując dane personalne tych osób oraz adresy lub numery telefonów.

4. W razie zgonu spowodowanego chorobą zakaźną wymienioną w wykazie ustalonym przez ministra właściwego do spraw zdrowia, przekazując informację, o której mowa w ust. 1, zaznacza się, że pochowanie zwłok musi nastąpić przed upływem 24 godzin od chwili zgonu.

§ 3. Zgodę na pochowanie zwłok osoby zmarłej w zakładzie karnym wydaje prokurator rejonowy, a w przypadku zgonu żołnierza służby czynnej — wojskowy prokurator garnizonowy, właściwy dla miejsca zgonu.

§ 4. 1. Bezzwłocznie po zgonie osoby zmarłej w zakładzie karnym dyrektor przesyła prokuratorowi, o którym mowa w § 3, wniosek o wydanie zgody na pochowanie zwłok.

2. Pochowanie zwłok następuje po otrzymaniu zgody na ich pochowanie oraz aktu zgonu, wystawionego przez urząd stanu cywilnego właściwy dla miejsca zgonu.

§ 5. 1. Jeżeli porozumienie się z osobami wymienionymi w § 1 pkt 1 nie jest możliwe albo gdy osoby te nie podejmą się pochowania zwłok, zwłoki mogą być wydane innym osobom, które dobrowolnie zobowiążą się do ich pochowania.

2. Jeżeli zwłoki nie zostaną odebrane przez osoby wymienione w ust. 1, informuje się właściwego starostę o możliwości przekazania zwłok publicznej uczelni medycznej lub publicznej uczelni prowadzącej działalność dydaktyczną i badawczą w dziedzinie nauk medycznych do celów naukowych.

3. Przekazanie zwłok publicznej uczelni medycznej lub publicznej uczelni prowadzącej działalność dydaktyczną i badawczą w dziedzinie nauk medycznych następuje po otrzymaniu decyzji starosty oraz dokumentów, o których mowa w § 4 ust. 2. Koszty transportu zwłok ponosi uczelnia.

4. W wypadku negatywnej decyzji starosty zleca się pochowanie zwłok zakładowi pogrzebowemu.

§ 6. 1. Na grobie osoby zmarłej powinna być umieszczona tabliczka z imieniem i nazwiskiem oraz datą urodzenia i zgonu.

2. Na wniosek osób wymienionych w § 2 ust. 1 i innych osób bliskich powiadamia się je o miejscu i terminie pogrzebu osoby zmarłej.

§ 7. Koszty pochowania zwłok osoby zmarłej w zakładzie karnym przez zakład pogrzebowy pokrywa się ze środków zmarłego, a gdy ich nie posiada lub są one niewystarczające, ze środków budżetowych jednostki organizacyjnej Służby Więziennej, która zleciła pochówek.

§ 8. 1. Rozporządzenie stosuje się do postępowania ze zwłokami osób, które będąc pozbawione wolności w zakładzie karnym, zmarły w szpitalu albo przebywając poza terenem zakładu karnego w związku z udziałem w czynnościach procesowych, umieszczeniem w pomieszczeniu wymienionym w art. 251 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. — Kodeks karny wykonawczy (Dz. U. Nr 90, poz. 557, z późn. zm. 2) ), wykonywaniem pracy lub konwojowaniem.

2. Rozporządzenia nie stosuje się do postępowania ze zwłokami osób, które uwolniły się z zakładu karnego, oraz osób, które przebywały poza terenem zakładu karnego, w szczególności w trakcie korzystania z zezwolenia na czasowe opuszczenie tego zakładu bez dozoru lub asysty funkcjonariusza Służby Więziennej.

§ 9. Rozporządzenie wchodzi w życie po upływie 14 dni od dnia ogłoszenia. 3)


1) Zmiany tekstu jednolitego wymienionej ustawy zostały ogłoszone w Dz. U. z 2000 r. Nr 120, poz. 1268, z 2002 r. Nr 113, poz. 984, z 2003 r. Nr 80, poz. 717 i Nr 162, poz. 1568 oraz z 2006 r. Nr 220, poz. 1600.

2) Zmiany wymienionej ustawy zostały ogłoszone w Dz. U. z 1997 r. Nr 160, poz. 1083, z 1999 r. Nr 83, poz. 931, z 2000 r. Nr 60, poz. 701 i Nr 120, poz. 1268, z 2001 r. Nr 98, poz. 1071 i Nr 111, poz. 1194, z 2002 r. Nr 74, poz. 676 i Nr 200, poz. 1679, z 2003 r. Nr 111, poz. 1061, Nr 142, poz. 1380 i Nr 179, poz. 1750, z 2004 r. Nr 93, poz. 889, Nr 210, poz. 2135, Nr 240, poz. 2405, Nr 243, poz. 2426 i Nr 273, poz. 2703, z 2005 r. Nr 163, poz. 1363 i Nr 178, poz. 1479, z 2006 r. Nr 104, poz. 708 i Nr 226, poz. 1648, z 2007 r. Nr 123, poz. 849 oraz z 2008 r. Nr 96, poz. 620.

3) Niniejsze rozporządzenie było poprzedzone rozporządzeniem Ministra Sprawiedliwości z dnia 20 stycznia 2004 r. w sprawie sposobu postępowania ze zwłokami osób zmarłych w czasie odbywania kary pozbawienia wolności (Dz. U. Nr 16, poz. 165), które utraciło moc na podstawie art. 44 ustawy z dnia 18 października 2006 r. o zmianie i uchyleniu niektórych upoważnień do wydawania aktów wykonawczych (Dz. U. Nr 220, poz. 1600).