ROZPORZĄDZENIE MINISTRA ROLNICTWA I ROZWOJU WSI 1) z dnia 5 marca 2013 r. w sprawie wymagań technicznych dla opryskiwaczy 2) , 3)

Na podstawie art. 76 ust. 8 ustawy z dnia 18 grudnia 2003 r. o ochronie roślin (Dz. U. z 2008 r. Nr 133, poz. 849, z późn. zm. 4) ) zarządza się, co następuje:

§ 1. Rozporządzenie określa wymagania techniczne dla opryskiwaczy ciągnikowych i samobieżnych polowych lub sadowniczych używanych do zabiegów środkami ochrony roślin, zwanych dalej „opryskiwaczami”.

§ 2. Osłony wirujących elementów opryskiwacza powinny być:

1)  kompletne;

2)  nieuszkodzone;

3)  prawidłowo zamocowane.

§ 3. 1. Zbiornik i układ cieczowy opryskiwacza powinien uniemożliwiać wyciek mieszaniny środków ochrony roślin i wody, zwanej dalej „cieczą użytkową”, z zastrzeżeniem ust. 3.

2. Zainstalowane na opryskiwaczu zawory przeciwkroplowe po wyłączeniu zasilania opryskiwacza powinny zamykać jednocześnie dopływ cieczy użytkowej do rozpylaczy.

3. W ciągu 5 minut liczonych od momentu wyłączenia zasilania opryskiwacza dopuszczalny jest wyciek cieczy użytkowej z poszczególnych rozpylaczy nie większy niż 2 ml (30 kropli).

§ 4. 1. Pompa opryskiwacza:

1)  powinna być szczelna;

2)  nie powinna powodować pulsacji cieczy użytkowej.

2. W przypadku gdy tłumienie pulsacji jest realizowane z zastosowaniem powietrznika, to ciśnienie powietrza w powietrzniku pompy opryskiwacza powinno wynosić nie mniej niż 1/3, a nie więcej niż 2/3 wartości ciśnienia roboczego.

3. Poziom oleju w układzie smarowania pompy opryskiwacza powinien być zgodny z poziomem określonym w instrukcji do tego opryskiwacza lub — w przypadku wymiany pompy — zgodny z zaleceniami producenta pompy.

§ 5. 1. W ciśnieniowych systemach rozpylania cieczy użytkowej pompa opryskiwacza, przy nominalnych obrotach wałka odbioru mocy, przy włączonych wszystkich rozpylaczach oraz włączonym mieszadle hydraulicznym, powinna umożliwiać jednocześnie:

1)  uzyskanie najwyższego dopuszczalnego ciśnienia roboczego dla rozpylaczy największego rozmiaru zainstalowanych na opryskiwaczu;

2)  mieszanie cieczy użytkowej w zbiorniku opryskiwacza.

2. W systemach rozpylania cieczy użytkowej innych niż ciśnieniowe pompa opryskiwacza powinna umożliwiać uzyskanie najwyższego dopuszczalnego ciśnienia roboczego dla danego systemu przy włączonych wszystkich rozpylaczach oraz włączonym mieszadle.

§ 6. 1. Pokrywa otworu wlewowego zbiornika opryskiwacza powinna być:

1)  nieuszkodzona;

2)  prawidłowo zamocowana.

2. Sito wlewowe zbiornika opryskiwacza lub inny niż sito wlewowe system wstępnego filtrowania powinny być nieuszkodzone.

3. System mieszania cieczy użytkowej w zbiorniku opryskiwacza powinien mieszać ciecz przy nominalnych obrotach wałka odbioru mocy, włączonych wszystkich rozpylaczach i najniższej wartości ciśnienia roboczego dla rozpylaczy zainstalowanych na opryskiwaczu, w sposób widoczny w zbiorniku opryskiwacza napełnionym do połowy.

4. System uniemożliwiający powstawanie nadciśnienia albo podciśnienia w zbiorniku opryskiwacza powinien funkcjonować prawidłowo.

5. Zawór spustowy zbiornika opryskiwacza powinien:

1)  funkcjonować prawidłowo;

2)  umożliwiać opróżnienie zbiornika.

6. Wskaźnik poziomu cieczy użytkowej w zbiorniku opryskiwacza powinien:

1)  funkcjonować prawidłowo;

2)  umożliwiać odczyt tego poziomu.

§ 7. 1. Średnica obudowy manometru analogowego opryskiwacza powinna wynosić co najmniej:

1)  63 mm — w przypadku manometrów analogowych opryskiwacza połączonych z zaworem sterującym lub umieszczonych w kabinie ciągnika opryskiwacza ciągnikowego polowego lub sadowniczego;

2)  100 mm — w przypadku manometrów analogowych opryskiwacza połączonych lub umieszczonych w inny sposób niż określony w pkt 1.

2. Działka elementarna manometru analogowego opryskiwacza powinna wynosić nie więcej niż:

1)  0,2 bar — w zakresie wskazań manometru do 5 bar;

2)  1 bar — w zakresie wskazań manometru powyżej 5 bar do 20 bar;

3)  2 bar — w zakresie wskazań manometru powyżej 20 bar.

3. W przypadku manometru analogowego i cyfrowego opryskiwacza zakres pomiarowy wskazań, o którym mowa w ust. 2, powinien być dostosowany do zakresu ciśnień roboczych rozpylaczy instalowanych na opryskiwaczu.

§ 8. 1. Manometr analogowy lub cyfrowy opryskiwacza powinien wskazywać wartość ciśnienia roboczego w całym zakresie stosowanego w opryskiwaczu ciśnienia roboczego.

2. W przypadku manometru analogowego opryskiwacza niedopuszczalne są drgania wskazówki uniemożliwiające odczyt stosowanego w tym opryskiwaczu ciśnienia roboczego.

§ 9. Błąd pomiaru ciśnienia roboczego przez manometr analogowy lub cyfrowy opryskiwacza powinien wynosić nie więcej niż:

1)  ±0,2 bar — w zakresie ciśnienia roboczego do 2 bar;

2)  10% wartości rzeczywistego ciśnienia roboczego — w zakresie ciśnienia roboczego powyżej 2 bar.

§ 10. 1. Urządzenia sterujące powinny utrzymywać stałą wartość ciśnienia roboczego mierzonego przy stałych obrotach wałka odbioru mocy.

2. Dopuszcza się odchylenie wartości ciśnienia roboczego, o którym mowa w ust. 1, o nie więcej niż 10%.

3. Wyłączenie i włączenie głównego zaworu odcinającego dopływ cieczy użytkowej do zespołu opryskowego nie może spowodować różnicy ciśnienia większej niż 10%.

§ 11. W przypadku opryskiwacza ciągnikowego i samobieżnego polowego dodatkowo:

1)  jeżeli opryskiwacz ten został wyposażony w zawory stałociśnieniowe — odcięcie dopływu cieczy użytkowej do poszczególnych sekcji belki polowej opryskiwacza nie powinno powodować zmiany wartości ciśnienia roboczego o więcej niż 10%;

2)  spadek wartości ciśnienia roboczego między punktem pomiaru tego ciśnienia położonym przy zaworze sterującym opryskiwacza a końcem każdej sekcji belki polowej opryskiwacza nie powinien przekraczać 10% wartości ciśnienia wskazywanego przez manometr opryskiwacza.

§ 12. Układ cieczowy opryskiwacza powinien być zamocowany w sposób uniemożliwiający:

1)  niekontrolowane obracanie lub przesuwanie się elementów układu cieczowego opryskiwacza;

2)  opryskiwanie cieczą użytkową elementów konstrukcyjnych opryskiwacza.

§ 13. 1. Filtry systemu filtracji opryskiwacza powinny być:

1)  kompletne;

2)  nieuszkodzone.

2. Wielkość oczek filtra po stronie tłocznej pompy opryskiwacza powinna być mniejsza od otworów dysz rozpylaczy najmniejszego rozmiaru instalowanych na opryskiwaczu.

§ 14. 1. Belka polowa opryskiwacza ciągnikowego i samobieżnego polowego powinna być:

1)  stabilna;

2)  nieuszkodzona.

2. Niedopuszczalne są wygięcia belki polowej.

3. W czasie postoju opryskiwacza ciągnikowego i samobieżnego polowego na poziomej powierzchni, odległości między dolnymi krawędziami rozpylaczy zainstalowanych na belce polowej tego opryskiwacza a tą powierzchnią nie powinny różnić się o więcej niż 0,1 m lub 0,5% całości szerokości belki polowej opryskiwacza.

4. Odległości między rozpylaczami zainstalowanymi na belce polowej opryskiwacza ciągnikowego i samobieżnego polowego powinny być takie same.

5. Kierunek ustawienia rozpylaczy zainstalowanych na belce polowej opryskiwacza ciągnikowego i samobieżnego polowego powinien być taki sam.

6. Przepisy ust. 4 i 5 nie dotyczą rozpylaczy zainstalowanych w opryskiwaczach ciągnikowych i samobieżnych polowych dozujących ciecz użytkową w pasach lub rzędach.

7. Blokada belki polowej opryskiwacza ciągnikowego i samobieżnego polowego w położeniu transportowym powinna:

1)  być nieuszkodzona;

2)  prawidłowo zabezpieczać belkę polową przed niekontrolowanym rozłożeniem.

8. Mechanizm regulacji wysokości belki polowej powinien:

1)  być nieuszkodzony;

2)  funkcjonować prawidłowo.

9. Mechanizm umożliwiający odchylanie belki polowej opryskiwacza ciągnikowego i samobieżnego polowego w przypadku kolizji z przeszkodą, jeżeli belka ta została wyposażona w taki mechanizm, powinien:

1)  być nieuszkodzony;

2)  funkcjonować prawidłowo.

§ 15. 1. W opryskiwaczu ciągnikowym i samobieżnym polowym rozpylacze zainstalowane na całej szerokości belki polowej opryskiwacza powinny być takie same co do typu i rozmiaru oraz wykonane z takiego samego materiału.

2. Przepis ust. 1 nie dotyczy rozpylaczy asymetrycznych zainstalowanych na końcach belki polowej opryskiwacza ciągnikowego i samobieżnego polowego.

§ 16. W czasie przeprowadzania zabiegu środkami ochrony roślin w opryskiwaczu ciągnikowym i samobieżnym polowym niedopuszczalne jest zderzanie się strumieni cieczy użytkowej.

§ 17. W opryskiwaczu ciągnikowym i samobieżnym polowym filtry rozpylaczy powinny być takie same co do typu i rozmiaru.

§ 18. 1. W przypadku opryskiwacza ciągnikowego i samobieżnego sadowniczego rozpylacze:

1)  instaluje się z zachowaniem symetrii pionowej sekcji opryskowych;

2)  zainstalowane symetrycznie na takiej samej wysokości powinny być takie same co do typu i rozmiaru oraz wykonane z takiego samego materiału.

2. Przepis ust. 1 nie dotyczy rozpylaczy wykorzystywanych do:

1)  zabiegu środkami ochrony roślin, przy wyłączonym zasilaniu sekcji opryskowych zainstalowanych z jednej strony opryskiwacza ciągnikowego i samobieżnego sadowniczego lub

2)  kompensacji asymetrii strumienia powietrza wytwarzanego przez wentylator tego opryskiwacza.

§ 19. 1. W opryskiwaczu ciągnikowym i samobieżnym polowym natężenie wypływu cieczy użytkowej z rozpylaczy zainstalowanych na opryskiwaczu nie powinno odbiegać od nominalnej wartości wypływu tej cieczy dla rozpylacza o więcej niż:

1)  10% — w przypadku opryskiwacza ciągnikowego i samobieżnego polowego;

2)  15% — w przypadku opryskiwacza ciągnikowego i samobieżnego sadowniczego.

2. W przypadku opryskiwacza ciągnikowego i samobieżnego sadowniczego natężenie wypływu cieczy użytkowej z rozpylaczy zainstalowanych na sekcjach opryskowych z lewej i z prawej strony tego opryskiwacza nie powinno różnić się o więcej niż 10%.

§ 20. 1. W przypadku opryskiwacza ciągnikowego i samobieżnego polowego, przy pomiarze nierównomierności poprzecznej wypływu cieczy na stole rowkowym z odczytem automatycznym, współczynnik zmienności powinien wynosić nie więcej niż 10%. Przy pomiarze na stole rowkowym z odczytem optycznym różnice odczytów wartości dla poszczególnych rowków nie powinny być większe niż 15%, przy czym dopuszcza się, aby nie więcej niż 10% odczytów wykraczało poza ten zakres.

2. Pomiaru, o którym mowa w ust. 1, nie wykonuje się dla opryskiwacza ciągnikowego i samobieżnego polowego dozującego ciecz użytkową w pasach lub rzędach.

§ 21. W opryskiwaczu ciągnikowym i samobieżnym sadowniczym system mieszania cieczy użytkowej w zbiorniku opryskiwacza powinien być nieuszkodzony i pracować zarówno przy włączonym, jak i przy wyłączonym wentylatorze opryskiwacza.

§ 22. W opryskiwaczu ciągnikowym i samobieżnym sadowniczym wentylator opryskiwacza powinien:

1)  być nieuszkodzony;

2)  funkcjonować prawidłowo.

§ 23. Jeżeli opryskiwacz jest wyposażony w:

1)  zawór bezpieczeństwa,

2)  instalację do przepłukiwania zbiornika opryskiwacza,

3)  rozwadniacz,

4)  urządzenie myjące opakowania po środkach ochrony roślin — to elementy te powinny być nieuszkodzone i funkcjonować prawidłowo.

§ 25. Rozporządzenie wchodzi w życie po upływie 3 miesięcy od dnia ogłoszenia.


1) Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi kieruje działem administracji rządowej — rolnictwo, na podstawie § 1 ust. 2 pkt 1 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 18 listopada 2011 r. w sprawie szczegółowego zakresu działania Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi (Dz. U. Nr 248, poz. 1486).

2) Niniejsze rozporządzenie wdraża częściowo postanowienia dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady 2009/128/WE z dnia 21 października 2009 r. ustanawiającej ramy wspólnotowego działania na rzecz zrównoważonego stosowania pestycydów (Dz. Urz. UEL 309 z 24.11.2009, str. 71).

3) Niniejsze rozporządzenie zostało notyfikowane Komisji Europejskiej w dniu 27 sierpnia 2012 r. pod numerem 2012/0506/PL, zgodnie z § 4 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 23 grudnia 2002 r. w sprawie sposobu funkcjonowania krajowego systemu notyfikacji norm i aktów prawnych (Dz. U. Nr 239, poz. 2039 oraz z 2004 r. Nr 65, poz. 597), które wdraża postanowienia dyrektywy 98/34/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 22 czerwca 1998 r. ustanawiającej procedurę udzielania informacji w zakresie norm i przepisów technicznych oraz zasad dotyczących usług społeczeństwa informacyjnego (Dz. Urz. WE L 204 z 21.07.1998, str. 37, z późn. zm.; Dz. Urz. UE Polskie wydanie specjalne, rozdz. 13, t. 20, str. 337, z późn. zm.).

4) Zmiany tekstu jednolitego wymienionej ustawy zostały ogłoszone w Dz. U. z 2008 r. Nr 227, poz. 1505, z 2009 r. Nr 20, poz. 106, Nr 31, poz. 206 i Nr 98, poz. 817, z 2010 r. Nr 47, poz. 278, z 2011 r. Nr 54, poz. 278, Nr 63, poz. 322, Nr 106, poz. 622 i Nr 171, poz. 1016 oraz z 2012 r. poz. 1512 i 1529.