ROZPORZĄDZENIE MINISTRA ROLNICTWA I ROZWOJU WSI 1) z dnia 20 kwietnia 2005 r. w sprawie zwalczania brucelozy 2)

Na podstawie art. 61 pkt 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o ochronie zdrowia zwierząt oraz zwalczaniu chorób zakaźnych zwierząt (Dz. U. Nr 69, poz. 625 oraz z 2005 r. Nr 23, poz. 188 i Nr 33, poz. 289) zarządza się, co następuje:

§ 1. Rozporządzenie określa szczegółowy sposób i tryb zwalczania brucelozy u bydła, kóz, owiec i świń, w tym:

1) sposób i tryb postępowania przy:

a) podejrzeniu brucelozy,

b) stwierdzeniu brucelozy,

c) wygaszaniu ogniska brucelozy;

2) rodzaj próbek pobieranych do badań diagnostycznych oraz sposób ich pobierania i wysyłania;

3) środki stosowane przy zwalczaniu brucelozy;

4) sposób przeprowadzania oczyszczania i odkażania;

5) wymagania niezbędne do uznania terytorium Rzeczypospolitej Polskiej lub regionu położonego na tym terytorium za urzędowo wolne od brucelozy oraz szczegółowy tryb tego uznawania.

§ 2. Użyte w rozporządzeniu określenia oznaczają:

1) poronienie – każdorazowe przedwczesne wydalenie z organizmu ciężarnej samicy zwierzęcia wód płodowych i płodu;

2) test serologiczny – jeden z następujących testów:

a) odczyn aglutynacji probówkowej (OA),

b) odczyn kwaśnej aglutynacji płytowej (OKAP),

c) odczyn wiązania dopełniacza (OWD),

d) odczyn mikroaglutynacji (OMA),

e) test ELISA z pojedynczą próbą surowicy;

3) próba z mlekiem – jeden z następujących testów:

a) próbę pierścieniową,

b) test ELISA z mlekiem;

4) inne testy diagnostyczne – testy dopuszczone w Rzeczypospolitej Polskiej lub w innych państwach członkowskich Unii Europejskiej, przeprowadzane w celu wykrycia brucelozy;

5) test laboratoryjny – test serologiczny, próbę z mlekiem, badanie bakteriologiczne lub inne testy diagnostyczne;

6) laboratoryjne potwierdzenie brucelozy – stwierdzenie brucelozy na podstawie badania laboratoryjnego.

§ 3. Niedopuszczalne jest leczenie brucelozy i szczepienie przeciwko brucelozie.

§ 4. 1. Powiatowy lekarz weterynarii, po otrzymaniu zawiadomienia o podejrzeniu wystąpienia brucelozy albo o uzyskaniu dodatniego lub wątpliwego wyniku badania przeprowadzonego w ramach badań kontrolnych zakażeń zwierząt, podejmuje niezwłocznie czynności mające na celu potwierdzenie lub wykluczenie brucelozy, w szczególności:

1) przeprowadza:

a) dochodzenie epizootyczne,

b) badanie kliniczne zwierząt,

c) sekcję zwłok albo badanie poubojowe zwierząt, jeżeli to konieczne;

2) w każdym przypadku pobiera próbki do badań lub testów laboratoryjnych w sposób, który jest określony w załączniku nr 1 do rozporządzenia, i przesyła je do laboratorium, o którym mowa w art. 23 ust. 3 i 4 ustawy z dnia 29 stycznia 2004 r. o Inspekcji Weterynaryjnej (Dz. U. Nr 33, poz. 287, z późn. zm. 3)).

2. W przypadku podejrzenia brucelozy u świń, zwierzęta podejrzane o zakażenie, mające co najmniej 4 miesiące życia, poddaje się testom serologicznym.

3. Powiatowy lekarz weterynarii w okresie oczekiwania na wyniki badań lub testów laboratoryjnych:

1) obejmuje stado nadzorem;

2) zakazuje przemieszczania zwierząt do stada oraz z tego stada, z wyłączeniem przemieszczania dokonywanego w celu przeprowadzenia natychmiastowego uboju;

3) nakazuje odosobnienie w stadzie zwierząt podejrzanych o zakażenie brucelozą;

4) powiadamia podmiot skupujący mleko o zawieszeniu uznania tego stada za urzędowo wolne od brucelozy.

4. Powiatowy lekarz weterynarii, na podstawie przeprowadzonych czynności, o których mowa w ust. 1 pkt 1 i 2, stwierdza podejrzenie lub wystąpienie brucelozy albo ją wyklucza.

5. Powiatowy lekarz weterynarii, w przypadku gdy wyniki badań lub testów, o których mowa w ust. 1 pkt 2, są wątpliwe, stosuje nadal środki, o których mowa w ust. 3, do czasu uzyskania jednoznacznych wyników tych badań lub testów.

§ 5. 1. Powiatowy lekarz weterynarii w przypadku stwierdzenia brucelozy u bydła, kóz, owiec i świń wyznacza ognisko brucelozy oraz podejmuje czynności w celu zapobieżenia dalszemu szerzeniu się tej choroby, a w szczególności:

1) nakazuje:

a) odosobnienie zwierząt:

– chorych na brucelozę, do czasu ich zabicia,

– podejrzanych o zakażenie brucelozą,

b) niezwłoczne zabicie zwierząt chorych na brucelozę, nie później niż w terminie 30 dni od dnia, w którym posiadacz zwierzęcia został powiadomiony o wyznaczeniu ogniska brucelozy,

c) usunięcie i unieszkodliwienie poronionych płodów i łożysk, martwo urodzonych zwierząt oraz zwierząt padłych na brucelozę,

d) usunięcie, a następnie odkażenie w sposób, który jest określony w załączniku nr 2 do rozporządzenia, słomy, ściółki, sprzętów i innych mogących przenosić brucelozę przedmiotów, które miały kontakt ze zwierzętami chorymi lub z materiałem zakaźnym pochodzącym od tych zwierząt,

e) odkażenie obornika i gnojowicy w sposób, który jest określony w załączniku nr 2 do rozporządzenia,

f) wykonanie testów laboratoryjnych w kierunku brucelozy;

2) zakazuje:

a) przemieszczania zwierząt do stada oraz z tego stada, z wyłączeniem przemieszczania dokonywanego w celu przeprowadzenia natychmiastowego uboju; w przypadku wolców przeznaczonych na opas może zezwolić na ich przemieszczanie do stad opasowych w granicach gospodarstwa, a stamtąd do rzeźni,

b) ponownego wykorzystania pastwisk, na których przebywały zwierzęta chore na brucelozę, przed upływem 60 dni od dnia, w którym zwierzęta te zostały usunięte z tych pastwisk;

3) niezwłocznie powiadamia:

a) państwowego powiatowego inspektora sanitarnego o stwierdzeniu brucelozy,

b) podmiot skupujący mleko o cofnięciu uznania stada bydła za urzędowo wolne od brucelozy;

4) pobiera próbki od zwierząt zabitych, o których mowa w pkt 1 lit. b, i przesyła je do laboratorium referencyjnego.

2. Powiatowy lekarz weterynarii może zezwolić na:

1) skarmianie mlekiem pochodzącym od zakażonych zwierząt, jeżeli:

a) mleko zostanie poddane obróbce cieplnej zapewniającej zabicie bakterii Brucella,

b) mlekiem będą skarmiane wyłącznie zwierzęta znajdujące się w tym samym gospodarstwie;

2) dostarczanie mleka pochodzącego od krów ze stada, w którym przebywały zwierzęta zakażone brucelozą, do zakładu przetwórczego w celu przetworzenia, jeżeli mleko zostało poddane obróbce cieplnej zapewniającej zabicie bakterii Brucella, odbywającej się pod nadzorem powiatowego lekarza weterynarii.

3. Oczyszczenie i odkażenie odbywa się pod kontrolą powiatowego lekarza weterynarii.

§ 6. Powiatowy lekarz weterynarii uznaje ognisko brucelozy za wygasłe, jeżeli:

1) zwierzęta chore na brucelozę w tym ognisku padły albo zostały zabite, a ich zwłoki zostały usunięte i unieszkodliwione w sposób wykluczający szerzenie się tej choroby;

2) zwierzęta z gatunków wrażliwych pozostałe w ognisku brucelozy zostały poddane testom laboratoryjnym w kierunku brucelozy, których wyniki wykluczyły zakażenie brucelozą;

3) przeprowadzono oczyszczanie i odkażanie w sposób, który jest określony w załączniku nr 2 do rozporządzenia.

§ 7. 1. Terytorium Rzeczypospolitej Polskiej lub region położony na tym terytorium mogą być uznane za urzędowo wolne od brucelozy bydła, jeżeli:

1) w okresie ostatnich 3 lat nie stwierdzono poronienia spowodowanego zakażeniem bakteriami Brucella oraz nie wyizolowano B. abortus, a badaniom diagnostycznym poddawano każdy poroniony płód oraz jego matkę;

2) nie stwierdzono klinicznych objawów brucelozy u zwierząt;

3) przynajmniej 99,8 % wszystkich stad bydła zostało uznane za urzędowo wolne od brucelozy bydła w okresie ostatnich 5 lat; odsetek ten ustala się na podstawie obliczenia dokonanego na dzień 31 grudnia każdego roku;

4) powiatowy lekarz weterynarii przeprowadza badania w każdym przypadku zgłoszenia poronienia u bydła;

5) na podstawie przepisów ustawy z dnia 2 kwietnia 2004 r. o systemie identyfikacji i rejestracji zwierząt (Dz. U. Nr 91, poz. 872) możliwa jest identyfikacja stada pochodzenia i stada przejściowego dla każdej sztuki bydła;

6) bydło wprowadzane na to terytorium lub do tego regionu, do chowu lub hodowli, pochodziło wyłącznie ze stad urzędowo wolnych od brucelozy bydła i uzyskało ujemny wynik testu serologicznego.

2. Terytorium Rzeczypospolitej Polskiej lub region położony na tym terytorium zachowują uznanie za urzędowo wolne od brucelozy bydła, jeżeli na tym terytorium lub w tym regionie:

1) są przestrzegane wymagania, o których mowa w ust. 1 pkt 1, 2 i 4;

2) w okresie 5 lat po tym uznaniu, co najmniej w 20 % stad, bada się corocznie bydło powyżej 24 miesiąca życia w taki sposób, aby w tym okresie badaniami zostały objęte wszystkie stada bydła;

3) bydło wprowadzane na to terytorium lub do tego regionu, do chowu lub hodowli, pochodzi wyłącznie ze stad urzędowo wolnych od brucelozy bydła;

4) w każdym przypadku podejrzenia bydła o zakażenie brucelozą:

a) powiadamia się o tym powiatowego lekarza weterynarii.

b) przeprowadza się:

– urzędowe badania polegające na co najmniej dwukrotnym zastosowaniu testu serologicznego, w tym odczynu wiązania dopełniacza (OWD),

– badanie mikrobiologiczne próbek;

5) w przypadku podejrzenia wystąpienia brucelozy, do czasu uzyskania w testach, o których mowa w pkt 4 lit. b, wyników wykluczających wystąpienie tej choroby, dla stada pochodzenia lub stada przejściowego, w którym przebywało zwierzę podejrzane o brucelozę, ulega zawieszeniu uznanie za urzędowo wolne od brucelozy;

6) w przypadku wystąpienia i szerzenia się brucelozy:

a) wszystkie chore zwierzęta są zabijane,

b) w ogniskach brucelozy przeprowadza się oczyszczanie i odkażanie w sposób, który jest określony w załączniku nr 2 do rozporządzenia,

c) u zwierząt z gatunku wrażliwego na brucelozę przeprowadza się testy laboratoryjne w kierunku brucelozy;

7) Główny Lekarz Weterynarii zgłasza do Komisji Europejskiej każdy przypadek wystąpienia brucelozy u bydła.

§ 8. 1. Terytorium Rzeczypospolitej Polskiej lub region położony na tym terytorium mogą być uznane za urzędowo wolne od brucelozy owiec i kóz (B. meliten-sis), jeżeli zostały spełnione następujące warunki:

1) co najmniej 99,8 % stad owiec lub kóz jest uznane za urzędowo wolne od brucelozy;

2) owce i kozy wprowadzane na to terytorium lub do tego regionu pochodzą wyłącznie ze stad urzędowo wolnych od brucelozy owiec i kóz i uzyskały ujemny wynik w teście serologicznym lub

3) w okresie ostatnich 5 lat:

a) każdy przypadek wystąpienia brucelozy podlegał obowiązkowi zgłoszenia,

b) powiatowy lekarz weterynarii nie stwierdził przypadku zachorowania owiec i kóz na brucelozę;

4) w okresie co najmniej 3 lat szczepienie owiec i kóz przeciwko brucelozie było zakazane.

2. Terytorium Rzeczypospolitej Polskiej lub region położony na tym terytorium zachowują uznanie za urzędowo wolne od brucelozy owiec i kóz (B. meliten-sis), jeżeli:

1) w pierwszym roku po uznaniu tego terytorium lub regionu za urzędowo wolne od brucelozy owiec i kóz, wyrywkowe kontrole przeprowadzone w gospodarstwie lub w rzeźni, przy zastosowaniu takiej metody badania, która gwarantuje poziom wykrywalności brucelozy wynoszący 99 %, wykazały, że:

a) jest mniej niż 0,2 % stad zakażonych chorobą lub

b) poddano testom serologicznym w kierunku brucelozy co najmniej 10 % owiec i kóz powyżej 6 miesiąca życia, a uzyskane w tych testach wyniki wykluczają zakażenie brucelozą;

2) corocznie, licząc od drugiego roku po uznaniu tego terytorium lub regionu za urzędowo wolne od brucelozy owiec i kóz, wyrywkowe kontrole przeprowadzone w gospodarstwie lub w rzeźni, przy zastosowaniu takiej metody badania, która gwarantuje poziom wykrywalności choroby wynoszący 99 %, wykazały, że:

a) jest mniej niż 0,2 % stad zakażonych chorobą lub

b) co najmniej 5 % owiec i kóz powyżej 6 miesiąca życia poddano testom serologicznym w kierunku brucelozy, a uzyskane w tych testach wyniki wykluczają zakażenie brucelozą;

3) są spełniane wymagania niezbędne do tego uznania.

§ 9. Rozporządzenie wchodzi w życie po upływie 14 dni od dnia ogłoszenia.

Załączniki do rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 20 kwietnia 2005 r. (poz. 690)

1) Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi kieruje działem administracji rządowej – rolnictwo, na podstawie § 1 ust. 2 pkt 1 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 11 czerwca 2004 r. w sprawie szczegółowego zakresu działania Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi (Dz. U. Nr 134, poz. 1433).

2) Przepisy niniejszego rozporządzenia częściowo wdrażają postanowienia:
1) dyrektywy 64/432/EWG z dnia 26 czerwca 1964 r. w sprawie problemów zdrowotnych zwierząt wpływających na handel wewnątrzwspólnotowy bydła i trzody chlewnej (Dz. Urz. WE I 121 z 29.07.1964, str. 1977; Dz. Urz. UE Polskie wydanie specjalne, rozdz. 3, t. 1, str. 13; Dz. Urz. WE I 172 z 3.07.1975, str. 17; Dz. Urz. UE Polskie wydanie specjalne, rozdz. 3, t. 2, str. 80; Dz. Urz. WE I 26 z 31.01.1977, str. 81; Dz. Urz. UE Polskie wydanie specjalne, rozdz. 3, t. 3, str. 88; Dz. Urz. WE I 25 z 31.01.1978, str. 58; Dz. Urz. UE Polskie wydanie specjalne, rozdz. 3, t. 3, str. 196; Dz. Urz. WE I 375 z 31.12.1980, str. 75; Dz. Urz. UE Polskie wydanie specjalne, rozdz. 3, t. 4, str. 284; Dz. Urz. WE I 186 z 8.07.1981, str. 20; Dz. Urz. UE Polskie wydanie specjalne, rozdz. 3, t. 5, str. 49; Dz. Urz. WE I 378 z 31.12.1982, str. 57; Dz. Urz. UE Polskie wydanie specjalne, rozdz. 3, t. 5, str. 190; Dz. Urz. WE I 177 z 4.07.1984, str. 22; Dz. Urz. UE Polskie wydanie specjalne, rozdz. 3, t. 6, str. 87; Dz. Urz. WE I 339 z 27.12.1984, str. 27; Dz. Urz. UE Polskie wydanie specjalne, rozdz. 3, t. 6, str. 151; Dz. Urz. WE I 372 z 31.12.1985, str. 44; Dz. Urz. UE Polskie wydanie specjalne, rozdz. 3, t. 6, str. 305; Dz. Urz. WE I 99 z 11.04.1987, str. 18; Dz. Urz. UE Polskie wydanie specjalne, rozdz. 3, t. 7, str. 205; Dz. Urz. WE I 280 z 3.10.1987, str. 28; Dz. Urz. UE Polskie wydanie specjalne, rozdz. 3, t. 7, str. 299; Dz. Urz. WE I 224 z 18.08.1990, str. 13; Dz. Urz. WE I 377 z 31.12.1991, str. 16; Dz. Urz. UE Polskie wydanie specjalne, rozdz. 3, t. 12, str. 176; Dz. Urz. WE I 243 z 11.10.1995, str. 16; Dz. Urz. WE I 109 z 25.04.1997, str. 1; Dz. Urz. WE I 198 z 15.07.1998, str. 22; Dz. Urz. UE Polskie wydanie specjalne, rozdz. 3, t. 23, str. 217; Dz. Urz. WE I 358 z 31.12.1998, str. 107; Dz. Urz. UE Polskie wydanie specjalne, rozdz. 3, t. 24, str. 276; Dz. Urz. WE I 105 z 3.05.2000, str. 34; Dz. Urz. UE Polskie wydanie specjalne, rozdz. 3, t. 29, str. 71; Dz. Urz. WE I 114 z 13.05.2000, str. 37; Dz. Urz. WE I 163 z 4.07.2000, str. 35; Dz. Urz. WE I 281 z 7.11.2000, str. 16; Dz. Urz. UE Polskie wydanie specjalne, rozdz. 3, t. 30, str. 470; Dz. Urz. WE I 102 z 12.04.2001, str. 63; Dz. Urz. WE I 80 z 23.03.2002, str. 22; Dz. Urz. WE I 176 z 5.07.2002, str. 46; Dz. Urz. WE I 179 z 29.07.2002, str. 13; Dz. Urz. WE I 194 z 23.07.2002, str. 45; Dz. Urz. WE I 313 z 16.11.2002, str. 32; Dz. Urz. UE I 332 z 19.12.2003, str. 53; Dz. Urz. UE I 5 z 9.01.2004, str. 8; Dz. Urz. UE I 67 z 5.03.2004, str. 24; Dz. Urz. UE I 68 z 6.03.2004, str. 36; Dz. Urz. UE I 100 z 6.04.2004, str. 43);
2) dyrektywy 78/52/EWG z dnia 13 grudnia 1977 r. ustanawiającej wspólnotowe kryteria w odniesieniu do krajowych planów przyspieszonego zwalczania brucelozy, gruźlicy i enzootycznej białaczki bydła (Dz. Urz. WE I 15 z 19.01.1978 r., str. 34; Dz. Urz. UE Polskie wydanie specjalne, rozdz. 3, t. 3, str. 181);
3) dyrektywy 91/68/EWG z dnia 28 stycznia 1991 r. w sprawie warunków zdrowotnych zwierząt regulujących handel wewnątrzwspólnotowy owcami i kozami (Dz. Urz. WE I 46 z 19.02.1992 r.).
Dane dotyczące ogłoszenia aktów prawa Unii Europejskiej, zamieszczone w niniejszym rozporządzeniu, dotyczą ogłoszenia tych aktów w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej – wydanie specjalne.

3) Zmiany wymienionej ustawy zostały ogłoszone w Dz. U. z 2004 r. Nr 91, poz. 877 i Nr 273, poz. 2703 oraz z 2005 r. Nr 23, poz. 188 i Nr 33, poz. 289.