ROZPORZĄDZENIE MINISTRA ROLNICTWA I ROZWOJU WSI 1) z dnia 17 czerwca 2004 r. w sprawie szczegółowych warunków i sposobu pobierania próbek środków żywienia zwierząt i pasz leczniczych do badań oraz postępowania z pobranymi próbkami w ramach kontroli urzędowej 2)

Na podstawie art. 44 ust. 10 pkt 1 ustawy z dnia 23 sierpnia 2001 r. o środkach żywienia zwierząt (Dz. U. Nr 123, poz. 1350, z 2003 r. Nr 122, poz. 1144 i Nr 208, poz. 2020 oraz z 2004 r. Nr 91, poz. 877) zarządza się, co następuje:

§ 1. Ilekroć w rozporządzeniu jest mowa o:

1) partii – oznacza to określoną ilość środka żywienia zwierząt lub paszy leczniczej, jednolitą pod względem rodzaju i jakości, wytworzoną według tej samej receptury;

2) próbce pierwotnej – oznacza to próbkę pobraną losowo i jednorazowo z jednego miejsca partii;

3) próbce ogólnej – oznacza to próbkę otrzymaną w wyniku połączenia i wymieszania próbek pierwotnych pobranych z jednej partii;

4) próbce zredukowanej – oznacza to reprezentatywną część próbki ogólnej otrzymaną w wyniku jej podziału;

5) średniej próbce laboratoryjnej – oznacza to część próbki zredukowanej albo część próbki ogólnej.

§ 2. Próbki pierwotne pobiera się w sposób:

1) zapewniający uzyskanie próbek mających właściwości organoleptyczne i fizykochemiczne charakterystyczne dla danej partii;

2) niepowodujący zanieczyszczenia partii, z której są pobierane;

3) dostosowany do postaci i rodzaju środka żywienia zwierząt lub paszy leczniczej oraz wielkości partii, z której są pobierane;

4) zapewniający możliwie taką samą masę próbek pobranych z danej partii.

§ 3. 1. Próbki pierwotne pobiera się za pomocą:

1) szufelki o płaskim dnie i prostopadłych ściankach bocznych;

2) sondy z otwieranymi okienkami lub przegrodami, której wymiary są dostosowane do charakterystyki partii i do rodzaju środka żywienia zwierząt lub paszy leczniczej;

3) mechanicznej sondy do pobierania próbek;

4) otwartej rurki, butelki albo próbnika, które służą do pobierania próbek środka żywienia zwierząt lub paszy leczniczej w postaci płynnej lub półpłynnej.

2. Próbki ogólne i próbki zredukowane dzieli się za pomocą rozdzielaczy stożkowych lub wielokanalikowych lub przyrządów dzielących na ćwiartki (krzyżaki).

3. Narzędzia, o których mowa w ust. 1 i 2, powinny:

1) być wykonane z materiałów niepowodujących zmian fizykochemicznych próbki;

2) mieć kształt i rodzaj powierzchni dostosowany do rodzaju środka żywienia zwierząt lub paszy leczniczej, z których pobierane są próbki;

3) być osuszone i wolne od zanieczyszczeń.

§ 4. 1. Minimalna liczba pobieranych próbek pierwotnych z nieopakowanego środka żywienia zwierząt lub nieopakowanej paszy leczniczej w postaci stałej wynosi:

1) 7 próbek pierwotnych – w przypadku partii nie większej niż 2,5 t;

2) pierwiastek kwadratowy z iloczynu liczby 20 i ilości ton stanowiących partię, nie więcej jednak niż 40 próbek pierwotnych – w przypadku partii większej niż 2,5 t; jeżeli obliczona liczba próbek pierwotnych nie stanowi liczby całkowitej, należy zaokrąglić ją do następującej po niej liczby całkowitej.

2. Minimalna liczba opakowań lub pojemników, z których pobiera się próbki pierwotne z opakowanego środka żywienia zwierząt lub opakowanej paszy leczniczej w postaci stałej, płynnej albo półpłynnej, wynosi:

1) w przypadku opakowań lub pojemników, jeżeli masa lub objętość ich zawartości jest większa niż kilogram albo litr:

a) wszystkie opakowania lub pojemniki, jeżeli partia zawiera do 4 opakowań lub pojemników,

b) 4 opakowania lub 4 pojemniki, jeżeli partia zawiera od 5 do 16 opakowań lub pojemników,

c) pierwiastek kwadratowy z liczby opakowań lub pojemników stanowiących partię, nie więcej jednak niż 20 opakowań lub pojemników, jeżeli partia zawiera ponad 16 opakowań lub pojemników; jeżeli obliczona liczba opakowań lub pojemników nie stanowi liczby całkowitej, należy zaokrąglić ją do następującej po niej liczby całkowitej;

2) w przypadku opakowań lub pojemników, jeżeli masa lub objętość ich zawartości jest nie większa niż kilogram albo litr – 4 opakowania lub 4 pojemniki.

3. Minimalna liczba próbek pierwotnych pobieranych w celu kontroli substancji niepożądanych lub substancji, które mogą być rozmieszczone niejednolicie, w szczególności takich jak aflatoksyny, sporysz, rącznik pospolity oraz crotalaria, z partii nieopakowanego środka żywienia zwierząt lub nieopakowanej paszy leczniczej, w zależności od jej masy lub objętości, odpowiada minimalnej liczbie pobieranych próbek pierwotnych, o której mowa w ust. 1.

4. Minimalna liczba opakowań lub pojemników, z których pobiera się próbki pierwotne w celu kontroli substancji niepożądanych lub substancji, które mogą być rozmieszczone niejednolicie, w szczególności takich jak aflatoksyny, sporysz, rącznik pospolity oraz crotalaria, wynosi:

1) wszystkie opakowania lub pojemniki, jeżeli partia zawiera do 4 opakowań lub pojemników;

2) 4 opakowania lub 4 pojemniki, jeżeli partia zawiera od 5 do 16 opakowań lub pojemników;

3) pierwiastek kwadratowy z liczby opakowań lub pojemników stanowiących partię, nie więcej jednak niż 40 opakowań lub pojemników, jeżeli partia zawiera ponad 16 opakowań lub pojemników; jeżeli obliczona liczba opakowań lub pojemników nie stanowi liczby całkowitej, należy zaokrąglić ją do następującej po niej liczby całkowitej.

5. Z każdej części partii w postaci bloków lub lizawek, liczącej po 25 sztuk, pobiera się jedną próbkę pierwotną, nie więcej jednak niż 4 próbki z całej partii.

§ 5. 1. Próbki z nieopakowanego środka żywienia zwierząt lub nieopakowanej paszy leczniczej w postaci stałej pobiera się następująco:

1) partię dzieli się, teoretycznie, na takie same części, których liczba odpowiada minimalnej liczbie pobieranych próbek pierwotnych, o której mowa w § 4 ust. 1;

2) pobiera się co najmniej jedną próbkę pierwotną z każdej części, o której mowa w pkt 1.

2. Próbki z partii przemieszczanego (załadunek lub rozładunek), nieopakowanego środka żywienia zwierząt lub nieopakowanej paszy leczniczej w postaci stałej pobiera się za pomocą zainstalowanych w przewodach sond mechanicznych lub przez zanurzenie narzędzi do pobierania próbek w strumieniu środka żywienia zwierząt lub paszy leczniczej, z całej głębokości i szerokości tego strumienia.

3. Z partii opakowanego środka żywienia zwierząt lub opakowanej paszy leczniczej w postaci stałej, płynnej albo półpłynnej pobiera się co najmniej jedną próbkę pierwotną bezpośrednio z każdego opakowania lub pojemnika albo w trakcie ich opróżniania.

4. Pobieranie próbek pierwotnych z partii opakowanego, płynnego albo półpłynnego, jednorodnego lub możliwego do ujednorodnienia środka żywienia zwierząt lub opakowanej, płynnej albo półpłynnej, jednorodnej lub możliwej do ujednorodnienia paszy leczniczej obejmuje:

1) wymieszanie zawartości opakowania lub pojemnika, z którego będą pobierane próbki pierwotne;

2) pobranie próbek pierwotnych bezpośrednio z opakowania lub pojemnika albo w trakcie ich opróżniania.

5. W przypadku partii opakowanego, płynnego albo półpłynnego, nieulegającego ujednorodnieniu środka żywienia zwierząt lub opakowanej, płynnej albo półpłynnej, nieulegającej ujednorodnieniu paszy leczniczej:

1) próbki pierwotne pobiera się bezpośrednio z różnych poziomów opakowania lub pojemnika lub w trakcie ich opróżniania, przy czym pierwszą frakcję odrzuca się;

2) całkowita objętość próbek pierwotnych nie powinna być mniejsza niż 10 l.

6. W razie pobierania próbek pierwotnych z opakowanego albo nieopakowanego środka żywienia zwierząt lub opakowanej albo nieopakowanej paszy leczniczej w celu kontroli zawartości substancji niepożądanych lub substancji, które mogą być rozmieszczone niejednolicie, w szczególności takich jak aflatoksyny, sporysz, rącznik pospolity oraz crotalaria:

1) partię dzieli się, teoretycznie, na takie same części, zwane dalej „częściami partii”, których liczba odpowiada minimalnej liczbie próbek ogólnych, o której mowa w § 6 ust. 2;

2) liczbę pobieranych próbek pierwotnych rozdziela się możliwie równo na wszystkie części partii;

3) próbki pierwotne pobiera się z każdej części partii;

4) próbki pierwotne pobrane z różnych części partii nie mogą być łączone, zaś próbki pierwotne pobrane z jednej części partii łączy się przez ich staranne wymieszanie w celu otrzymania próbki ogólnej;

5) masa próbek pierwotnych pobranych z jednej części partii nie powinna być mniejsza niż 4 kg.

7. W przypadku bloku lub lizawki o masie:

1) większej niż kilogram – próbkę pierwotną stanowi odcięta część bloku lub lizawki;

2) nie większej niż kilogram – próbkę pierwotną stanowi jeden blok albo jedna lizawka.

§ 6. 1. Pobrane próbki pierwotne należy połączyć i wymieszać w jedną dla każdej partii próbkę ogólną; nie dotyczy to próbek pierwotnych, o których mowa w § 5 ust. 6.

2. Minimalna liczba próbek ogólnych partii badanej w celu kontroli zawartości substancji niepożądanych lub substancji, które mogą być rozmieszczone niejednolicie, wynosi:

1) w przypadku nieopakowanego środka żywienia zwierząt lub nieopakowanej paszy leczniczej:

a) 1 – jeżeli partia ma masę do tony,

b) 2 – jeżeli partia ma masę powyżej tony do 10 t,

c) 3 – jeżeli partia ma masę powyżej 10 do 40 t,

d) 4 – jeżeli partia ma masę powyżej 40 t;

2) w przypadku opakowanego środka żywienia zwierząt lub opakowanej paszy leczniczej:

a) 1 – jeżeli partia liczy do 16 opakowań lub pojemników,

b) 2 – jeżeli partia liczy od 17 do 200 opakowań lub pojemników,

c) 3 – jeżeli partia liczy od 201 do 800 opakowań lub pojemników,

d) 4 – jeżeli partia liczy powyżej 800 opakowań lub pojemników.

3. Minimalna masa lub objętość próbki ogólnej wynosi:

1) w przypadku partii nieopakowanego środka żywienia zwierząt lub nieopakowanej paszy leczniczej występujących w postaci stałej – 4 kg;

2) w przypadku partii opakowanego środka żywienia zwierząt lub opakowanej paszy leczniczej:

a) 4 opakowania lub 4 pojemniki, jeżeli środek żywienia zwierząt lub pasza lecznicza występuje w postaci stałej, płynnej albo półpłynnej, a masa lub objętość zawartości opakowania lub pojemnika jest nie większa niż kilogram albo litr,

b) 4 kg lub 4 l, jeżeli środek żywienia zwierząt lub pasza lecznicza występuje w postaci stałej, płynnej albo półpłynnej, a masa lub objętość zawartości opakowania lub pojemnika jest większa niż kilogram albo litr;

3) w przypadku partii środka żywienia zwierząt lub paszy leczniczej występujących w postaci bloków lub lizawek:

a) 4 bloki lub 4 lizawki, jeżeli masa bloku lub lizawki jest nie większa niż kilogram,

b) 4 kg, jeżeli masa bloku lub lizawki jest większa niż kilogram.

§ 7. 1. Próbkę ogólną miesza się, rozdrabniając wszelkie zbrylenia.

2. Jeżeli z zakresu badań wynika potrzeba zredukowania próbki ogólnej, to redukuje się ją w sposób pozwalający zachować jej reprezentatywność – nie mniej niż do 2 kg lub 2 l, w celu otrzymania próbki zredukowanej.

§ 8. 1. Próbkę ogólną albo próbkę zredukowaną dzieli się na nie mniej niż 3 części, o takiej samej masie, stanowiące średnie próbki laboratoryjne.

2. Masa lub objętość średniej próbki laboratoryjnej nie powinna być mniejsza niż 500 g lub 500 ml.

3. Średnią próbkę laboratoryjną pakuje się i zabezpiecza przed zmianami jakościowymi i ilościowymi.

§ 9. 1. Opakowanie średniej próbki laboratoryjnej oraz jego zamknięcie powinny być szczelne, czyste, suche i bezwonne oraz zabezpieczać średnią próbkę laboratoryjną przed zmianami jakościowymi i ilościowymi.

2. Zamknięcie opakowania zabezpiecza się w taki sposób, aby niemożliwe było jego otwarcie bez naruszenia tego zabezpieczenia.

§ 10. 1. Opakowanie średniej próbki laboratoryjnej powinno zostać opatrzone informacją zawierającą w szczególności:

1) nazwę środka żywienia zwierząt lub paszy leczniczej, z których utworzono średnią próbkę laboratoryjną;

2) wielkość partii, z której utworzono średnią próbkę laboratoryjną;

3) dane umożliwiające identyfikację partii, z której utworzono średnią próbkę laboratoryjną;

4) datę i miejsce utworzenia średniej próbki laboratoryjnej;

5) imię i nazwisko osoby, która utworzyła średnią próbkę laboratoryjną;

6) numer protokołu pobrania próbek do badań, o którym mowa w § 11 ust. 1.

2. Informacja, o której mowa w ust. 1, powinna być umieszczona w sposób trwały, uniemożliwiający zmianę jej treści lub zniszczenie.

§ 11. 1. Po utworzeniu średniej próbki laboratoryjnej sporządza się protokół pobrania próbek do badań, którego wzór zawiera załącznik do rozporządzenia.

2. Co najmniej jedną średnią próbkę laboratoryjną wraz z protokołem dostarcza się niezwłocznie po jej utworzeniu do laboratorium upoważnionego do prowadzenia badań w ramach kontroli urzędowej.

§ 12. Rozporządzenie wchodzi w życie po upływie 14 dni od dnia ogłoszenia. 3)

Załącznik do rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 17 czerwca 2004 r. (poz. 1654)

WZÓR

(PDF)



1)  Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi kieruje działem administracji rządowej – rolnictwo, na podstawie § 1 ust. 2 pkt 1 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 11 czerwca 2004 r. w sprawie szczegółowego zakresu działania Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi (Dz. U. Nr 134, poz. 1433).

2)  Przepisy niniejszego rozporządzenia wdrażają postanowienia dyrektywy 76/371/EWG z dnia 1 marca 1976 r. ustalającej wspólnotowe metody pobierania próbek w celu urzędowej kontroli pasz (Dz. Urz. WE L 102 z 15.04.1976). Dane dotyczące ogłoszenia aktu prawa Unii Europejskiej, zamieszczone w niniejszym rozporządzeniu, dotyczą ogłoszenia tego aktu w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej – wydanie specjalne.

3)  Niniejsze rozporządzenie było poprzedzone rozporządzeniem Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 13 marca 2003 r. w sprawie szczegółowych zasad pobierania próbek środków żywienia zwierząt do badań (Dz. U. Nr 49, poz. 418), które utraciło moc z dniem uzyskania przez Rzeczpospolitą Polską członkostwa w Unii Europejskiej na podstawie art. 5 ustawy z dnia 2 kwietnia 2004 r. o zmianie ustawy o środkach żywienia zwierząt oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 91, poz. 877).