ROZPORZĄDZENIE MINISTRA ROLNICTWA I ROZWOJU WSI 1) z dnia 13 kwietnia 2004 r. w sprawie szczegółowych sposobów postępowania przy zwalczaniu i zapobieganiu rozprzestrzeniania się grzyba Synchytrium endobioticum 2)

Na podstawie art. 8 ust. 5 i art. 10 ust. 1 ustawy z dnia 18 grudnia 2003 r. o ochronie roślin (Dz. U. z 2004 r. Nr 11, poz. 94) zarządza się, co następuje:

§ 1. Użyte w rozporządzeniu określenia oznaczają:

1) sadzenie – każdą czynność, mającą na celu umieszczenie roślin w sposób umożliwiający ich wzrost, reprodukcję lub rozmnożenie;

2) rośliny przeznaczone do sadzenia – rośliny:

a) posadzone, które mają pozostać w podłożu uprawowym lub być przesadzone, lub

b) nieposadzone w dniu wprowadzania do obrotu lub przemieszczania, lecz przeznaczone do późniejszego sadzenia;

3) odmiana odporna – odmianę, która reaguje na porażenie czynnikiem patogenicznym w taki sposób, że nie istnieje możliwość wtórnego porażenia; odporność odmian ziemniaka, przeznaczonych do sadzenia na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej na patotypy Synchytrium endobioticum określa Instytut Hodowli i Aklimatyzacji Roślin w Radzikowie, a informacja o odporności odmian na patotypy grzyba Synchytrium endobioticum jest zamieszczana w krajowym rejestrze odmian przez Centralny Ośrodek Badania Odmian Roślin Uprawnych;

4) miejsce produkcji – wszelkie obiekty, w szczególności: magazyny, przechowalnie, szklarnie, tunele foliowe lub grunty położone w obrębie jednego gospodarstwa albo jego części, lub kilku gospodarstw, stanowiące jedną zorganizowaną całość.

§ 2. W przypadku stwierdzenia występowania grzyba Synchytrium endobioticum wojewódzki inspektor ochrony roślin i nasiennictwa, zwany dalej „wojewódzkim inspektorem”, wyznacza:

1) strefę porażenia;

2) strefę bezpieczeństwa, przyległą do strefy porażenia, gwarantującą ochronę sąsiednich gruntów, jeżeli:

a) istnieje ryzyko rozprzestrzenienia się grzyba Synchytrium endobioticum oraz

b) wojewódzki inspektor wyznaczył strefę porażenia na gruntach, o których mowa w § 3 pkt 1 i 2

– mając w szczególności na uwadze: warunki lokalne, ukształtowanie terenu, występowanie naturalnych granic gruntów, możliwość stworzenia sztucznych granic między gruntem skażonym i sąsiadującymi gruntami oraz wspólne użytkowanie sprzętu rolniczego lub środków transportu.

§ 3. Strefę porażenia wyznacza się na gruntach uprawnych:

1) na których stwierdzono występowanie objawów choroby – raka ziemniaka, powodowanej przez grzyba Synchytrium endobioticum na co najmniej jednej roślinie ziemniaka, lub

2) z których pochodzą rośliny ziemniaka z objawami tej choroby, lub

3) na których, w wyniku badania gleby, wojewódzki inspektor stwierdził obecność żywych zarodni przetrwalnikowych grzyba Synchytrium endobioticum.

§ 4. 1. Rośliny ziemniaka, w tym bulwy ziemniaka, pochodzące z partii, w której wykryto rośliny z objawami choroby, powodowanej przez grzyba Synchytrium endobioticum, lub w której w podłożu towarzyszącym roślinom stwierdzono obecność żywych zarodni przetrwalnikowych grzyba Synchytrium endobioticum, lub pochodzące z gruntów znajdujących się w strefie porażenia:

1) nie mogą być przeznaczane do sadzenia, kopcowania, przechowywania, składowania lub kompostowania na innych gruntach;

2) pod nadzorem wojewódzkiego inspektora mogą być:

a) zniszczone w sposób gwarantujący zniszczenie grzyba Synchytrium endobioticum lub

b) przeznaczone do przerobu przemysłowego, po ich uprzednim oczyszczeniu, jeżeli technologia przerobu gwarantuje zniszczenie grzyba Synchytrium endobioticum oraz jeżeli nie istnieje ryzyko rozprzestrzenienia się tego grzyba, lub

c) przeznaczone na konsumpcję lub paszę po uprzednim ich uparowaniu albo ugotowaniu.

2. Inne rośliny niż rośliny ziemniaka, o których mowa w ust. 1, pochodzące z partii, w której w podłożu towarzyszącym roślinom stwierdzono obecność żywych zarodni przetrwalnikowych grzyba Synchytrium endobioticum, lub pochodzące z gruntów znajdujących się w strefie porażenia:

1) nie mogą być przeznaczane do sadzenia, kopcowania, przechowywania, składowania lub kompostowania na innych gruntach;

2) mogą być przeznaczone do celów innych niż wymienione w pkt 1, po uprzednim ich oczyszczeniu z towarzyszącego im podłoża; podłoże to poddaje się zabiegowi gwarantującemu zniszczenie grzyba Synchytrium endobioticum lub pozostawia się w strefie porażenia.

§ 5. 1. W strefie porażenia:

1) niedopuszczalne jest:

a) prowadzenie uprawy ziemniaków oraz innych roślin przeznaczonych do sadzenia, kopcowania, składowania lub przechowywania na innych gruntach,

b) kompostowanie, kopcowanie, składowanie lub przechowywanie w gruncie materiału roślinnego,

c) wywożenie poza strefę porażenia roślin i produktów roślinnych z przylegającą do nich glebą;

2) niszczy się łęty ziemniaka i samosiewy ziemniaka oraz chwasty z rodziny psiankowatych.

2. Jeżeli w strefie porażenia, wyznaczonej na gruntach, o których mowa w § 3 pkt 3, w wyniku badania gleby stwierdzono mniej niż 5 żywych zarodni przetrwalnikowych grzyba Synchytrium endobioticum na 1 g gleby, to w strefie tej dopuszcza się uprawę ziemniaków odmian odpornych na występujący patotyp grzyba Synchytrium endobioticum pod warunkiem, że ziemniaki te zostaną przeznaczone do przerobu przemysłowego lub na konsumpcję, lub na paszę, w sposób określony w § 4 ust. 1 pkt 2 lit. b i c, z zastrzeżeniem § 14.

§ 6. 1. W strefie bezpieczeństwa, z zastrzeżeniem ust. 2:

1) nie uprawia się roślin przeznaczonych do sadzenia, kopcowania, składowania lub przechowywania na innych gruntach;

2) nie kompostuje się, nie kopcuje, nie składuje i nie przechowuje w gruncie materiału roślinnego;

3) nie wywozi się poza tę strefę roślin i produktów roślinnych z przylegającą do nich glebą.

2. W strefie bezpieczeństwa dopuszcza się uprawę ziemniaków odmian odpornych na patotyp grzyba Synchytrium endobioticum, występujący w strefie porażenia, pod warunkiem że ziemniaki te zostaną przeznaczone do przerobu przemysłowego lub na konsumpcję, lub na paszę, w sposób określony w § 4 ust. 1 pkt 2 lit. b i c, z zastrzeżeniem § 14.

§ 7. Sprzęt rolniczy, środki transportu, miejsca przechowywania, opakowania oraz inne przedmioty mające kontakt z roślinami, produktami roślinnymi i przedmiotami, pochodzącymi ze strefy porażenia i strefy bezpieczeństwa, pod nadzorem wojewódzkiego inspektora, oczyszcza się i odkaża się w sposób uniemożliwiający rozprzestrzenianie się grzyba Synchytrium endobioticum.

§ 8. Jeżeli na podstawie urzędowej kontroli wojewódzki inspektor stwierdzi, że na gruntach uprzednio skażonych nie występuje grzyb Synchytrium endobioticum, to na gruntach tych nie przeprowadza się działań, o których mowa w § 4–7.

§ 9. 1. Wykaz powiatów wraz z ich identyfikatorami, w których stwierdzono występowanie patotypów grzyba Synchytrium endobioticum innych niż patotyp 1(D1) tego grzyba, określa załącznik nr 1 do rozporządzenia.

2. Wykaz powiatów wraz z ich identyfikatorami, uznanych za wolne od grzyba Synchytrium endobioticum, określa załącznik nr 2 do rozporządzenia.

3. Powiaty niewymienione w załącznikach nr 1 i 2 do rozporządzenia uznaje się za powiaty, w których występuje patotyp 1(D1) grzyba Synchytrium endobioticum.

§ 10. Ziemniaki inne niż sadzeniaki mogą być przemieszczane, jeżeli:

1) pochodzą z powiatów, o których mowa w § 9 ust. 2, lub

2) pochodzą z powiatów, o których mowa w § 9 ust. 3, pod warunkiem że:

a) miejsce produkcji tych ziemniaków zostało uznane po przeprowadzeniu urzędowej kontroli przez wojewódzkiego inspektora za wolne od grzyba Synchytrium endobioticum; wojewódzki inspektor wydaje zaświadczenie, dołączane do przesyłki, że miejsce produkcji tych ziemniaków zostało uznane za wolne od grzyba Synchytrium endobioticum lub

b) są odmianą odporną co najmniej na patotyp 1(D1) grzyba Synchytrium endobioticum, a w przypadku ich przemieszczania do powiatów, w których nie stwierdzono występowania grzyba Synchytrium endobioticum, lub do innych państw członkowskich Unii Europejskiej, zostały uprzednio umyte lub oczyszczone oraz pozbawione gleby.

§ 11. Ziemniaki pochodzące z powiatów, o których mowa w § 9 ust. 1, nie mogą być przemieszczane do powiatów, o których mowa w § 9 ust. 2 i 3, oraz do innych państw członkowskich Unii Europejskiej.

§ 12. Rośliny z korzeniami, posadzone lub przeznaczone do sadzenia, uprawiane na otwartym terenie, pochodzące z powiatów, o których mowa w § 9 ust. 1, nie mogą być przemieszczane do:

1) powiatów, o których mowa w § 9 ust. 2, oraz do innych państw członkowskich Unii Europejskiej;

2) powiatów, o których mowa w § 9 ust. 3, jeżeli nie zostały uprzednio umyte i oczyszczone z gleby, w której były uprawiane.

§ 13. Uprawa ziemniaków sadzeniaków oraz innych roślin przeznaczonych do sadzenia jest dopuszczalna na gruntach, na których wojewódzki inspektor na podstawie przeprowadzonej urzędowej kontroli stwierdził, że nie występuje grzyb Synchytrium endo bioticum.

§ 14. 1. Do sadzenia na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej oraz do sprzedaży, z przeznaczeniem do sadzenia na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, dopuszcza się przez okres 10 lat od dnia uzyskania przez Rzeczpospolitą Polską członkostwa w Unii Europejskiej wyłącznie ziemniaki odmian wpisanych do krajowego rejestru odmian lub wspólnotowego katalogu odmian, o pełnej odporności polowej i laboratoryjnej:

1) co najmniej na patotyp 1(D1) grzyba Synchytrium endobioticum;

2) w powiatach, w których stwierdzono występowanie patotypów grzyba Synchytrium endobioticum, innych niż 1(D1) tego grzyba – odmian odpornych także na te patotypy.

2. Główny Inspektor Ochrony Roślin i Nasiennictwa, zwany dalej „Głównym Inspektorem”, może, w drodze decyzji, dopuścić uprawę ziemniaków odmian nieodpornych na grzyba Synchytrium endobioticum  w miejscach produkcji, w których stwierdził, że nie występuje ten grzyb, jeżeli Komisja Europejska zezwoli na prowadzenie takiej uprawy.

3. Wydając decyzję, o której mowa w ust. 2, Główny Inspektor określa w niej warunki uprawy ziemniaków.

§ 15. Rozporządzenie wchodzi w życie po upływie 7 dni od dnia ogłoszenia. 3)

Załączniki do rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 13 kwietnia 2004 r. (poz. 774)

1)  Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi kieruje działem administracji rządowej – rolnictwo, na podstawie § 1 ust. 2 pkt 1 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 29 marca 2002 r. w sprawie szczegółowego zakresu działania Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi (Dz. U. Nr 32, poz. 305).

2)  Przepisy niniejszego rozporządzenia wdrażają do prawa polskiego Dyrektywę Rady 69/464/EWG z dnia 8 grudnia 1969 r. w sprawie zwalczania Synchytrium endobioticum (Dz. Urz. WE L 323, 24/12/1969 r.).

3)  Niniejsze rozporządzenie było poprzedzone rozporządzeniem Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 26 września 2001 r. w sprawie szczegółowych sposobów zwalczania i zapobiegania rozprzestrzenianiu się organizmów charakteryzujących się szczególną szkodliwością oraz szczegółowych zasad wyznaczania stref porażenia i stref bezpieczeństwa w związku z wystąpieniem tych organizmów (Dz. U. Nr 118, poz. 1267 oraz z 2003 r. Nr 185, poz. 1811).