ROZPORZĄDZENIE MINISTRA OBRONY NARODOWEJ z dnia 24 sierpnia 2012 r. w sprawie wojskowych komisji lekarskich oraz określenia ich siedzib, zasięgu działania i właściwości

Na podstawie art. 29 ust. 8 pkt 1 ustawy z dnia 21 listopada 1967 r. o powszechnym obowiązku obrony Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. z 2012 r. poz. 461) zarządza się, co następuje:

§ 1. Rozporządzenie:

1) tworzy i znosi wojskowe komisje lekarskie oraz ustala ich siedziby;

2) określa terytorialny zasięg działania wojskowych komisji lekarskich oraz ich właściwość.

§ 2. Z dniem 1 stycznia 2013 r. tworzy się następujące wojskowe komisje lekarskie i ustala ich siedziby:

1) Centralną Wojskową Komisję Lekarską z siedzibą w Warszawie,

2) Rejonową Wojskową Komisję Lotniczo-Lekarską z siedzibą w Warszawie,

3) Rejonową Wojskową Komisję Morsko-Lekarską z siedzibą w Gdańsku,

4) rejonowe wojskowe komisje lekarskie z siedzibą w Bydgoszczy, Ełku, Krakowie, Lublinie, Łodzi, Szczecinie, Warszawie, Wrocławiu i Żaganiu

— zwane dalej „wojskowymi komisjami lekarskimi”.

§ 3. Centralna Wojskowa Komisja Lekarska w Warszawie jest komisją wyższego stopnia w stosunku do wojskowych komisji lekarskich, o których mowa w § 2 pkt 2-4.

§ 4.1. Terytorialny zasięg działania Centralnej Wojskowej Komisji Lekarskiej w Warszawie obejmuje terytorium Rzeczypospolitej Polskiej.

2. Terytorialny zasięg działania Rejonowej Wojskowej Komisji Lotniczo-Lekarskiej w Warszawie obejmuje terytorium Rzeczypospolitej Polskiej.

3. Terytorialny zasięg działania Rejonowej Wojskowej Komisji Morsko-Lekarskiej w Gdańsku:

1) w sprawach, o których mowa w § 9 pkt 2-4, obejmuje terytorium Rzeczypospolitej Polskiej;

2) w sprawach, o których mowa w § 10, obejmuje obszar województwa pomorskiego.

4. Terytorialny zasięg działania Rejonowej Wojskowej Komisji Lekarskiej w Bydgoszczy obejmuje obszar województw kujawsko-pomorskiego i wielkopolskiego.

5. Terytorialny zasięg działania Rejonowej Wojskowej Komisji Lekarskiej w Ełku obejmuje obszar województw podlaskiego i warmińsko-mazurskiego.

6. Terytorialny zasięg działania Rejonowej Wojskowej Komisji Lekarskiej w Krakowie obejmuje obszar województw małopolskiego i śląskiego.

7. Terytorialny zasięg działania Rejonowej Wojskowej Komisji Lekarskiej w Lublinie obejmuje obszar województw lubelskiego i podkarpackiego.

8. Terytorialny zasięg działania Rejonowej Wojskowej Komisji Lekarskiej w Łodzi obejmuje obszar województw łódzkiego i świętokrzyskiego.

9. Terytorialny zasięg działania Rejonowej Wojskowej Komisji Lekarskiej w Szczecinie obejmuje obszar województwa zachodniopomorskiego.

10. Terytorialny zasięg działania Rejonowej Wojskowej Komisji Lekarskiej w Warszawie obejmuje obszar województwa mazowieckiego.

11. Terytorialny zasięg działania Rejonowej Wojskowej Komisji Lekarskiej we Wrocławiu obejmuje w województwie dolnośląskim obszar powiatów: dzierżoniowskiego, górowskiego, jaworskiego, jeleniogórskiego, kamiennogórskiego, kłodzkiego, legnickiego, lubańskiego, lubińskiego, lwóweckiego, milickiego, oleśnickiego, oławskiego, strzelińskiego, średzkiego, świdnickiego, trzebnickiego, wałbrzyskiego, wołowskiego, wrocławskiego, ząbkowickiego i złotoryjskiego oraz miast na prawach powiatu: Jeleniej Góry, Legnicy i Wrocławia, a także obszar województwa opolskiego.

12. Terytorialny zasięg działania Rejonowej Wojskowej Komisji Lekarskiej w Żaganiu obejmuje w województwie dolnośląskim obszar powiatów: bolesławieckiego, głogowskiego, polkowickiego i zgorzeleckiego oraz obszar województwa lubuskiego.

§ 5. Wojskowe komisje lekarskie są właściwe wobec:

1) żołnierzy zawodowych pełniących stałą lub kontraktową służbę wojskową;

2) żołnierzy pełniących służbę kandydacką;

3) osób, które ubiegają się o powołanie do zawodowej służby wojskowej lub służby kandydackiej;

4) żołnierzy odbywających zasadniczą służbę wojskową, przeszkolenie wojskowe, ćwiczenia wojskowe, służbę przygotowawczą albo okresową służbę wojskową oraz pełniących służbę wojskową w razie ogłoszenia mobilizacji i w czasie wojny;

5) osób podlegających kwalifikacji wojskowej w okresie, w którym nie urzędują powiatowe komisje lekarskie, osób odbywających zasadniczą służbę wojskową lub szkolenie w jednostkach organizacyjnych obrony cywilnej i osób odbywających służbę zastępczą, o której mowa w ustawie z dnia 28 listopada 2003 r. o służbie zastępczej (Dz. U. Nr 223, poz. 2217, z późn. zm. 1) );

6) żołnierzy rezerwy, osób przeniesionych do rezerwy niebędących żołnierzami rezerwy oraz innych osób podlegających ze względu na wiek obowiązkowi służby wojskowej, które zgłosiły się ochotniczo do jej odbywania;

7) emerytów i rencistów wojskowych;

8) małoletnich kształconych w szkołach lub orkiestrach wojskowych;

9) osób niebędących żołnierzami rezerwy, które pełniły albo odbyły służbę, o której mowa w pkt 1, 2 lub 4, oraz osób, które odbyły zajęcia wojskowe w czasie trwania studiów albo były kształcone w szkołach lub orkiestrach wojskowych, a także osób, o których mowa w art. 8 ustawy z dnia 29 maja 1974 r. o zaopatrzeniu inwalidów wojennych i wojskowych oraz ich rodzin (Dz. U. z 2010 r. Nr 101, poz. 648, z późn. zm. 2) );

10) osób, o których mowa w art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 2 września 1994 r. o świadczeniu pieniężnym i uprawnieniach przysługujących żołnierzom zastępczej służby wojskowej przymusowo zatrudnianym w kopalniach węgla, kamieniołomach zakładach rud uranu i batalionach budowlanych (Dz. U. z 2001 r. Nr 60, poz. 622, z późn. zm. 3) ), oraz osób ubiegających się o przyznanie takiego statusu;

11) funkcjonariuszy Służby Kontrwywiadu Wojskowego i Służby Wywiadu Wojskowego oraz kandydatów do służby w Służbie Kontrwywiadu Wojskowego i Służbie Wywiadu Wojskowego;

12) emerytów i rencistów Służby Kontrwywiadu Wojskowego i Służby Wywiadu Wojskowego.

§ 6. Właściwość miejscową wojskowych komisji lekarskich ustala się w stosunku do:

1) żołnierzy, o których mowa w § 5 pkt 1, 2 i 4 — ze względu na miejsce stacjonowania jednostki wojskowej lub pododdziału jednostki wojskowej, w której pełnią czynną służbę wojskową;

2) osób, o których mowa w § 5 pkt 3, 7-10 i 12 — ze względu na miejsce ich zamieszkania;

3) osób, o których mowa w § 5 pkt 5 i 6 — ze względu na miejsce ich pobytu stałego lub pobytu czasowego trwającego ponad trzy miesiące, z zastrzeżeniem pkt 4;

4) osób odbywających zasadniczą służbę wojskową lub szkolenie w jednostce organizacyjnej obrony cywilnej — ze względu na siedzibę organu, przy którym utworzona została jednostka organizacyjna obrony cywilnej;

5) funkcjonariuszy Służby Kontrwywiadu Wojskowego i Służby Wywiadu Wojskowego — ze względu na siedzibę jednostki organizacyjnej, w której pełnią służbę;

6) kandydatów na funkcjonariuszy Służby Kontrwywiadu Wojskowego i Służby Wywiadu Wojskowego — ze względu na miejsce ich zamieszkania albo siedzibę jednostki organizacyjnej, w której mają zamiar pełnić służbę.

§ 7. Wojskowe komisje lekarskie orzekają o:

1) zdolności fizycznej i psychicznej do czynnej służby wojskowej;

2) zdolności do służby w poszczególnych rodzajach Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej oraz rodzajach wojsk i służb, a także na poszczególnych stanowiskach służbowych i poza granicami państwa oraz o zdolności do zawodowej służby wojskowej z ograniczeniami;

3) uszczerbku na zdrowiu wskutek wypadku lub choroby;

4) związku choroby i ułomności ze szczególnymi właściwościami lub warunkami czynnej służby wojskowej, służby w Służbie Kontrwywiadu Wojskowego i Służbie Wywiadu Wojskowego lub zasadniczej służby wojskowej w jednostkach organizacyjnych obrony cywilnej albo z działaniami wojennymi lub mającymi charakter wojenny, a także z zatrudnieniem w miejscach o których mowa w art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 2 września 1994 r. o świadczeniu pieniężnym i uprawnieniach przysługujących żołnierzom zastępczej służby wojskowej przymusowo zatrudnianym w kopalniach węgla, kamieniołomach, zakładach rud uranu i batalionach budowlanych;

5) związku śmierci z czynną służbą wojskową, ze służbą w Służbie Kontrwywiadu Wojskowego i Służbie Wywiadu Wojskowego albo z działaniami wojennymi lub mającymi charakter wojenny;

6) inwalidztwie i niezdolności do samodzielnej egzystencji;

7) związku inwalidztwa z czynną służbą wojskową albo ze służbą w Służbie Kontrwywiadu Wojskowego i Służbie Wywiadu Wojskowego;

8) potrzebie udzielenia żołnierzowi urlopu zdrowotnego.

§ 8. Do właściwości Rejonowej Wojskowej Komisji Lotniczo-Lekarskiej w Warszawie należy orzekanie:

1) w stosunku do żołnierzy odbywających ćwiczenia wojskowe albo pełniących okresową służbę wojskową oraz żołnierzy i osób, o których mowa w § 5 pkt 6, o zdolności do czynnej służby wojskowej i zaliczanie do kategorii zdolności do tej służby, a także orzekanie o ich zdolności do odbywania czynnej służby wojskowej w składzie personelu latającego, personelu naziemnego zabezpieczenia lotów i personelu służby inżynieryjno-lotniczej;

2) w stosunku do żołnierzy odbywających ćwiczenia wojskowe albo pełniących okresową służbę wojskową w jednostkach Sił Powietrznych oraz w stosunku do żołnierzy rezerwy i osób, o których mowa w § 5 pkt 6, skierowanych do odbycia czynnej służby wojskowej w jednostkach Sił Powietrznych o zdolności do odbywania czynnej służby wojskowej:

a) poza granicami państwa,

b) w jednostkach desantowo-szturmowych,

c) w jednostkach reprezentacyjnych Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej,

d) w zasięgu działania promieniowania mikrofalowego,

e) w warunkach działania prądu elektrycznego;

3) o potrzebie udzielenia urlopu zdrowotnego żołnierzom odbywającym zasadniczą służbę wojskową w jednostkach Sił Powietrznych lub pełniącym w tych jednostkach okresową służbę wojskową, służbę przygotowawczą oraz służbę wojskową w razie ogłoszenia mobilizacji i w czasie wojny, w trybie i na warunkach określonych w przepisach wydanych na podstawie art. 70 ust. 6 ustawy z dnia 21 listopada 1967 r. o powszechnym obowiązku obrony Rzeczypospolitej Polskiej;

4) w stosunku do żołnierzy odbywających ćwiczenia wojskowe albo pełniących okresową służbę wojskową w jednostkach Sił Powietrznych oraz żołnierzy rezerwy, którzy zostali przeznaczeni do odbycia czynnej służby wojskowej w jednostkach Sił Powietrznych, o związku choroby lub ułomności oraz śmierci z czynną służbą wojskową.

§ 9. Do właściwości Rejonowej Wojskowej Komisji Morsko-Lekarskiej w Gdańsku należy orzekanie:

1) w stosunku do żołnierzy i osób, o których mowa w § 5 pkt 4 i 6, oraz osób podlegających kwalifikacji wojskowej, o zdolności do czynnej służby wojskowej i zaliczanie do kategorii zdolności do tej służby, a także orzekanie o ich zdolności do odbywania czynnej służby wojskowej na okrętach wojennych i innych jednostkach pływających Marynarki Wojennej;

2) w stosunku do żołnierzy, o których mowa w § 5 pkt 4, odbywających czynną służbę wojskową w jednostkach Marynarki Wojennej, w stosunku do żołnierzy rezerwy i osób, o których mowa w § 5 pkt 6, skierowanych do odbycia czynnej służby wojskowej w jednostkach Marynarki Wojennej, oraz w stosunku do osób podlegających kwalifikacji wojskowej, o zdolności do odbywania czynnej służby wojskowej:

a) poza granicami państwa,

b) w jednostkach desantowo-szturmowych,

c) w jednostkach reprezentacyjnych Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej,

d) w charakterze nurków i płetwonurków,

e) w zasięgu działania promieniowania mikrofalowego,

f) w warunkach działania prądu elektrycznego;

3) o potrzebie udzielenia urlopu zdrowotnego żołnierzom odbywającym zasadniczą służbę wojskową w jednostkach Marynarki Wojennej lub pełniącym w tych jednostkach okresową służbę wojskową, służbę przygotowawczą oraz służbę wojskową w razie ogłoszenia mobilizacji i w czasie wojny, w trybie i na warunkach określonych w przepisach wydanych na podstawie art. 70 ust. 6 ustawy z dnia 21 listopada 1967 r. o powszechnym obowiązku obrony Rzeczypospolitej Polskiej;

4) w stosunku do żołnierzy, o których mowa w § 5 pkt 4, odbywających czynną służbę wojskową w jednostkach Marynarki Wojennej, o związku choroby lub ułomności oraz śmierci z czynną służbą wojskową;

5) w sprawach, o których mowa w § 10, zgodnie z właściwością miejscową określoną w § 4 ust. 3 pkt 2.

§ 10. Do właściwości rejonowych wojskowych komisji lekarskich, o których mowa w § 2 pkt 4, stosownie do ich właściwości miejscowej, należy orzekanie o:

1) zdolności do czynnej służby wojskowej i zaliczanie do kategorii zdolności do tej służby:

a) żołnierzy i osób, o których mowa w § 5 pkt 4 i 6,

b) osób podlegających kwalifikacji wojskowej w okresie, w którym nie urzędują powiatowe komisje lekarskie;

2) zdolności żołnierzy i osób, o których mowa w § 5 pkt 4 i 6, oraz osób podlegających kwalifikacji wojskowej, o zdolności do odbywania czynnej służby wojskowej:

a) poza granicami państwa,

b) w jednostkach desantowo-szturmowych,

c) w Żandarmerii Wojskowej, Służbie Kontrwywiadu Wojskowego oraz Służbie Wywiadu Wojskowego,

d) w jednostkach reprezentacyjnych Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej,

e) w zasięgu działania promieniowania mikrofalowego,

f) w warunkach działania prądu elektrycznego;

3) potrzebie udzielenia urlopu zdrowotnego żołnierzom odbywającym zasadniczą służbę wojskową lub pełniącym okresową służbę wojskową, służbę przygotowawczą oraz służbę wojskową w razie ogłoszenia mobilizacji i w czasie wojny, w trybie i na warunkach określonych w przepisach wydanych na podstawie art. 70 ust. 6 ustawy z dnia 21 listopada 1967 r. o powszechnym obowiązku obrony Rzeczypospolitej Polskiej;

4) związku choroby lub ułomności oraz śmierci żołnierzy i osób, o których mowa w § 5 pkt 4 i 6, z czynną służbą wojskową.

§ 11. 1. Do właściwości Centralnej Wojskowej Komisji Lekarskiej należy:

1) rozpatrywanie odwołań od orzeczeń wojskowych komisji lekarskich o których mowa w § 2 pkt 2-4;

2) zajmowanie stanowiska wobec sprzeciwów do projektów orzeczeń i orzeczeń wojskowych komisji lekarskich, o których mowa w § 2 pkt 2-4;

3) zatwierdzanie orzeczeń i określonych projektów orzeczeń wojskowych komisji lekarskich, o których mowa w § 2 pkt 2-4.

2. Do właściwości Centralnej Wojskowej Komisji Lekarskiej należy również:

1) sprawowanie fachowego nadzoru nad działalnością wojskowych komisji lekarskich, o których mowa w § 2 pkt 2-4, w tym rozstrzyganie kwestii budzących poważne wątpliwości lub rozbieżności w orzecznictwie oraz wydawanie w tym przedmiocie wiążących zaleceń;

2) analizowanie całokształtu orzecznictwa wojskowo-lekarskiego i działalności orzeczniczo-lekarskiej wojskowych komisji lekarskich;

3) współdziałanie z podmiotami leczniczymi, w tym utworzonymi przez Ministra Obrony Narodowej, ambulatoriami, ambulatoriami z izbą chorych i lekarzami podstawowej opieki zdrowotnej w jednostkach wojskowych, wyższymi szkołami medycznymi lub prowadzącymi działalność dydaktyczną i badawczą w dziedzinie nauk medycznych instytutami badawczymi prowadzącymi działalność w dziedzinie nauk medycznych oraz organami i jednostkami organizacyjnymi wykonującymi czynności orzeczniczo-lekarskie;

4) współdziałanie z dowódcami i organami wojskowymi oraz Wojskową Izbą Lekarską;

5) inicjowanie i opiniowanie projektów aktów prawnych dotyczących działalności orzeczniczo-lekarskiej wojskowych komisji lekarskich.

3. Zalecenia, o których mowa w ust. 2 pkt 1, nie mogą dotyczyć sposobu rozstrzygnięcia konkretnej sprawy załatwianej w drodze orzeczenia wojskowej komisji lekarskiej, z wyjątkiem przypadków określonych w odrębnych przepisach.

§ 12. Z dniem 31 grudnia 2012 r. znosi się utworzone na mocy § 2 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 25 czerwca 2004 r. w sprawie utworzenia wojskowych komisji lekarskich oraz określenia ich siedzib, zasięgu działania i właściwości (Dz. U. Nr 151, poz. 1594, z późn. zm. 4) ):

1) Centralną Wojskową Komisję Lekarską z siedzibą w Warszawie;

2) Stołeczną Wojskową Komisję Lekarską z siedzibą w Warszawie;

3) Wojskową Komisję Lekarską Sił Powietrznych z siedzibą w Warszawie;

4) Wojskową Komisję Lekarską Marynarki Wojennej z siedzibą w Gdańsku;

5) Wojskową Komisję Lotniczo-Lekarską z siedzibą w Dęblinie;

6) Wojskową Komisję Lotniczo-Lekarską z siedzibą w Warszawie;

7) Wojskową Komisję Morsko-Lekarską z siedzibą w Gdańsku;

8) rejonowe wojskowe komisje lekarskie z siedzibą w Bydgoszczy, Krakowie, Warszawie i Wrocławiu;

9) terenowe wojskowe komisje lekarskie z siedzibą w Bydgoszczy, Dęblinie, Ełku, Gdańsku, Gliwicach, Kołobrzegu, Krakowie, Legionowie, Lublinie, Łodzi, Olsztynie, Poznaniu, Przemyślu, Szczecinie, Warszawie, Wrocławiu i Żarach.

§ 13. 1. Sprawy wszczęte i niezakończone przez właściwe wojskowe komisje lekarskie przed dniem wejścia w życie niniejszego rozporządzenia rozpatrują wojskowe komisje lekarskie według właściwości określonej w § 3-11 niniejszego rozporządzenia.

2. Sprawy prowadzone przez wojskowe komisje lekarskie dotychczas właściwe na podstawie rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 25 czerwca 2004 r. w sprawie utworzenia wojskowych komisji lekarskich oraz określenia ich siedzib, zasięgu działania i właściwości zostaną przekazane komisjom właściwym na podstawie niniejszego rozporządzenia do dnia 7 stycznia 2013 r.

§ 15. Rozporządzenie wchodzi w życie po upływie 14 dni od dnia ogłoszenia.


1) Zmiany wymienionej ustawy zostały ogłoszone w Dz. U. z 2005 r. Nr 180, poz. 1496, z 2009 r. Nr 22, poz. 120 oraz z 2011 r. Nr 106, poz. 622 i Nr 112, poz. 654.

2)  Zmiany tekstu jednolitego wymienionej ustawy zostały ogłoszone w Dz. U. z 2010 r. Nr 113, poz. 745, z 2011 r. Nr 112, poz. 654 oraz z 2012 r. poz. 118.

3)  Zmiany tekstu jednolitego wymienionej ustawy zostały ogłoszone w Dz. U. z 2001 r. Nr 89, poz. 968 i Nr 154, poz. 1788, z 2004 r. Nr 121, poz. 1264 oraz z 2005 r. Nr 85, poz. 725.

4) Zmiany wymienionego rozporządzenia zostały ogłoszone w Dz. U. z 2006 r. Nr 59, poz. 413 i Nr 164, poz. 1156, z 2009 r. Nr 71, poz. 612 oraz z 2010 r. Nr 67, poz. 432 i Nr 207, poz. 1369.

5) Zmiany wymienionego rozporządzenia zostały ogłoszone w Dz. U. z 2006 r. Nr 59, poz. 413 i Nr 164, poz. 1156, z 2009 r. Nr 71, poz. 612 oraz z 2010 r. Nr 67, poz. 432 i Nr 207, poz. 1369.