ROZPORZĄDZENIE MINISTRA INFRASTRUKTURY 1) z dnia 2 marca 2011 r. w sprawie homologacji typu tramwajów i trolejbusów 2)

Na podstawie art. 68 ust. 19 pkt 1 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. — Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2005 r. Nr 108, poz. 908, z późn. zm. 3) ) zarządza się, co następuje:

§ 1. Rozporządzenie określa:

1) warunki i tryb wydawania, zmiany i cofania świadectw homologacji typu tramwaju, typu trolejbusu oraz przedmiotów ich wyposażenia lub części;

2) zakres wymagań obowiązujących w procesie homologacji typu tramwaju i typu trolejbusu;

3) zakres i sposób przeprowadzania:

a) badań homologacyjnych,

b) kontroli zgodności produkcji lub montażu z warunkami homologacji typu;

4) wzory dokumentów związanych z homologacją typu;

5) jednostki upoważnione do:

a) przeprowadzania badań homologacyjnych,

b) kontroli zgodności produkcji lub montażu z warunkami homologacji typu.

§ 2. Przepisy rozporządzenia stosuje się do producenta lub importera nowego typu tramwaju lub trolejbusu, w tym również do producenta danego typu tramwaju lub trolejbusu, który nie jest bezpośrednio zaangażowany we wszystkich etapach jego produkcji.

§ 3. Użyte w rozporządzeniu określenia oznaczają:

2) homologacja typu — procedurę, za pomocą której stwierdza się, że typ tramwaju, typ trolejbusu oraz przedmioty ich wyposażenia lub części spełniają wymagania określone w art. 68 ust. 7 ustawy;

3) wielostopniowa homologacja typu — procedurę, za pomocą której stwierdza się, że w danym stanie kompletacji (niekompletny lub skompletowany) typ tramwaju albo typ trolejbusu spełnia wymagania określone w art. 68 ust. 7 ustawy;

4) tramwaj, trolejbus niekompletny — tramwaj, trolejbus, który w celu uzyskania założonych cech użytkowych oraz spełnienia niezbędnych wymagań powinien przejść co najmniej jeszcze jeden etap kompletacji;

5) tramwaj, trolejbus podstawowy — tramwaj, trolejbus niekompletny, którego numer identyfikacyjny jest zachowywany podczas kolejnych etapów wielostopniowej homologacji typu;

6) tramwaj, trolejbus skompletowany — tramwaj, trolejbus powstały w wyniku wielostopniowej homologacji typu, spełniający wymagania określone w art. 68 ust. 7 ustawy;

7) tramwaj, trolejbus kompletny — tramwaj, trolejbus, który nie wymaga kompletacji w celu spełnienia wymagań technicznych określonych w art. 68 ust. 7 ustawy;

8) typ tramwaju albo typ trolejbusu — trolejbusy jednej kategorii, w ramach danego rodzaju, lub tramwaje, które nie różnią się między sobą w następujących danych:

a) producent,

b) fabryczne oznaczenie typu,

c) główne względy konstrukcyjne, w tym:

— podwozie/płyta podłogowa (oczywiste i podstawowe różnice),

— główny napęd trakcyjny (elektryczny sieciowy/elektryczny autonomiczny/hybrydowy/ spalinowy),

— liczba członów tramwaju lub trolejbusu;

9) wariant — tramwaje albo trolejbusy, które nie różnią się między sobą w następujących danych:

a) nadwozie (istotne cechy konstrukcyjne),

b) wózki (istotne cechy konstrukcyjne — dotyczy tramwajów),

c) typ i rodzaj silników (silnika) trakcyjnych elektrycznych (prądu stałego, asynchroniczny, synchroniczny),

d) układ osi i rozstaw poprzeczny kół,

e) osie napędzane (liczba, położenie, powiązanie kinematyczne),

f) osie kierowane (liczba i położenie — dotyczy trolejbusów),

g) typ i rodzaj przekształtników trakcyjnych,

h) liczba silników i przekształtników trakcyjnych,

i) nominalne napięcie zasilania,

j) typ i rodzaj układów hamulcowych (elektrodynamiczne, szynowe, tarczowe, szczękowe, zwalniacze wiroprądowe),

k) rodzaj układu jazdy autonomicznej (akumulatorowy, zasobnik kondensatorowy, zasobnik kondensatorowy z baterią akumulatorów, spalinowo-elektryczny, spalinowo-elektryczny z baterią akumulatorów, spalinowo-elektryczny z baterią kondensatorów);

10) wersja — wszelkie dozwolone przez producenta kompletacje tramwajów lub trolejbusów; w ramach jednej wersji nie można łączyć następujących różniących się danych:

a) dopuszczalna masa całkowita,

b) nominalna moc napędu trakcyjnego,

c) największa liczba miejsc siedzących,

d) całkowite przełożenie przekładni,

e) typ i rodzaj urządzeń zasilanych napięciem sieciowym (np. odbieraki prądu, urządzenia zabezpieczeń nadmiarowych obwodów sieciowych),

f) typ i rodzaj podstawowych urządzeń pomocniczych (przetwornice statyczne, ogrzewanie, silniki napędów pomocniczych),

g) miejsce zainstalowania przekształtników trakcyjnych, silników trakcyjnych, przetwornic, silników pomocniczych, elementów układu napędu autonomicznego,

h) moc dodatkowego napędu autonomicznego;

11) przedmiot wyposażenia — układ lub zespół tramwaju albo trolejbusu, w szczególności hamulce, elementy wnętrza, silnik;

12) część — urządzenie, które może być homologowane niezależnie od tramwaju albo trolejbusu.

§ 4. 1. W celu uzyskania świadectwa homologacji typu tramwaju, z zastrzeżeniem ust. 3 i 5, producent lub importer nowego typu tramwaju, przedmiotu jego wyposażenia lub części składa pisemny wniosek do ministra właściwego do spraw transportu, zwanego dalej „ministrem”, do którego dołącza:

1) protokół badania homologacyjnego wraz ze sprawozdaniem z badań zawierającym wyniki tych badań, wydany przez kierownika jednostki upoważnionej;

2) opis techniczny do celu homologacji typu tramwaju, którego wzór określa załącznik nr 1 do rozporządzenia;

3) wykaz posiadanych świadectw homologacji typu przedmiotu wyposażenia lub części;

4) wykaz osób upoważnionych do podpisywania wyciągów ze świadectwa homologacji typu tramwaju lub trolejbusu, zaświadczenia o zajmowanych przez nie stanowiskach oraz wzory ich podpisów;

5) przykładowy wyciąg ze świadectwa homologacji typu tramwaju dla tramwaju objętego świadectwem homologacji typu.

2. W celu uzyskania świadectwa homologacji typu trolejbusu, z zastrzeżeniem ust. 4 i 6, producent lub importer nowego typu trolejbusu, przedmiotu jego wyposażenia lub części składa pisemny wniosek do ministra, do którego dołącza:

1) protokół badania homologacyjnego, wraz ze sprawozdaniem z badań zawierającym wyniki tych badań, wydany przez kierownika jednostki upoważnionej;

2) świadectwo homologacji typu pojazdu, na bazie którego zbudowano trolejbus, wraz z załącznikami;

3) opis techniczny do celu homologacji typu trolejbusu, którego wzór określa załącznik nr 2 do rozporządzenia;

4) wykaz osób upoważnionych do podpisywania wyciągów ze świadectwa homologacji typu tramwaju lub trolejbusu, zaświadczenia o zajmowanych przez nie stanowiskach oraz wzory ich podpisów;

5) przykładowy wyciąg ze świadectwa homologacji typu trolejbusu dla trolejbusu objętego świadectwem homologacji typu.

3. W przypadku homologacji wielostopniowej typu tramwaju do wniosku dołącza się:

1) w etapie pierwszym — fragmenty opisu technicznego do celu homologacji typu tramwaju oraz posiadane świadectwa homologacji typu, zgodne ze stanem kompletacji tramwaju podstawowego;

2) w kolejnych etapach — fragmenty opisu technicznego do celu homologacji typu tramwaju, świadectwa homologacji typu odpowiadające aktualnemu etapowi kompletacji, świadectwa homologacji typu dla tramwaju niekompletnego oraz, w razie potrzeby, świadectwo pochodzenia tramwaju, którego wzór określa załącznik nr 3 do rozporządzenia;

3) informacje dotyczące wprowadzonych przez producenta lub importera zmian lub uzupełnień do niekompletnego tramwaju oraz zgodności z wytycznymi konstrukcyjnymi określonymi przez producenta lub importera tramwaju homologowanego we wcześniejszych etapach, potwierdzone przez tego producenta lub importera.

4. W przypadku homologacji wielostopniowej typu trolejbusu do wniosku dołącza się:

1) w etapie pierwszym — fragmenty opisu technicznego do celu homologacji typu trolejbusu oraz posiadane świadectwa homologacji typu, zgodne ze stanem kompletacji trolejbusu podstawowego;

2) w kolejnych etapach — fragmenty opisu technicznego do celu homologacji typu trolejbusu, świadectwa homologacji typu odpowiadające aktualnemu etapowi kompletacji, świadectwa homologacji typu dla trolejbusu niekompletnego oraz, w razie potrzeby, świadectwo pochodzenia trolejbusu, którego wzór określa załącznik nr 4 do rozporządzenia;

3) informacje dotyczące wprowadzonych przez producenta lub importera zmian lub uzupełnień do niekompletnego trolejbusu oraz zgodności z wytycznymi konstrukcyjnymi określonymi przez producenta lub importera trolejbusu homologowanego we wcześniejszych etapach, potwierdzone przez tego producenta lub importera.

5. Do wniosku o zmianę świadectwa homologacji typu tramwaju dołącza się:

1) protokół badania homologacyjnego, wraz ze sprawozdaniem z badań zawierającym wyniki tych badań, wydany przez kierownika jednostki upoważnionej — w przypadku gdy zmiana wymaga przeprowadzenia nowych badań homologacyjnych;

2) opis techniczny do celu homologacji typu tramwaju, o którym mowa w ust. 1 pkt 2, z wyraźnym zaznaczeniem wprowadzonych zmian.

6. Do wniosku o zmianę świadectwa homologacji typu trolejbusu dołącza się:

1) protokół badania homologacyjnego, wraz ze sprawozdaniem z badań zawierającym wyniki tych badań, wydany przez kierownika jednostki upoważnionej — w przypadku gdy zmiana wymaga przeprowadzenia nowych badań homologacyjnych;

2) świadectwo homologacji typu pojazdu, na bazie którego zbudowano trolejbus, wraz z załącznikami;

3) opis techniczny do celu homologacji typu trolejbusu, o którym mowa w ust. 2 pkt 3, z wyraźnym zaznaczeniem wprowadzonych zmian.

§ 5. 1. Minister wydaje świadectwo homologacji typu lub zmianę świadectwa homologacji typu dla danego typu tramwaju lub trolejbusu, przedmiotu wyposażenia lub części, jeżeli protokół badania homologacyjnego wraz ze sprawozdaniem z badań potwierdza spełnienie wymagań, o których mowa w art. 68 ust. 7 ustawy.

2. Wykaz wymagań, o których mowa w art. 68 ust. 7 ustawy, dla procedury homologacji typu:

1) tramwaju określają:

a) wydane na podstawie art. 66 ust. 5 ustawy przepisy w sprawie warunków technicznych tramwajów i trolejbusów oraz zakresu ich niezbędnego wyposażenia,

b) regulaminy wymienione w załączniku nr 5 do rozporządzenia;

2) trolejbusu określają:

a) w części dotyczącej wyposażenia trakcyjnego elektrycznego wraz z jego układem sterowania i obwodów sterowania zasilanych napięciem sieciowym — wydane na podstawie art. 66 ust. 5 ustawy przepisy w sprawie warunków technicznych tramwajów i trolejbusów oraz zakresu ich niezbędnego wyposażenia,

b) w pozostałym zakresie — wydane na podstawie art. 68 ust. 19 pkt 1 ustawy przepisy w sprawie homologacji typu pojazdów samochodowych i przyczep.

3. Przed wydaniem świadectwa homologacji typu lub zmiany świadectwa homologacji typu minister lub, na jego wniosek, jednostka upoważniona, o której mowa w § 12, może sprawdzić, czy producent lub importer podjął właściwe środki organizacyjno-techniczne zapewniające zgodność produkcji lub montażu tramwajów lub trolejbusów, przedmiotów ich wyposażenia lub części z typem homologowanym. Sprawdzenia tego dokonuje się zgodnie z procedurami kontroli zgodności produkcji, określonymi w załączniku nr 6 do rozporządzenia.

4. Minister odmawia wydania świadectwa homologacji typu lub zmiany świadectwa homologacji typu, jeżeli dany typ tramwaju lub trolejbusu, przedmiot jego wyposażenia lub część nie spełnia wymagań określonych w art. 68 ust. 7 ustawy albo producent lub importer nie dołączył do wniosku dokumentów, o których mowa w § 4.

5. Jeżeli w czasie badań homologacyjnych tramwaju albo trolejbusu stwierdzono, że może on być używany z ograniczeniami, to ograniczenia te należy wskazać w wydanym świadectwie homologacji typu oraz w wyciągu ze świadectwa homologacji typu.

6. Jeżeli przedstawiony do homologacji typu tramwaju lub trolejbusu przedmiot wyposażenia tramwaju lub trolejbusu lub jego część spełnia swoje zadanie tylko w połączeniu z innymi częściami tramwaju lub trolejbusu, to świadectwo homologacji typu tramwaju lub trolejbusu powinno zawierać wszystkie ograniczenia dotyczące ich stosowania.

§ 6. 1. Decyzja zwalniająca z obowiązku uzyskania świadectwa homologacji typu tramwaju lub trolejbusu może być wydana na wniosek producenta lub importera, w odniesieniu do tramwajów lub trolejbusów, w których zastosowano nowatorskie rozwiązania konstrukcyjne lub technologie, które przez swoje właściwości nie pozwalają na spełnienie wymagań określonych w przepisach dotyczących homologacji.

2. W przypadku tramwajów lub trolejbusów, o których mowa w ust. 1, do wniosku producent lub importer dołącza:

1) uzasadnienie zastosowania nowatorskich rozwiązań konstrukcyjnych lub technologii uniemożliwiających spełnienie przez część lub zespół wymagań określonych w przepisach dotyczących homologacji;

2) opis aspektów bezpieczeństwa i ochrony środowiska, których dotyczą te rozwiązania, oraz podjętych środków mających na celu ograniczenie uciążliwości dla środowiska;

3) opis przeprowadzonych badań oraz ich wyniki wykazujące, że zapewniono przynajmniej równoważny poziom bezpieczeństwa i ochrony środowiska w stosunku do wymagań określonych w przepisach dotyczących homologacji;

4) propozycje zmian przepisów dotyczących homologacji.

3. Szczegółowe kryteria oraz warunki, których spełnienie umożliwia zwolnienie z obowiązku uzyskania świadectwa homologacji typu tramwaju lub trolejbusu, określa załącznik nr 7 do rozporządzenia.

§ 7. 1. System numerowania świadectw homologacji typu tramwaju i trolejbusu określa załącznik nr 8 do rozporządzenia.

2. Wzory świadectw homologacji typu tramwaju i typu trolejbusu określają odpowiednio załączniki nr 9 i 10 do rozporządzenia.

3. Wzory wyciągów ze świadectw homologacji typu tramwaju i typu trolejbusu określają odpowiednio załączniki nr 11 i 12 do rozporządzenia.

4. Wzory odpisów decyzji zwalniających z obowiązku uzyskania świadectwa homologacji typu tramwaju i typu trolejbusu, o których mowa w art. 69 ustawy, określają odpowiednio załączniki nr 13 i 14 do rozporządzenia.

5.  Wzory świadectw homologacji przedmiotów wyposażenia i części tramwajów i trolejbusów określają odrębne przepisy dotyczące homologacji przedmiotów wyposażenia lub części.

§ 8. 1. Minister cofa świadectwo homologacji typu, jeżeli typ tramwaju lub trolejbusu, przedmiot jego wyposażenia lub część nie odpowiada warunkom określonym w świadectwie homologacji typu lub nie zostaną dochowane przez producenta lub importera warunki zgodności produkcji tramwaju lub trolejbusu z homologowanym typem tramwaju lub trolejbusu.

2. Minister odstępuje od cofnięcia świadectwa homologacji typu w przypadku:

1) przedstawienia dokumentów umożliwiających wyjaśnienie zastrzeżeń, o których mowa w ust. 1;

2) usunięcia niezgodności i podjęcia niezbędnych środków do zapewnienia zgodności produkcji z typem homologowanym w zakresie i terminie określonych przez ministra.

§ 9. 1. Jednostka upoważniona przeprowadza badania homologacyjne na pisemny wniosek producenta lub importera.

2. Do wniosku, o którym mowa w ust. 1, dołącza się:

1) dokumenty, o których mowa w § 4 ust. 1 pkt 2 i 3 — w przypadku badań homologacyjnych tramwaju, albo dokumenty, o których mowa w § 4 ust. 2 pkt 3 — w przypadku badań homologacyjnych trolejbusu;

2) odpowiednio instrukcję użytkowania tramwaju albo trolejbusu.

3. W przypadku zmiany świadectwa homologacji typu tramwaju lub trolejbusu do wniosku, o którym mowa w ust. 1, dołącza się odpowiednio dokumenty, o których mowa w § 4 ust. 5 pkt 2 albo w § 4 ust. 6 pkt 3.

4. Producent lub importer przedstawia kopie posiadanych świadectw homologacji przedmiotu wyposażenia tramwaju lub trolejbusu i jego części oraz dokumentację techniczną typu tramwaju lub trolejbusu na żądanie jednostki upoważnionej.

§ 10. 1. Jednostka upoważniona przeprowadza badania homologacyjne typu tramwaju lub trolejbusu w zakresie i w sposób, który w zależności od stopnia kompletacji tramwaju lub trolejbusu określa:

1) w przypadku homologacji typu tramwaju lub trolejbusu — załącznik nr 15 do rozporządzenia;

2) w przypadku homologacji wielostopniowej typu tramwaju lub trolejbusu — załącznik nr 16 do rozporządzenia.

2.  Po przeprowadzeniu badań homologacyjnych jednostka upoważniona sporządza, co najmniej w trzech egzemplarzach, protokół badania homologacyjnego wraz ze sprawozdaniem z badań, z czego jeden egzemplarz przechowuje w prowadzonej przez siebie dokumentacji, a dwa egzemplarze wydaje producentowi lub importerowi.

3. Jednostka upoważniona wydaje protokół badania homologacyjnego typu wraz ze sprawozdaniem z badań, potwierdzającym pozytywny wynik badania, jeżeli tramwaj albo trolejbus, przedmioty ich wyposażenia lub części spełniają wymagania określone w art. 68 ust. 7 ustawy oraz warunki, o których mowa w § 5 ust. 2.

§ 11. 1. Kontroli zgodności produkcji lub montażu tramwaju lub trolejbusu oraz przedmiotów wyposażenia lub części z warunkami homologacji typu, zwanej dalej „kontrolą zgodności produkcji”, dokonuje się zgodnie z procedurami, o których mowa w § 5 ust. 3.

2. Z przeprowadzonej kontroli zgodności produkcji sporządza się protokół co najmniej w trzech egzemplarzach, z czego:

1) jeden egzemplarz przeznaczony jest dla kontrolowanego;

2) jeden egzemplarz przeznaczony jest dla ministra;

3) jeden egzemplarz przechowywany jest w dokumentacji homologacyjnej, prowadzonej przez jednostkę upoważnioną.

§ 12. 1. Do przeprowadzania badań homologacyjnych tramwaju oraz trolejbusu w zakresie trakcyjnego wyposażenia elektrycznego, a także kontroli zgodności produkcji lub montażu z warunkami homologacji jest upoważniony Instytut Gospodarki Przestrzennej i Mieszkalnictwa, ul. Targowa 45, 03-728 Warszawa.

2. Badania homologacyjne trolejbusu oraz kontrolę zgodności produkcji lub montażu z warunkami homologacji w zakresie innym niż wymieniony w ust. 1 przeprowadzają jednostki wymienione w wydanych na podstawie art. 68 ust. 19 pkt 1 ustawy przepisach w sprawie homologacji typu pojazdów samochodowych i przyczep.

§ 13. Świadectwa homologacji typu przedmiotu wyposażenia tramwaju lub trolejbusu lub jego części wydane w oparciu o regulaminy, o których mowa w art. 68 ust. 7 pkt 2 ustawy, przez organy właściwe w sprawach homologacji, uznawane są w procesie homologacji typu tramwaju lub trolejbusu, jeżeli zostały wydane zgodnie z wymaganiami odpowiadającymi wymaganiom określonym w rozporządzeniu.

§ 14. Świadectwa homologacji typu tramwaju lub trolejbusu, przedmiotu wyposażenia lub części oraz dopuszczenie do eksploatacji wydane przed dniem wejścia wżycie niniejszego rozporządzenia zachowują ważność w zakresie, na jaki zostały wydane, do czasu wygaśnięcia, o którym mowa w art. 68 ust. 14 ustawy.

§ 15. Rozporządzenie wchodzi w życie po upływie 30 dni od dnia ogłoszenia. 4)

Załączniki do rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 2 marca 2011 r. (poz. 345)

1)  Minister Infrastruktury kieruje działem administracji rządowej — transport, na podstawie § 1 ust. 2 pkt 4 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 16 listopada 2007 r. w sprawie szczegółowego zakresu działania Ministra Infrastruktury (Dz. U. Nr 216, poz. 1594).

2)  Niniejsze rozporządzenie zostało notyfikowane Komisji Europejskiej w dniu 16 września 2010 r., pod numerem 2010/0624/PL, zgodnie z § 4 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 23 grudnia 2002 r. w sprawie sposobu funkcjonowania krajowego systemu notyfikacji norm i aktów prawnych (Dz. U. Nr 239, poz. 2039 oraz z 2004 r. Nr 65, poz. 597), które wdraża postanowienia dyrektywy 98/34/WE z dnia 22 czerwca 1998 r. ustanawiającej procedurę udzielania informacji w zakresie norm i przepisów technicznych (Dz. Urz. WE L 204 z 21.07.1998, z późn. zm.; Dz. Urz. UE Polskie wydanie specjalne, rozdz. 13, t. 20, str. 337).

3)  Zmiany tekstu jednolitego wymienionej ustawy zostały ogłoszone w Dz. U. z 2005 r. Nr 109, poz. 925, Nr 175, poz. 1462, Nr 179, poz. 1486 i Nr 180, poz. 1494 i 1497, z 2006 r. Nr 17, poz. 141, Nr 104, poz. 708 i 711, Nr 190, poz. 1400, Nr 191, poz. 1410 i Nr 235, poz. 1701, z 2007 r. Nr 52, poz. 343, Nr 57, poz. 381, Nr 99, poz. 661, Nr 123, poz. 845 i Nr 176, poz. 1238, z 2008 r. Nr 37, poz. 214, Nr 100, poz. 649, Nr 163, poz. 1015, Nr 209, poz. 1320, Nr 220, poz. 1411 i 1426, Nr 223, poz. 1461 i 1462 i Nr 234, poz. 1573 i 1574, z 2009 r. Nr 3, poz. 11, Nr 18, poz. 97, Nr 79, poz. 663, Nr 91, poz. 739, Nr 92, poz. 753, Nr 97, poz. 802 i 803, Nr 98, poz. 817 i Nr 168, poz. 1323, z 2010 r. Nr 40, poz. 230, Nr 43, poz. 246, Nr 122, poz. 827, Nr 151, poz. 1013, Nr 152, poz. 1018, Nr 182, poz. 1228, Nr 219, poz. 1443, Nr 225, poz. 1466 i Nr 257, poz. 1726 oraz z 2011 r. Nr 30, poz. 151.

4) Niniejsze rozporządzenie było poprzedzone rozporządzeniem Ministra Infrastruktury z dnia 30 grudnia 2003 r. w sprawie homologacji tramwajów i trolejbusów (Dz. U. Nr 231, poz. 2317), które zgodnie z art. 4 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o zmianie ustawy — Prawo o ruchu drogowym oraz o zmianie ustawy o podatkach i opłatach lokalnych (Dz. U. Nr 92, poz. 884) traci moc z dniem wejścia w życie niniejszego rozporządzenia.