ROZPORZĄDZENIE MINISTRA GOSPODARKI I PRACY 1) z dnia 15 lutego 2005 r. w sprawie jednolitości miar i dokładności pomiarów związanych z obronnością i bezpieczeństwem państwa

Na podstawie art. 3 ustawy z dnia 11 maja 2001 r. – Prawo o miarach (Dz. U. z 2004 r. Nr 243, poz. 2441) zarządza się, co następuje:

§ 1. Rozporządzenie określa sposób prowadzenia i organizację działalności w celu zapewnienia jednolitości miar i dokładności pomiarów związanych z obronnością i bezpieczeństwem państwa.

§ 2. Użyte w rozporządzeniu określenia oznaczają:

1) wojskowe ośrodki metrologii i inne wojskowe laboratoria metrologiczne– laboratoria pomiarowe metrologii w komórkach oraz jednostkach organizacyjnych podległych Ministrowi Obrony Narodowej lub przez niego nadzorowanych, posiadające upoważnienie do wykonywania prac związanych z kalibracją lub sprawdzaniem przyrządów pomiarowych przeznaczonych na cele obronności państwa oraz naprawę tych przyrządów pomiarowych;

2) metrolodzy komórek oraz jednostek organizacyjnych podległych Ministrowi Obrony Narodowej lub przez niego nadzorowanych – metrologów odpowiedzialnych za realizację przedsięwzięć gwarantujących zapewnienie spójności i wymaganej dokładności pomiarów;

3) pracownia kalibracji przyrządów dozymetrycznych obrony cywilnej – pracownię posiadającą uprawnienia do kalibracji i sprawdzania przyrządów dozymetrycznych wyposażoną w kalibrator cezowy z zamkniętym źródłem promieniowania;

4) przyrządy dozymetryczne obrony cywilnej – przyrządy pomiarowe służące do określenia dawek promieniowania w przypadku skażenia ludności cywilnej na zagrożonym terenie podczas prowadzenia akcji ratunkowej;

5) przyrządy pomiarowe przeznaczone na cele obronności państwa – przyrządy pomiarowe stosowane lub planowane do zastosowania w komórkach oraz jednostkach organizacyjnych podległych Ministrowi Obrony Narodowej lub przez niego nadzorowanych;

6) kalibracja przyrządów pomiarowych przeznaczonych na cele obronności – zespół czynności wykonywanych przez upoważnione wojskowe ośrodki metrologii i inne wojskowe laboratoria metrologiczne w celu ustalenia relacji między wartościami wielkości mierzonej wskazanymi przez przyrząd pomiarowy a odpowiednimi wartościami wielkości realizowanymi przez wzorce jednostki miary oraz stwierdzenia na tej podstawie i poświadczenia przydatności przyrządu pomiarowego do stosowania zgodnie z przeznaczeniem;

7) sprawdzanie przyrządów pomiarowych przeznaczonych na cele obronności – zespół czynności wykonywanych przez upoważnione wojskowe ośrodki metrologii i inne wojskowe laboratoria metrologiczne w celu określenia charakterystyk technicznych i metrologicznych przyrządu pomiarowego oraz stwierdzenia na tej podstawie i poświadczenia zgodności charakterystyk z właściwą specyfikacją wymagań.

§ 3. Podstawą zapewnienia jednolitości miar i dokładności pomiarów związanych z obronnością państwa jest powiązanie w drodze porównań wzorców odniesienia jednostek miar utrzymywanych i stosowanych w Centralnym Wojskowym Ośrodku Metrologicznym i wojskowych ośrodkach metrologicznych i inne wojskowe laboratoria metrologiczne do wzorców jednostek miar stosowanych w Głównym Urzędzie Miar lub innych jednostkach organizacyjnych i laboratoriach albo wzorców jednostek miar stosowanych w siłach zbrojnych innych państw stron Traktatu Północnoatlantyckiego.

§ 4. 1. Przyrządy pomiarowe przeznaczone na cele obronności państwa podlegają kontroli metrologicznej.

2. Kontrola metrologiczna wykonywana jest poprzez:

1) kalibrację;

2) sprawdzanie.

3. Kontroli metrologicznej, o której mowa w ust. 1, nie dokonuje się w przypadku przyrządów pomiarowych przeznaczonych na cele obronności państwa mających:

1) dowody legalizacji wydane przez organy administracji miar lub upoważnione podmioty;

2) świadectwa wzorcowania wydane przez organy administracji miar lub podmioty wykonujące wzorcowanie przyrządów pomiarowych.

§ 5. Działalność w celu zapewnienia jednolitości miar i dokładności pomiarów związanych z obronnością wykonują:

1) Wojskowe Centrum Metrologii;

2) Centralny Wojskowy Ośrodek Metrologii;

3) wojskowe ośrodki metrologii i inne wojskowe laboratoria metrologiczne.

§ 6. Działalność w celu zapewnienia jednolitości miar i dokładności pomiarów związanych z bezpieczeństwem państwa wykonują pracownie kalibracji przyrządów dozymetrycznych obrony cywilnej.

§ 7. Szczegółowy zakres działania Wojskowego Centrum Metrologii obejmuje:

1) planowanie, koordynację i organizację działalności zapewniającej wzajemną zgodność i wymaganą dokładność wyników pomiarów wykonywanych w komórkach oraz jednostkach organizacyjnych podległych Ministrowi Obrony Narodowej lub przez niego nadzorowanych oraz przestrzeganie ich powiązania z państwowym i międzynarodowym systemem miar;

2) zapewnianie porównania wzorców odniesienia jednostek miar stosowanych w komórkach oraz jednostkach organizacyjnych podległych Ministrowi Obrony Narodowej lub przez niego nadzorowanych z państwowymi wzorcami jednostek miar gwarantującymi spójność pomiarów;

3) zapewnianie przekazywania wartości jednostek miar od wzorców odniesienia jednostek miar stosowanych w komórkach oraz jednostkach organizacyjnych podległych Ministrowi Obrony Narodowej lub przez niego nadzorowanych do wzorców roboczych jednostek miar i przyrządów pomiarowych przeznaczonych na cele obronności państwa;

4) inicjowanie i prowadzenie współpracy międzynarodowej w zakresie zagadnień związanych z zapewnieniem jednolitości miar i dokładności pomiarów związanych z obronnością państwa;

5) udzielanie i cofanie upoważnień wojskowych ośrodków metrologii i innych wojskowych laboratoriach metrologicznych i laboratoriom Centralnego Wojskowego Ośrodka Metrologicznego do wykonywania prac w zakresie kalibracji lub sprawdzania przyrządów pomiarowych przeznaczonych na cele obronności państwa oraz naprawy tych przyrządów pomiarowych;

6) ocenianie wojskowych ośrodków metrologicznych i innych wojskowych laboratoriów metrologicznych i laboratoriów Centralnego Wojskowego Ośrodka Metrologicznego w celu sprawdzenia spełnienia przez laboratorium wymagań dotyczących bezstronności formułowania ocen oraz kompetencji i wyposażenia niezbędnych do wykonywania kalibracji lub sprawdzania przyrządów pomiarowych przeznaczonych na cele obronności państwa oraz naprawy tych przyrządów pomiarowych;

7) organizowanie i koordynowanie szkoleń specjalistycznych w dziedzinie miar;

8) nadzorowanie w zakresie metrologii wojskowych ośrodków metrologicznych i innych wojskowych laboratoriów metrologicznych i metrologów komórek oraz jednostek organizacyjnych podległych Ministrowi Obrony Narodowej lub przez niego nadzorowanych;

9) przeprowadzanie audytów zewnętrznych funkcjonowania laboratoriów badawczych i wzorcujących innych niż wymienione w § 2 pkt 1, świadczących usługi na rzecz obronności państwa, w zakresie dotyczącym świadczonych usług;

10) zapewnienie jednolitości miar i dokładności pomiarów w komórkach oraz jednostkach organizacyjnych podległych Ministrowi Obrony Narodowej lub przez niego nadzorowanych;

11) przygotowywanie projektów aktów prawnych w sprawach zapewnienia jednolitości miar i wymaganej dokładności pomiarów dla potrzeb uzbrojenia i sprzętu wojskowego oraz w zakresie działalności metrologicznej;

12) opiniowanie procedur pomiarowych przeznaczonych do stosowania w wojskowych ośrodkach metrologicznych i innych wojskowych laboratoriach metrologicznych oraz nadzorowanie ich stosowania;

13) współpracę z Głównym Urzędem Miar oraz innymi państwowymi instytucjami metrologicznymi i naukowymi.

§ 8. Szczegółowy zakres działania Centralnego Wojskowego Ośrodka Metrologicznego obejmuje:

1) gromadzenie, przechowywanie, utrzymywanie i stosowanie wzorców odniesienia jednostek miar;

2) kalibrację wzorców roboczych jednostek miar stosowanych w ośrodkach metrologii wojskowej oraz wzorców i przyrządów pomiarowych stosowanych w komórkach oraz jednostkach organizacyjnych podległych Ministrowi Obrony Narodowej lub przez niego nadzorowanych, a także naprawę tych przyrządów pomiarowych;

3) planowanie i wykonywanie porównań wzorców odniesienia jednostek miar z wzorcami jednostek miar utrzymywanymi w Głównym Urzędzie Miar lub innych laboratoriach krajowych i zagranicznych, w tym zapewnienie w drodze porównań powiązania wzorców odniesienia stosowanych w komórkach oraz jednostkach organizacyjnych podległych Ministrowi Obrony Narodowej lub przez niego nadzorowanych z wzorcami jednostek miar stosowanymi w siłach zbrojnych innych państw stron Traktatu Północnoatlantyckiego;

4) wykonywanie badań i ekspertyz przyrządów pomiarowych;

5) współpracę w zakresie metrologii i wymianę informacji metrologicznej z ośrodkami metrologii wojskowej;

6) opracowywanie procedur pomiarowych stosownie do zakresu swojej działalności.

§ 9. 1. Szczegółowy zakres działania wojskowych ośrodków metrologicznych i innych wojskowych laboratoriów metrologicznych obejmuje:

1) gromadzenie, przechowywanie, utrzymywanie i stosowanie roboczych wzorców jednostek miar;

2) kalibrację lub sprawdzanie przyrządów pomiarowych użytkowych stosowanych w komórkach oraz jednostkach organizacyjnych podległych Ministrowi Obrony Narodowej lub przez niego nadzorowanych;

3) planowanie i wykonywanie porównań własnych wzorców roboczych jednostek miar z wzorcami odniesienia jednostek miar Centralnego Ośrodka Metrologii Wojskowej lub wskazanych przez ten ośrodek jednostek organizacyjnych i laboratoriów innych niż wymienione w § 2 pkt 1;

4) współpracę i wymianę informacji metrologicznej z innymi ośrodkami metrologii wojskowej i jednostkami organizacyjnymi urzędów wojewódzkich prowadzącymi kalibrację przyrządów dozymetrycznych obrony cywilnej;

5) opracowywanie procedur pomiarowych stosownie do zakresu swojej działalności.

2. Działalność wojskowych laboratoriów metrologicznych w zakresie kalibracji lub sprawdzania przyrządów pomiarowych przeznaczonych na cele obronności państwa prowadzona jest według opracowanych i zaopiniowanych przez Wojskowe Centrum Metrologii procedur pomiarowych.

§ 10. Szczegółowy zakres działania pracowni kalibracji przyrządów dozymetrycznych obrony cywilnej obejmuje:

1) planowanie, koordynację i organizację działań zapewniających dokładność wykonywanych kalibracji przyrządów dozymetrycznych na podstawie posiadanego wzorca;

2) zapewnienie porównania wzorca kalibratora cezowego z wzorcem posiadającym akredytację Państwowej Agencji Atomistyki;

3) dopuszczanie do dalszego użytkowania przyrządów dozymetrycznych będących na wyposażeniu formacji obrony cywilnej;

4) prowadzenie szkoleń w zakresie wykonywania napraw i kalibracji przyrządów;

5) wykonywanie zadań wynikających ze stosownych instrukcji regulujących zakres zadań tych pracowni.

§ 11. 1. Nadzór metrologiczny w komórkach oraz jednostkach organizacyjnych podległych Ministrowi Obrony Narodowej lub przez niego nadzorowanych sprawują:

1) Dyrektor Wojskowego Centrum Metrologii;

2) metrolodzy komórek oraz jednostek organizacyjnych podległych Ministrowi Obrony Narodowej lub przez niego nadzorowanych.

2. Dyrektor Wojskowego Centrum Metrologii kieruje działalnością związaną z zapewnieniem jednolitości miar i dokładności pomiarów w komórkach oraz jednostkach organizacyjnych podległych Ministrowi Obrony Narodowej lub przez niego nadzorowanych, a także reprezentuje je w tym zakresie na zewnątrz.

§ 12. Dyrektor Wojskowego Centrum Metrologii realizuje swoje zadania przy pomocy Wojskowego Nadzoru Metrologicznego we współpracy z Centralnym Ośrodkiem Metrologii Wojskowej.

§ 13. Szczegółowy zakres działania metrologów komórek oraz jednostek organizacyjnych podległych Ministrowi Obrony Narodowej lub przez niego nadzorowanych obejmuje:

1) nadzorowanie działalności metrologicznej prowadzonej w obszarze funkcjonowania właściwych jednostek organizacyjnych i kierowanie nią;

2) koordynację działalności w celu zapewnienia jednolitości miar i dokładności pomiarów wykonywanych w komórkach oraz jednostkach organizacyjnych podległych Ministrowi Obrony Narodowej lub przez niego nadzorowanych;

3) nadzorowanie wyposażenia właściwych komórek oraz jednostek organizacyjnych podległych Ministrowi Obrony Narodowej lub przez niego nadzorowanych w przyrządy pomiarowe oraz zapewnienie spójności pomiarowej tego wyposażenia;

4) prowadzenie doradztwa specjalistycznego i szkoleń w zakresie miar.

§ 14. 1. W działalności związanej z obronnością państwa przy użytkowaniu przyrządów pomiarowych, wykonywaniu pomiarów i wyrażaniu wartości wielkości fizycznych stosowane są legalne jednostki miar, o których mowa w art. 5 ustawy z dnia 11 maja 2001 r. – Prawo o miarach.

2. W działalności, o której mowa w ust. 1, mogą być stosowane jednostki miar, inne niż legalne jednostki miar, określone w załączniku do rozporządzenia.

§ 15. Rozporządzenie wchodzi w życie po upływie 14 dni od dnia ogłoszenia.

1)  Minister Gospodarki i Pracy kieruje działem administracji rządowej – gospodarka, na podstawie § 1 ust. 2 pkt 1 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 11 czerwca 2004 r. w sprawie szczegółowego zakresu działania Ministra Gospodarki i Pracy (Dz. U. Nr 134, poz. 1428).