ROZPORZĄDZENIE MINISTRA EDUKACJI NARODOWEJ 1) z dnia 8 marca 2013 r. w sprawie organizacji kształcenia oraz warunków i form realizowania specjalnych działań opiekuńczo-wychowawczych w przedszkolach i szkołach specjalnych, zorganizowanych w podmiotach leczniczych i jednostkach pomocy społecznej

Na podstawie art. 71c ust. 2 ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty (Dz. U. z 2004 r. Nr 256, poz. 2572, z późn. zm. 2) ) zarządza się, co następuje:

§ 1. Przedszkola specjalne, szkoły podstawowe specjalne, gimnazja specjalne oraz szkoły ponadgimnazjalne specjalne, zorganizowane w podmiotach leczniczych, zwanych dalej „podmiotami”, zapewniają dzieciom i młodzieży, zwanym dalej „uczniami”, kształcenie oraz specjalne działania opiekuńczo-wychowawcze, organizowane w czasie uzgodnionym z kierownikiem podmiotu lub ordynatorem oddziału szpitalnego.

§ 2. 1. Uczniowi organizuje się kształcenie oraz specjalne działania opiekuńczo-wychowawcze w przedszkolu lub szkole, zorganizowanych w podmiocie, odpowiednio do wskazań lekarza prowadzącego leczenie.

2. W przypadku ucznia przebywającego w podmiocie krócej niż 9 dni, odpowiednio dyrektor przedszkola lub dyrektor szkoły, zorganizowanych w podmiocie, może odstąpić od organizowania zajęć edukacyjnych, z tym że dla ucznia przewlekle chorego, którego leczenie wymaga częstej hospitalizacji, organizuje się zajęcia edukacyjne niezależnie od okresu pobytu w podmiocie.

3. Dyrektor odpowiednio przedszkola lub szkoły, zorganizowanych w podmiocie, na wniosek nauczyciela, kierownika podmiotu lub upoważnionego przez niego lekarza, ze względu na stan zdrowia ucznia, może zezwolić na:

1)  odstąpienie od realizacji niektórych treści nauczania obowiązkowych zajęć edukacyjnych;

2)  zmniejszenie liczby godzin zajęć edukacyjnych;

3)  odstąpienie od udziału ucznia w zajęciach edukacyjnych na czas wskazany przez lekarza.

§ 3. 1. Liczba uczniów w oddziale przedszkola oraz w oddziale szkoły, zorganizowanych w podmiotach, jest ustalana odpowiednio przez dyrektora przedszkola lub dyrektora szkoły, w uzgodnieniu z organem prowadzącym przedszkole lub szkołę, i uwzględnia szczególne potrzeby psychofizyczne uczniów wynikające z ich stanu zdrowia.

2. W przypadkach uzasadnionych małą liczbą uczniów lub warunkami ich leczenia oraz terapii dopuszcza się organizację kształcenia w klasach łączonych.

§ 4. 1. Przedszkola i oddziały przedszkolne w szkołach podstawowych, zorganizowane w podmiotach, realizują programy wychowania przedszkolnego uwzględniające podstawę programową wychowania przedszkolnego.

2. Szkoły zorganizowane w podmiotach realizują programy nauczania uwzględniające podstawę programową kształcenia ogólnego ustaloną dla danego etapu edukacyjnego oraz ramowe plany nauczania szkół, do których uczniowie uczęszczali przed przyjęciem do podmiotów.

§ 5. 1. Specjalne działania opiekuńczo-wychowawcze w przedszkolach i szkołach, zorganizowanych w podmiotach, organizuje się w celu zaspokajania potrzeb edukacyjnych i rozwojowych uczniów, wspomagania ich procesu terapeutycznego oraz zagospodarowania czasu wolnego uczniów.

2. Działania, o których mowa w ust. 1, są realizowane w szczególności w formie:

1)  odrabiania lekcji;

2)  zajęć wychowawczych oddziałujących terapeutycznie na psychikę dziecka, w tym zajęć czytelniczych, plastycznych, teatralnych wokalno-muzycznych, gier i zabaw;

3)  spacerów, gier i zabaw na wolnym powietrzu, w tym usprawniających fizycznie.

§ 6. 1. Specjalne działania opiekuńczo-wychowawcze w przedszkolach i szkołach, zorganizowanych w podmiotach, realizuje się w specjalnych grupach wychowawczych, zwanych dalej „grupami wychowawczymi”, lub w specjalnym zespole pozalekcyjnym zajęć wychowawczych, zwanym dalej „zespołem pozalekcyjnym”.

2. Jeżeli liczba uczniów objętych specjalnymi działaniami opiekuńczo-wychowawczymi odpowiednio w przedszkolach lub szkołach, zorganizowanych w podmiocie, wynosi mniej niż 60, tworzy się grupy wychowawcze.

3. Grupą wychowawczą opiekuje się wychowawca grupy wychowawczej.

4. Dla celów organizacyjnych przyjmuje się, z zastrzeżeniem ust. 5, następujący podział i liczbę uczniów w grupach wychowawczych:

1)  chorych leżących — do 12;

2)  chorych chodzących — do 16;

3)  z zaburzeniami psychicznymi lub sprzężonymi dysfunkcjami — do 8.

5. Uczniowie, którzy ze względu na stan zdrowia i stosowane metody leczenia wymagają stałego lub częstego leżenia w ciągu dnia, są zaliczani do chorych leżących. Jeżeli co najmniej połowa grupy wychowawczej to chorzy leżący, wówczas całą grupę zalicza się do chorych leżących.

6. Zespół pozalekcyjny tworzy się, jeżeli liczba uczniów objętych specjalnymi działaniami opiekuńczo-wychowawczymi odpowiednio w przedszkolach lub w szkołach, zorganizowanych w podmiocie, wynosi co najmniej 60.

7. Zespół pozalekcyjny dzieli się na grupy wychowawcze.

8. W przypadku utworzenia w przedszkolu lub szkole, zorganizowanych w podmiocie, zespołu pozalekcyjnego, odpowiednio dyrektor tego przedszkola lub tej szkoły może utworzyć stanowisko kierownika zespołu pozalekcyjnego. Zakres obowiązków kierownika zespołu pozalekcyjnego ustala odpowiednio dyrektor przedszkola lub dyrektor szkoły.

§ 7. 1. Zespół pozalekcyjny lub grupa wychowawcza stanowią integralną część odpowiednio przedszkola lub szkoły, w których zostały zorganizowane.

2. Pracę zespołu pozalekcyjnego i grupy wychowawczej organizuje się w ciągu całego roku, również w okresie ferii szkolnych i w dniach wolnych od nauki.

§ 8. 1. Specjalne działania opiekuńczo-wychowawcze organizuje się w wymiarze:

1) w przypadku uczniów uczestniczących w zajęciach edukacyjnych:

a)   28 godzin tygodniowo w rozliczeniu rocznym — dla grupy wychowawczej w przedszkolu lub szkole, zorganizowanych w szpitalu,

b)   35 godzin tygodniowo w rozliczeniu rocznym — dla grupy wychowawczej w przedszkolu lub szkole, zorganizowanych w zakładzie lecznictwa uzdrowiskowego oraz w zakładzie rehabilitacji leczniczej;

2) w przypadku uczniów nieuczestniczących w zajęciach edukacyjnych:

a)   35 godzin tygodniowo w rozliczeniu rocznym — dla grupy wychowawczej w przedszkolu lub szkole, zorganizowanych w szpitalu,

b)   48 godzin tygodniowo w rozliczeniu rocznym — dla grupy wychowawczej w przedszkolu lub szkole, zorganizowanych w zakładzie lecznictwa uzdrowiskowego oraz w zakładzie rehabilitacji leczniczej.

2. W zależności od potrzeb uczniów organ prowadzący przedszkole lub szkołę, zorganizowane w podmiocie, może zwiększyć liczbę godzin przeznaczonych na specjalne działania opiekuńczo-wychowawcze.

§ 9. 1. W jednostkach pomocy społecznej, zwanych dalej „jednostkami”, mogą być organizowane:

1)  przedszkola specjalne;

2)  szkoły podstawowe specjalne;

3)  gimnazja specjalne;

4)  szkoły ponadgimnazjalne specjalne.

2. Przedszkola oraz szkoły, zorganizowane w jednostkach, zapewniają uczniom kształcenie oraz specjalne działania opiekuńczo-wychowawcze, organizowane w czasie uzgodnionym z kierownikiem jednostki, a w przypadku przedszkoli i szkół, zorganizowanych w domach pomocy społecznej — także z uwzględnieniem wskazań zespołów terapeutyczno-opiekuńczych, o których mowa w przepisach wydanych na podstawie art. 57 ust. 8 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. z 2013 r. poz. 182).

§ 10. 1. Liczba uczniów w oddziale przedszkola oraz w oddziale szkoły, zorganizowanych w jednostkach, jest ustalana odpowiednio przez dyrektora przedszkola lub dyrektora szkoły, w uzgodnieniu z organem prowadzącym przedszkole lub szkołę, i uwzględnia szczególne potrzeby psychofizyczne uczniów, wynikające z ich stanu zdrowia lub rodzaju niepełnosprawności, z zastrzeżeniem ust. 3.

2. W przypadkach uzasadnionych małą liczbą uczniów dopuszcza się organizację kształcenia w klasach łączonych złożonych z uczniów tego samego etapu edukacyjnego, z zastrzeżeniem ust. 3.

3. Liczba uczniów, którzy posiadają orzeczenie o potrzebie kształcenia specjalnego, nie może przekraczać maksymalnej liczby określonej w przepisach w sprawie ramowych statutów publicznego przedszkola oraz publicznych szkół.

§ 11. 1. Przedszkola i oddziały przedszkolne w szkołach podstawowych, zorganizowane w jednostkach realizują programy wychowania przedszkolnego uwzględniające podstawę programową wychowania przedszkolnego.

2. Szkoły zorganizowane w jednostkach realizują programy nauczania uwzględniające podstawę programową kształcenia ogólnego ustaloną dla danego etapu edukacyjnego oraz ramowe plany nauczania szkół, do których uczniowie uczęszczali przed przyjęciem do jednostki.

3. Uczniom, którzy posiadają orzeczenie o potrzebie kształcenia specjalnego, zapewnia się kształcenie, wychowanie i opiekę zgodnie z przepisami wydanymi na podstawie art. 71b ust. 7 pkt 2 ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty.

§ 12. 1. Specjalne działania opiekuńczo-wychowawcze w jednostkach organizuje się w celu zaspokajania potrzeb edukacyjnych i rozwojowych uczniów oraz zagospodarowania ich czasu wolnego.

2. Działania, o których mowa w ust. 1, są realizowane w szczególności w formie:

1)  zajęć rozwijających zainteresowania i uzdolnienia uczniów, w tym zajęć czytelniczych, plastycznych, teatralnych i wokalno-muzycznych;

2)  gier i zabaw oraz zajęć sportowych, turystycznych i krajoznawczych.

§ 13. Przedszkola i szkoły, zorganizowane w podmiotach i jednostkach, przed dniem wejścia w życie rozporządzenia, dostosują organizację kształcenia oraz warunki realizacji specjalnych działań opiekuńczo-wychowawczych do wymagań określonych w rozporządzeniu, w terminie 3 miesięcy od dnia wejścia w życie rozporządzenia.

§ 14. Z dniem wejścia w życie rozporządzenia kierownicy wychowania w przedszkolu specjalnym lub szkole specjalnej, zorganizowanych w podmiocie, powołani przed dniem wejścia w życie rozporządzenia, stają się kierownikami zespołów pozalekcyjnych.

§ 16. Rozporządzenie wchodzi w życie po upływie 14 dni od dnia ogłoszenia.


1) Minister Edukacji Narodowej kieruje działem administracji rządowej — oświata i wychowanie, na podstawie § 1 ust. 2 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 18 listopada 2011 r. w sprawie szczegółowego zakresu działania Ministra Edukacji Narodowej (Dz. U. Nr 248, poz. 1480).

2) Zmiany tekstu jednolitego wymienionej ustawy zostały ogłoszone w Dz. U. z 2004 r. Nr 273, poz. 2703 i Nr 281, poz. 2781, z 2005 r. Nr 17, poz. 141, Nr 94, poz. 788, Nr 122, poz. 1020, Nr 131, poz. 1091, Nr 167, poz. 1400 i Nr 249, poz. 2104, z 2006 r. Nr 144, poz. 1043, Nr 208, poz. 1532 i Nr 227, poz. 1658, z 2007 r. Nr 42, poz. 273, Nr 80, poz. 542, Nr 115, poz. 791, Nr 120, poz. 818, Nr 180, poz. 1280 i Nr 181, poz. 1292, z 2008 r. Nr 70, poz. 416, Nr 145, poz. 917, Nr 216, poz. 1370 i Nr 235, poz. 1618, z 2009 r. Nr 6, poz. 33, Nr 31, poz. 206, Nr 56, poz. 458, Nr 157, poz. 1241 i Nr 219, poz. 1705, z 2010 r. Nr 44, poz. 250, Nr 54, poz. 320, Nr 127, poz. 857 i Nr 148, poz. 991, z 2011 r. Nr 106, poz. 622, Nr 112, poz. 654, Nr 139, poz. 814, Nr 149, poz. 887 i Nr 205, poz. 1206, z 2012 r. poz. 941 i 979 oraz z 2013 r. poz. 87.