Załącznik nr 6 PODSTAWA PROGRAMOWA KSZTAŁCENIA W ZAWODZIE RENOWATOR ZABYTKÓW ARCHITEKTURY SYMBOL CYFROWY 712[07]

I. OPIS ZAWODU

1. W wyniku kształcenia w zawodzie absolwent powinien umieć:

1) posługiwać się dokumentacją budowlaną i konserwatorską;

2) określać cechy stylów architektonicznych;

3) charakteryzować stratygrafię nawarstwień w murowanych obiektach zabytkowych;

4) określać rodzaje uszkodzeń na podstawie objawów zniszczeń;

5) określać stopień zniszczenia elementów budowlanych i detali architektonicznych;

6) wykonywać pomiary oraz sporządzać szkice inwentaryzacyjne;

7) dobierać materiały budowlane do określonych prac renowacyjnych;

8) posługiwać się narzędziami, urządzeniami i sprzętem budowlanym;

9) wykonywać zabezpieczenia czasowe i trwałe oryginalnych fragmentów historycznej dekoracji i wyposażenia;

10) wykonywać prace renowacyjne zgodnie z dokumentacją techniczną;

11) uzupełniać ubytki w warstwie powierzchniowej wypraw, stiuków i sztukaterii;

12) odtwarzać uszkodzoną fakturę powierzchni wyrobów i detali architektoniczno-budowlanych;

13) uzupełniać fragmenty dekoracji architektonicznej i elementów budowlanych;

14) wykonywać kopie detali oraz elementów budowlanych na podstawie tradycyjnych i historycznych technologii;

15) oceniać technologiczną poprawność wykonywanych robót renowacyjnych;

16) wykonywać przedmiary i obmiary robót związane z realizacją zadań zawodowych;

17) sporządzać zapotrzebowanie oraz rozliczenia materiałów i sprzętu;

18) korzystać z urządzeń, wyposażenia i zaplecza techniczno-socjalnego terenu budowy;

19) współpracować z kierownictwem budowy, nadzorem konserwatorskim i zespołem pracowników;

20) stosować przepisy prawa dotyczące wykonywanych zadań zawodowych;

21) przestrzegać przepisów i zasad bezpieczeństwa i higieny pracy, przepisów ochrony przeciwpożarowej oraz ochrony środowiska;

22) organizować stanowisko pracy zgodnie z wymaganiami ergonomii;

23) komunikować się z uczestnikami procesu pracy;

24) stosować przepisy Kodeksu pracy dotyczące praw i obowiązków pracownika i pracodawcy;

25) udzielać pierwszej pomocy poszkodowanym w wypadkach przy pracy;

26) korzystać z różnych źródeł informacji;

27) planować działalność gospodarczą.

Kształtowanie postaw przedsiębiorczych oraz przygotowanie do wejścia na rynek pracy powinno przebiegać zarówno w trakcie kształcenia zawodowego, jak i podczas realizacji zajęć edukacyjnych „Podstawy przedsiębiorczości”.

2. Absolwent szkoły kształcącej w zawodzie renowator zabytków architektury powinien być przygotowany do wykonywania następujących zadań zawodowych:

1) wykonywania prac remontowo-budowlanych obiektów zabytkowych z zastosowaniem technologii tradycyjnych i współczesnych;

2) wykonywania prac renowacyjnych i restaurator-skich elementów budowlanych oraz detali architektonicznych;

3) wytwarzania kopii detali zabytkowych i dekoracji architektonicznej.

II. BLOKI PROGRAMOWE

Zakres umiejętności i treści kształcenia, wynikający z opisu kwalifikacji absolwenta, zawierają następujące bloki programowe:

1) technologia konserwatorskich prac renowacyjnych;

2) podstawy konserwacji zabytków;

3) podstawy działalności zawodowej.

BLOK: TECHNOLOGIA KONSERWATORSKICH PRAC RENOWACYJNYCH

1. Cele kształcenia

Uczeń (słuchacz) w wyniku kształcenia powinien umieć:

1) wykonywać prace konserwatorskie z zachowaniem wartości artystycznych, historycznych, kulturowych, architektonicznych obiektów poddawanych renowacji;

2) uczestniczyć w pracach inwentaryzacyjnych architektoniczno-budowlanych;

3) organizować stanowisko do wykonywania prac ogólnobudowlanych, renowacyjnych i pomocniczych;

4) dobierać materiały, narzędzia i sprzęt do wykonywanych prac konserwatorskich i renowacyjnych;

5) składować i transportować materiały oraz sprzęt budowlany;

6) posługiwać się sprzętem do wykonywania pomiarów budowlanych;

7) oceniać stopień zniszczenia detali architekto-niczno-budowlanych;

8) przygotowywać zaprawy, wyprawy, betony oraz zaczyny;

9) zabezpieczać oryginalne fragmenty dekoracji architektonicznej;

10) odczytywać architektoniczno-budowlaną dokumentację techniczną i technologiczną;

11) posługiwać się dokumentacją projektową i konserwatorską;

12) sporządzać szkice i rysunki inwentaryzacyjne;

13) przeskalowywać rysunki;

14) malować powierzchnię elementów z gipsu, kamienia sztucznego, ceramiki;

15) łączyć i uzupełniać elementy uszkodzonych wyrobów i detali architektoniczno-budowlanych na podstawie dokumentacji konserwatorskiej;

16) wykonywać prace retuszerskie w miejscach ubytków i połączeń;

17) uzupełniać brakujące fragmenty malatury;

18) utwardzać powierzchnię odnowionych wyrobów;

19) nakładać na odnowioną powierzchnię warstwy zabezpieczające;

20) zabezpieczać elementy wykończenia budynku znajdujące się w stadium awarii technicznej;

21) współpracować z nadzorem budowlano-konser-watorskim i konserwatorami zabytków;

22) przestrzegać przepisów bezpieczeństwa i higieny pracy podczas wykonywania konserwatorskich prac renowacyjnych.

2. Treści kształcenia (działy programowe)

Treści kształcenia są ujęte w następujących działach programowych:

1) inwentaryzacja architektoniczno-budowlana;

2) organizacja stanowiska pracy;

3) materiały budowlane;

4) składowanie materiałów;

5) przyrządy pomiarowe;

6) przyczyny i objawy zniszczeń zabytkowych elementów konstrukcji budowlanych, elementów i detali architektonicznych;

7) zaprawy, wyprawy, betony, zaczyny;

8) technologia renowacji i naprawy powierzchni murowanych z kamienia i cegły;

9) dokumentacja techniczna i technologiczna;

10) rysunek techniczny;

11) rysunek odręczny;

12) prace murarskie, tynkarskie, malarskie;

13) prace kamieniarskie, sztukatorskie;

14) renowacja kamienia, cegły i ceramiki;

15) naprawa warstwy zewnętrznej budynku;

16) zabezpieczenie oryginalnych elementów dekoracji i wystrojów;

17) nadzór budowlano-konserwatorski;

18) przepisy i zasady bezpieczeństwa i higieny pracy.

BLOK: PODSTAWY KONSERWACJI ZABYTKÓW

1. Cele kształcenia

Uczeń (słuchacz) w wyniku kształcenia powinien umieć:

1) charakteryzować elementy i konstrukcje budowlane w określonej epoce;

2) wykonywać prace z zakresu renowacji i konserwacji z poszanowaniem wartości zabytkowych, historycznych i kulturowych odnawianych elementów i konstrukcji budowlanych;

3) rozróżniać porządki i style architektoniczne;

4) rozpoznawać objawy zniszczenia powierzchni zabytkowych obiektów budowlanych oraz detali architektonicznych;

5) dokonywać wyboru określonej metody naprawy elementów i detali zabytkowych;

6) stosować tradycyjne i nowoczesne technologie podczas realizacji zadań zawodowych;

7) przeprowadzać techniczne zabiegi z zakresu renowacji i konserwacji powierzchniowej oraz strukturalnej elementów i konstrukcji murowych;

8) wykonywać zabiegi renowacyjne i rewaloryzacyjne powierzchni zwykłych, ozdobnych i szlachetnych;

9) odnawiać, uzupełniać i konserwować wyroby gipsowe, wapienne oraz z kamienia sztucznego;

10) wykonywać zabiegi konserwatorskie oraz renowację powierzchniową detali architektonicznych z kamienia naturalnego i sztucznego;

11) wykonywać prace przygotowawcze i pomocnicze przy konserwacji polichromii i fresków;

12) wykonywać prace odkrywkowe ziemne i warstwy epidermicznej budynku;

13) przestrzegać przepisów i zasad bezpieczeństwa i higieny pracy podczas wykonywania prac konserwatorskich.

2. Treści kształcenia (działy programowe)

Treści kształcenia są ujęte w następujących działach programowych:

1) style architektoniczne;

2) zarys historii architektury;

3) zniszczenia zabytkowych obiektów budowlanych i detali architektonicznych;

4) metody zabezpieczania i ochrony obiektu zabytkowego;

5) technologia renowacji, konserwacji, restauracji, rewaloryzacji;

6) renowacja wypraw;

7) renowacja sztukaterii, sztablatur i stiuków;

8) renowacja detali architektonicznych;

9) konserwacja polichromii i fresków;

10) inwentaryzacja architektoniczna i budowlano--konserwatorska;

11) przepisy bezpieczeństwa i higieny pracy.

BLOK: PODSTAWY DZIAŁALNOŚCI ZAWODOWEJ

1. Cele kształcenia

Uczeń (słuchacz) w wyniku kształcenia powinien umieć:

1) interpretować podstawowe pojęcia gospodarki rynkowej;

2) podejmować działania związane z poszukiwaniem pracy;

3) sporządzać dokumenty dotyczące zatrudnienia;

4) stosować przepisy Kodeksu pracy dotyczące praw i obowiązków pracownika i pracodawcy;

5) stosować przepisy i zasady bezpieczeństwa i higieny pracy, ochrony przeciwpożarowej oraz ochrony środowiska;

6) organizować stanowisko pracy zgodnie z wymaganiami ergonomii;

7) dobierać środki ochrony indywidualnej do rodzaju wykonywanej pracy;

8) udzielać pierwszej pomocy poszkodowanym w wypadkach przy pracy;

9) komunikować się i współpracować w zespole;

10) rozwiązywać problemy dotyczące działalności zawodowej;

11) podejmować decyzje;

12) doskonalić umiejętności zawodowe;

13) korzystać z różnych źródeł informacji;

14) przestrzegać zasad etyki.

2. Treści kształcenia (działy programowe)

Treści kształcenia są ujęte w następujących działach programowych:

1) podstawowe pojęcia gospodarki rynkowej;

2) dokumenty dotyczące zatrudnienia;

3) prawa i obowiązki pracownika i pracodawcy;

4) bezpieczeństwo i higiena pracy;

5) ochrona przeciwpożarowa i ochrona środowiska;

6) elementy ergonomii;

7) środki ochrony indywidualnej;

8) zasady udzielania pierwszej pomocy poszkodowanym w wypadkach przy pracy;

9) zasady i metody komunikowania się;

10) elementy socjologii i psychologii pracy;

11) formy doskonalenia zawodowego;

12) źródła informacji zawodowej;

13) etyka.

III. PODZIAŁ GODZIN NA BLOKI PROGRAMOWE


Nazwa bloku programowego Minimalna liczba

godzin w okresie kształcenia w %*

Technologia konserwatorskich prac renowacyjnych 60
Podstawy konserwacji zabytków 10
Podstawy działalności zawodowej 10
Razem 80**

* Podział godzin na bloki programowe dotyczy kształcenia w szkołach dla młodzieży i w szkołach dla dorosłych (w formie stacjonarnej i zaocznej). ** Pozostałe 20 % godzin jest przeznaczone do rozdysponowania przez autorów programów nauczania na dostosowanie kształcenia do potrzeb rynku pracy.

IV. ZALECANE WARUNKI REALIZACJI TREŚCI KSZTAŁCENIA W ZAWODZIE

Do realizacji treści kształcenia ujętych w blokach programowych są odpowiednie następujące pomieszczenia dydaktyczne:

1) pracownia rysunku technicznego;

2) pracownia budownictwa i materiałów budowlanych;

3) pracownia modelarsko-konserwatorska;

4) warsztaty szkolne.

Pracownia rysunku technicznego powinna być wyposażona w:

1) stanowiska rysunkowe (jedno stanowisko dla jednego ucznia);

2) modele elementów budowlanych i konstrukcyjnych;

3) modele detali i dekoracji architektonicznych;

4) dokumentację budowlaną i konserwatorską;

5) normy i certyfikaty stosowane w budownictwie.

Pracownia budownictwa i materiałów budowlanych powinna być wyposażona w:

1) wyroby i materiały budowlane;

2) modele konstrukcji i elementów budowlanych;

3) sprzęt i przyrządy pomiarowe;

4) normy i certyfikaty stosowane w budownictwie.

Pracownia modelarsko-konserwatorska powinna być wyposażona w:

1) stoły modelarskie;

2) modele i formy;

3) narzędzia, sprzęt;

4) materiały do wykonywania form i odlewów;

5) szablony do profili ciągnionych;

6) stanowiska do ciągnienia obrotowego;

7) stanowiska przygotowawcze wyposażone w imadła, wiertarki, narzędzia ręczne i elektronarzędzia;

8) stanowiska robót mokrych;

9) stanowiska odlewnicze;

10) stanowiska do wykonywania form;

11) materiały pomocnicze;

12) narzędzia specjalistyczne;

13) modele dekoracji i detali architektonicznych;

14) formy, wzorniki, szablony, noże do szablonów;

15) normy i certyfikaty stosowane w budownictwie.

Warsztaty szkolne powinny być wyposażone w:

1) stanowiska do wykonywania prac murarskich, tynkarskich, ciesielskich, betoniarskich, sztuka-torskich;

2) stoły zbrojarskie.

Pracownie powinny składać się z sali lekcyjnej i zaplecza magazynowo-socjalnego. W sali lekcyjnej należy zapewnić stanowisko pracy dla nauczyciela i odpowiednią liczbę stanowisk pracy uczniów.

W warsztatach szkolnych powinno znajdować się pomieszczenie do instruktażu.

Praktyczna nauka zawodu może odbywać się w warsztatach szkolnych, centrach kształcenia praktycznego, zakładach prowadzących prace renowacyjne i konserwatorskie.