ROZPORZĄDZENIE MINISTRA ADMINISTRACJI I CYFRYZACJI 1) z dnia 30 kwietnia 2013 r. w sprawie kalkulacji kosztu netto obowiązku świadczenia usług powszechnych 2)

Na podstawie art. 120 ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. — Prawo pocztowe (Dz. U. poz. 1529) zarządza się, co następuje:

§ 1. Rozporządzenie określa:

1)  szczegółowe zasady kalkulacji kosztu netto;

2)  zakres projektu opisu kalkulacji kosztu netto;

3)  tryb i terminy uzgadniania i zatwierdzania przez Prezesa Urzędu Komunikacji Elektronicznej, zwanego dalej „Prezesem UKE”, opracowanego przez operatora wyznaczonego projektu opisu kalkulacji kosztu netto;

4)  korzyści pośrednie operatora wyznaczonego wynikające ze świadczenia usług powszechnych, zwane dalej „korzyściami pośrednimi”, oraz sposób ich liczenia;

5)  korzyści wynikające z praw specjalnych lub wyłącznych przyznanych operatorowi wyznaczonemu oraz sposób ich liczenia.

§ 2. Całkowity koszt netto obowiązku świadczenia usług powszechnych, zwany dalej „kosztem netto”, o którym mowa w art. 106 ust. 1 ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. — Prawo pocztowe, zwanej dalej „ustawą”, kalkuluje się:

1)  zgodnie z art. 106 ust. 4 ustawy;

2)  w sposób wykluczający możliwość podwójnego naliczenia jakiegokolwiek kosztu związanego z realizacją obowiązku świadczenia usług powszechnych, przychodu z realizacji tego obowiązku, korzyści pośrednich oraz korzyści wynikających z praw specjalnych i wyłącznych przyznanych operatorowi wyznaczonemu;

3)  na dzień kończący rok obrotowy, w którym wystąpiła strata, rozumiana jako ujemny wynik na sprzedaży usług powszechnych.

§ 3. Koszt netto dla składowej obowiązku świadczenia usługi powszechnej, zwanej dalej „składową obowiązku”, kalkuluje się dla każdej składowej obowiązku, o której mowa w art. 106 ust. 3 ustawy, jeżeli operator wyznaczony uzasadni, że jest ona realizowana ze stratą.

§ 4. 1. Koszt netto dla składowej obowiązku stanowi różnicę między uzasadnionym kosztem netto operatora wyznaczonego objętego obowiązkiem świadczenia usług powszechnych, kalkulowanym zgodnie z ust. 2, a kosztem netto tego operatora objętego obowiązkiem nieuwzględniającym tej składowej obowiązku, kalkulowanym zgodnie z ust. 3.

2. Koszt netto operatora wyznaczonego objętego obowiązkiem świadczenia usług powszechnych stanowi różnicę między uzasadnionymi kosztami całej działalności tego operatora a przychodami z tej działalności.

3. Koszt netto operatora wyznaczonego objętego obowiązkiem świadczenia usług powszechnych nieuwzględniającym tej składowej obowiązku stanowi różnicę między uzasadnionymi kosztami całej działalności tego operatora a przychodami z tej działalności, przy czym:

1)  koszty działalności oblicza się jako różnicę między tymi kosztami u operatora wyznaczonego objętego obowiązkiem świadczenia usług powszechnych a kosztami, których ten operator wyznaczony nie poniósłby, gdyby obowiązek świadczenia usług powszechnych nie obejmował tej składowej obowiązku;

2)  przychody działalności oblicza się jako różnicę między tymi przychodami u operatora wyznaczonego objętego obowiązkiem świadczenia usług powszechnych a przychodami, których ten operator wyznaczony nie osiągnąłby, gdyby obowiązek świadczenia usług powszechnych nie obejmował tej składowej obowiązku, a następnie powiększa się o przychody utracone z tytułu ustalenia opłat za usługi powszechne w obowiązującym cenniku usług powszechnych na poziomie nieuwzględniającym zasady, o której mowa w § 4 ust. 2 rozporządzenia Ministra Administracji i Cyfryzacji z dnia 6 maja 2013 r. w sprawie metodologii ustalania maksymalnych rocznych poziomów opłat za usługi powszechne (Dz. U. poz. 543).

4. Powiększenia przychodów, o którym mowa w ust. 3 pkt 2, dokonuje się jednorazowo, w całości, przy kalkulacji kosztu netto dla tej ze składowych, która będzie miała najwyższą stratę, biorąc pod uwagę zasadę określoną w § 2 pkt 2.

5. Do kalkulacji kosztów i przychodów, o których mowa w ust. 2 i 3, przyjmuje się wartości wykazane w księgach rachunkowych operatora wyznaczonego.

6. Koszty i przychody, o których mowa w ust. 2 i 3, określa się zgodnie z przepisami wydanymi na podstawie art. 104 ustawy.

7. Koszt netto operatora wyznaczonego, o którym mowa w ust. 3, kalkuluje się zgodnie z:

1)  zasadą spójności pomiędzy:

a)   ujęciem kosztów u operatora wyznaczonego objętego obowiązkiem świadczenia usług powszechnych i kosztów, których ten operator wyznaczony nie poniósłby, gdyby obowiązek świadczenia usług powszechnych nie obejmował tej składowej obowiązku, a

b)   ujęciem przychodów u operatora wyznaczonego objętego obowiązkiem świadczenia usług powszechnych i przychodów, których ten operator wyznaczony nie osiągnąłby, gdyby obowiązek świadczenia usług powszechnych nie obejmował tej składowej obowiązku;

2)  zasadą bezstronności — koszty, których operator wyznaczony nie poniósłby, gdyby obowiązek świadczenia usług powszechnych nie obejmował tej składowej obowiązku, oraz przychody, których operator wyznaczony nie osiągnąłby, gdyby obowiązek świadczenia usług powszechnych nie obejmował tej składowej obowiązku, powinny być ustalone w sposób obiektywny;

3)  zasadą jasności — koszty, których operator wyznaczony nie poniósłby, gdyby obowiązek świadczenia usług powszechnych nie obejmował tej składowej obowiązku, oraz przychody, których operator wyznaczony nie osiągnąłby, gdyby obowiązek świadczenia usług powszechnych nie obejmował tej składowej obowiązku, powinny być ustalone w sposób przejrzysty i niebudzący wątpliwości.

8. W kalkulacji kosztu netto dla składowej obowiązku w warunkach działania operatora wyznaczonego objętego obowiązkiem świadczenia usług powszechnych uwzględnia się korektę z tytułu nieefektywności operatora wyznaczonego, rozumianą jako nieefektywne wykorzystanie zasobów i struktury niezbędnych do realizacji obowiązku świadczenia usług powszechnych.

9. W kalkulacji kosztu netto uwzględnia się placówki pocztowe operatora wyznaczonego rentowne i o najniższej nierentowności w łącznej liczbie nieprzekraczającej minimalnej liczby placówek wynikającej ze sposobu ich rozmieszczenia określonego w przepisach wydanych na podstawie art. 47 ustawy.

10. Rentowność placówki pocztowej operatora wyznaczonego liczona jest jako różnica między przychodami a kosztami placówki, przy czym:

1)  przychody placówki są to przychody bezpośrednio ewidencjonowane na poziomie placówki, pomniejszone o wartość przychodów niezbędnych na pokrycie kosztów doręczania ustaloną jako iloczyn:

a)   ilorazu wartości przychodów placówki z usług podlegających doręczaniu i przychodów całkowitych z usług podlegających doręczaniu oraz

b)   kosztów doręczania;

2)  koszty placówki są to koszty bezpośrednio ewidencjonowane na poziomie placówki, z wyłączeniem kosztów doręczania.

§ 5. 1. Korzyści pośrednie oraz korzyści wynikające z praw specjalnych lub wyłącznych przyznanych operatorowi wyznaczonemu ustala się, obliczając wartość tych korzyści osiągniętych w związku z realizacją obowiązku świadczenia usług powszechnych.

2. Do korzyści pośrednich zalicza się w szczególności:

1)  rozpoznawalność operatora wyznaczonego na rynku pocztowym, mierzoną wartością przychodów generowanych przez nadawców wybierających usługi operatora wyznaczonego ze względu na fakt realizowania przez tego operatora obowiązku świadczenia usług powszechnych, które zostałyby utracone w wyniku zniesienia obowiązku świadczenia usług powszechnych;

2)  dodatkowe możliwości w zakresie reklamy:

a)   innych podmiotów niż operator wyznaczony w placówkach operatora wyznaczonego, których utrzymanie wynika z obowiązku świadczenia usług powszechnych mierzone przychodami z:

—  nośników reklamowych znajdujących się w nierentownych placówkach które byłyby przeznaczone do likwidacji w sytuacji, gdyby operator wyznaczony nie miał obowiązku świadczenia usług powszechnych, oraz

—  ogólnokrajowych kampanii reklamowych,

które zostałyby utracone w wyniku zniesienia obowiązku świadczenia usług powszechnych

b)   własnej w placówkach operatora wyznaczonego, których utrzymanie wynika z obowiązku świadczenia usług powszechnych, mierzone dodatkowymi kosztami reklamy własnej operatora wyznaczonego, które byłyby poniesione, gdyby operator wyznaczony chciał uzyskać porównywalny do istniejącego stopień znajomości świadczonych usług wśród nadawców korzystających z nierentownych placówek, które byłyby przeznaczone do likwidacji w sytuacji, gdyby operator wyznaczony nie był objęty obowiązkiem świadczenia usług powszechnych.

3. Do korzyści wynikających z praw specjalnych lub wyłącznych przyznanych operatorowi wyznaczonemu zalicza się w szczególności:

1)  zwolnienie od podatku od towarów i usług, mierzone różnicą pomiędzy przychodami utraconymi a kosztami, które nie zostałyby poniesione w sytuacji braku zwolnienia z podatku od towarów i usług;

2)  moc dokumentu urzędowego, jaką otrzymuje potwierdzenie nadania przesyłki rejestrowanej, z chwilą wydania przez placówkę operatora wyznaczonego, mierzoną marżą na przesyłkach poleconych, które operator wyznaczony utraciłby, gdyby moc dokumentu urzędowego była przyznana potwierdzeniom nadania przesyłki rejestrowanej wydanym przez wszystkich operatorów pocztowych;

3)  popyt na usługi towarzyszące usługom powszechnym, mierzony marżą na usłudze potwierdzenia odbioru, którą operator wyznaczony utraciłby, gdyby moc dokumentu urzędowego, jaką otrzymuje potwierdzenie nadania przesyłki rejestrowanej, z chwilą wydania przez placówkę operatora wyznaczonego, była przyznana potwierdzeniom nadania przesyłki rejestrowanej wydanym przez wszystkich operatorów pocztowych;

4)  przyjmowanie przekazów pocztowych ze świadczeniami z ubezpieczeń społecznych, w tym emerytalnymi i rentowymi, świadczeniami z pomocy społecznej, a także przekazów pocztowych na tereny wiejskie, mierzone marżą na usłudze przekazu pocztowego, którą operator wyznaczony utraciłby, gdyby wszyscy operatorzy pocztowi byli uprawnieni do przyjmowania tych przekazów pocztowych.

§ 6. Do kalkulacji przychodów operatora wyznaczonego, których operator ten nie osiągnąłby, gdyby nie był objęty obowiązkiem świadczenia usług powszechnych, oraz korzyści wynikających z praw specjalnych lub wyłącznych przyznanych operatorowi wyznaczonemu przyjmuje się wartość wskaźnika elastyczności cenowej popytu wynoszącą — 0,49, o ile nie została określona przez Prezesa UKE, na podstawie przeprowadzonych badań dla rynku krajowego albo na podstawie opracowań dla porównywalnych rynków zagranicznych, inna wartość tego wskaźnika.

§ 7. Projekt opisu kalkulacji kosztu netto zawiera:

1)  wskazanie i charakterystykę składowych obowiązku;

2)  definicję i założenia scenariusza działania operatora wyznaczonego objętego obowiązkiem świadczenia usług powszechnych i scenariusza działania tego samego operatora nieobjętego obowiązkiem świadczenia usług powszechnych;

3)  sposób kalkulacji kosztu netto dla poszczególnych składowych obowiązku;

4)  sposób kalkulacji korekty z tytułu nieefektywności operatora wyznaczonego, o której mowa w § 4 ust. 8;

5)  wskazanie i charakterystykę korzyści pośrednich oraz korzyści wynikających z praw specjalnych lub wyłącznych przyznanych operatorowi wyznaczonemu, a także sposób ich kalkulacji;

6)  wartość wskaźnika elastyczności cenowej popytu, o której mowa w § 6.

§ 8. 1. Operator wyznaczony, nie później niż 1 miesiąc po zakończeniu roku obrotowego, w którym prognozowana jest strata na usługach powszechnych, rozumiana jako ujemny wynik na ich sprzedaży, przedkłada Prezesowi UKE projekt opisu kalkulacji kosztu netto za ten rok.

2. Prezes UKE, w terminie 3 miesięcy od dnia otrzymania projektu opisu kalkulacji kosztu netto, uzgadnia z operatorem wyznaczonym przedłożony projekt opisu kalkulacji kosztu netto.

3. Prezes UKE może:

1)  w terminie 2 miesięcy od dnia otrzymania projektu opisu kalkulacji kosztu netto wezwać operatora wyznaczonego do dokonania w nim zmian;

2)  wezwać operatora wyznaczonego do uzupełnienia informacji zawartych w projekcie opisu kalkulacji kosztu lub do przedłożenia wyjaśnień.

4. Operator wyznaczony dokonuje zmian w projekcie opisu kalkulacji kosztu netto w terminie 1 miesiąca od dnia otrzymania wezwania, o którym mowa w ust. 3 pkt 1, albo dokonuje uzupełnień lub przedkłada wyjaśnienia w terminie określonym w wezwaniu, o którym mowa w ust. 3 pkt 2.

5. W przypadku nieuzgodnienia projektu opisu kalkulacji kosztu netto w terminie określonym w ust. 2, Prezes UKE w decyzji zatwierdzającej projekt może dokonać zmian w przedłożonym projekcie opisu kalkulacji kosztu netto.

6. Prezes UKE zatwierdza opis kalkulacji kosztu netto w terminie 5 miesięcy od dnia jego otrzymania.

7. Do odmowy zatwierdzenia opisu kalkulacji kosztu netto stosuje się art. 107 ust. 5 ustawy.

§ 9. Rozporządzenie wchodzi w życie po upływie 14 dni od dnia ogłoszenia.


1) Minister Administracji i Cyfryzacji kieruje działem administracji rządowej — łączność, na podstawie § 1 ust. 2 pkt 3 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 18 listopada 2011 r. w sprawie szczegółowego zakresu działania Ministra Administracji i Cyfryzacji (Dz. U. Nr 248, poz. 1479).

2) Niniejsze rozporządzenie dokonuje w zakresie swojej regulacji wdrożenia dyrektywy 97/67/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 15 grudnia 1997 r. w sprawie wspólnych zasad rozwoju rynku wewnętrznego usług pocztowych Wspólnoty oraz poprawy jakości usług (Dz. Urz. WE L 15 z 21.01.1998, str. 14, z późn. zm; Dz. Urz. UE Polskie wydanie specjalne, rozdz. 6, t. 3, str. 71, z późn. zm.).