PROGRAM WYKONAWCZY między Rządem Rzeczypospolitej Polskiej a Rządem Republiki Motdowy w dziedzinie kultury, edukacji i nauki na lata 2006—2008,

podpisany w Kiszyniowie dnia 14 czerwca 2006 r.

Rząd Rzeczypospolitej Polskiej oraz Rząd Republiki Mołdowy, zwane dalej „Stronami”,

kierując się zasadami zachowania pokoju, poszanowania praw człowieka, otwartości, tolerancji oraz dialogu kultur,

pragnąc rozwoju szerokiej współpracy w dziedzinie kultury, edukacji, nauki oraz w zakresie spraw młodzieży i sportu,

nadając szczególne znaczenie bezpośrednim i twórczym kontaktom międzyludzkim,

w celu realizacji Umowy między Rządem Rzeczypospolitej Polskiej a Rządem Republiki Mołdowa o współpracy kulturalnej i naukowej, podpisanej w Kiszyniowie dnia 10 grudnia 1997 roku,

uzgodniły, co następuje:

I. Kultura i sztuka

Artykuł 1

Strony będą dążyły do organizowania koncertów, spektakli teatralnych, festiwali i innych wydarzeń artystycznych w kraju partnera.

Artykuł 2

Strony będą wspierały udział swoich artystów i zespołów w wydarzeniach artystycznych organizowanych w kraju partnera.

Artykuł 3

1.  Strony wymienią na zasadach wzajemności zespoły folklorystyczne w ramach międzynarodowych festiwali folkloru organizowanych w obu krajach.

2.  Strony będą popierały współpracę instytucji i organizacji związanych z ruchem amatorskim i sztuką ludową. Strony umożliwią, na zasadach wzajemności, wymianę specjalistów z obu dziedzin.

Artykuł 4

Strony będą wspierały organizowanie w kraju partnera wystaw sztuki współczesnej lub klasycznej. Szczegóły współpracy będą uzgadniane między zainteresowanymi instytucjami.

Artykuł 5

1.  Strony będą wszechstronnie wspierały na swoim terytorium, zgodnie z prawem wewnętrznym każdej ze Stron, przedsięwzięcia kulturalne, oświatowe i naukowe organizacji osób pochodzenia polskiego w Republice Mołdowy i osób pochodzenia mołdawskiego w Rzeczypospolitej Polskiej.

2.  Strony umożliwią uzyskiwanie przez organizacje, o których mowa w ustępie 1 artykułu, pomocy finansowej z zagranicy oraz pomocy rzeczowej. Pomoc rzeczowa może być zwolniona z opłat celnych, jeśli taką możliwość przewidują przepisy obowiązujące w każdym z państw Stron.

Artykuł 6

Strony będą popierały zorganizowanie w 2006 roku w Rzeczypospolitej Polskiej Dni Kultury Mołdawskiej, a w 2007 roku w Republice Mołdowy Dni Kultury Polskiej.

Artykuł 7

Strony będą popierały bezpośrednią współpracę w dziedzinie archeologii, muzealnictwa, konserwacji i ochrony zabytków między zainteresowanymi instytucjami polskimi i mołdawskimi. Szczegóły współpracy zostaną uzgodnione między zainteresowanymi instytucjami.

Artykuł 8

Strony będą współpracowały w celu niedopuszczenia do nielegalnego wwozu, wywozu i przekazywania dóbr kultury stanowiących ich dziedzictwo kulturalne, zgodnie z przepisami prawnymi obowiązującymi w danym kraju oraz konwencjami międzynarodowymi, których oba kraje są sygnatariuszami. Strony uznają, że dobra kultury nielegalnie wywiezione z terytorium jednego państwa i nielegalnie wwiezione na terytorium drugiego państwa podlegają zwrotowi.

Artykuł 9

Strony będą współpracowały w dziedzinie ochrony praw autorskich i pokrewnych, zgodnie z przepisami prawnymi obowiązującymi w danym kraju oraz konwencjami międzynarodowymi, których oba kraje są sygnatariuszami.

Artykuł 10

Strony będą popierały współpracę Bibliotek Narodowych obu krajów w zakresie wymiany ekspertów, a także informacji, publikacji i mikrofilmów. Strony będą dążyły do realizacji wspólnych projektów edukacyjnych w dziedzinie czytelnictwa książek oraz działalności wydawniczej i bibliotecznej.

Artykuł 11

Strony będą popierały współpracę realizowaną na podstawie Porozumienia o współpracy między Naczelnym Dyrektorem Archiwów Państwowych Rzeczypospolitej Polskiej a Państwową Służbą Archiwalną Republiki Mołdowa, podpisanego w Warszawie dnia 29 maja 2004 roku, koncentrując w szczególności swoją uwagę na dostępie badaczy do zbiorów obu krajów.

Artykuł 12

Strony będą popierały współpracę na forum Organizacji Narodów Zjednoczonych do spraw Oświaty, Nauki i Kultury (UNESCO) w dziedzinie kultury, edukacji i nauki oraz bezpośrednią współpracę między Polskim Komitetem i Mołdawską Narodową Komisją do spraw UNESCO.

II. Edukacja i nauka

Artykuł 13

Strony będą współpracowały zwracając szczególną uwagę na następujące zagadnienia:

1)  wymianę doświadczeń, materiałów informacyjnych i dydaktycznych w dziedzinie szkolnictwa;

2) wspieranie nauczania języka polskiego jako obcego w Republice Mołdowy na Uniwersytecie Państwowym Mołdowy w Kiszyniowie i na Uniwersytecie Państwowym „Alecu Russo” w Bielcach, między innymi przez kształcenie kadr nauczycielskich i zapewnienie odpowiedniego wyposażenia dydaktyczno--rzeczowego tych ośrodków;

3) zapewnienie możliwości nauczania języka ojczystego i niektórych przedmiotów w języku ojczystym obywatelom Republiki Mołdowy polskiego pochodzenia, w ramach mołdawskiego systemu oświaty;

4) popieranie bezpośredniej współpracy między szkołami i szkołami wyższymi;

5)   popieranie wspólnych imprez naukowych, w tym konferencji i sympozjów oraz olimpiad i konkursów młodzieżowych.

Artykuł 14

1. Strona polska przyjmie corocznie, bez pobierania opłat za naukę:

1) do 5 obywateli Republiki Mołdowy na studia wyższe;

2) do 2 obywateli Republiki Mołdowy na studia doktoranckie lub staże naukowe.

2. Strona mołdawska przyjmie corocznie obywateli polskich w celu odbycia staży naukowych, w łącznym wymiarze 45 miesięcy, bez pobierania opłat za naukę.

3. Kierunki oraz liczba osób na studia wyższe, studia doktoranckie i staże naukowe będą uzgadniane corocznie między Stronami.

Artykuł 15

Dzieci pracowników przedstawicielstw dyplomatycznych i urzędów konsularnych Rzeczypospolitej Polskiej i Republiki Mołdowy mają prawo do nauki w szkołach państwowych wszystkich szczebli drugiej Strony, bez pobierania opłat za naukę, zgodnie z przepisami obowiązującymi w każdym z państw Stron.

Artykuł 16

Strona polska, w porozumieniu ze Stroną mołdawską, skieruje corocznie do Republiki Mołdowy:

1)    nauczycieli języka polskiego i innych przedmiotów nauczanych w języku polskim do pracy dydaktycznej w przedszkolach i szkołach na terytorium Republiki Mołdowy, do których uczęszczają dzieci polskiego pochodzenia;

2)    pracowników dydaktycznych — specjalistów w dziedzinie języka polskiego i literatury polskiej, do pracy w szkołach wyższych Republiki Mołdowy.

Artykuł 17

Strona polska przyjmie corocznie na letnie kursy języka i literatury polskiej nauczycieli i studentów kierunków pedagogicznych, filologii polskiej i lektoratów języka polskiego z Republiki Mołdowy.

Liczba studentów i nauczycieli będzie uzgadniana corocznie.

Artykuł 18

Strony będą udzielały sobie wzajemnej pomocy w zakresie zaopatrywania placówek oświatowych w podręczniki, literaturę metodyczną i inne środki dydaktyczne celem zaspokojenia potrzeb oświatowych osób pochodzenia polskiego, jak również w zakresie zaopatrywania w pomoce metodyczno-dydaktyczne lektoratów języka polskiego w mołdawskich szkołach wyższych.

Artykuł 19

Strony przeanalizują możliwości utworzenia w Republice Mołdowy liceum z nauczaniem w języku polskim. Szczegóły realizacji projektu będą uzgadniane na drodze konsultacji dwustronnych.

Artykuł 20

Strony będą popierały rozwój współpracy i bezpośrednich kontaktów szkół wyższych i jednostek naukowych prowadzonych na podstawie zawartych między nimi umów.

Artykuł 21

Strony będą sprzyjały udziałowi naukowców i specjalistów w seminariach naukowych, konferencjach, sympozjach i innych przedsięwzięciach, przy czym warunki finansowe będą określane każdorazowo przez organizatorów imprezy.

Artykuł 22

Strony będą sprzyjały realizacji wspólnych przedsięwzięć aktywizujących proces nauczania i inspirujących potrzeby poznawcze młodego pokolenia (konkursy, olimpiady językowe i przedmiotowe, zawody międzynarodowe, wspólne programy artystyczne i inne).

Warunki uczestnictwa będą ustalane bezpośrednio między zainteresowanymi instytucjami.

Artykuł 23

Strony będą popierały współpracę Polskiej Akademii Nauk i Akademii Nauk Mołdowy prowadzoną na podstawie porozumienia podpisanego przez obie Akademie.

III. Młodzież i Sport

Artykuł 24

1. Strony będą popierały rozwój wszechstronnej współpracy w zakresie spraw dotyczących młodzieży poprzez:

1) wymianę młodzieży w różnych dziedzinach;

2) wymianę doświadczeń między specjalistami i ekspertami w różnych sprawach dotyczących aktywności młodzieżowej;

3)  wymianę doświadczeń między stowarzyszeniami oraz organizacjami rządowymi i pozarządowymi;

4) zainteresowanie szkoleniami i badaniami w zakresie spraw młodzieży;

5) wspólne opracowania i realizację programów młodzieżowych.

2. Zainteresowane instytucje i organizacje będą ustalały między sobą zasady wymiany i warunki jej finansowania.

Artykuł 25

1. Strony będą popierały bezpośrednie kontakty federacji, stowarzyszeń i klubów sportowych obu krajów.

2. Współpraca instytucji sportowych będzie obejmowała:

1) popularyzację dyscyplin sportu;

2) wymianę doświadczeń oraz materiałów naukowych i metodycznych;

3) organizację seminariów i szkoleń podnoszących kwalifikacje specjalistów w dziedzinie kultury fizycznej i sportu;

4) wymianę doświadczeń w zakresie sportu masowego, walki z dopingiem oraz zapewnienia bezpieczeństwa na imprezach sportowych;

5) wymianę trenerów i szkoleniowców różnych dyscyplin.

3.  Zainteresowane instytucje będą ustalały między sobą zasady wymiany i warunki jej finansowania.

IV. Informacja

Artykuł 26

Strony będą popierały wymianę informacji pomiędzy odpowiednimi instytucjami w obu krajach. Strony będą wspierały wymianę publikacji i pomocy naukowych umożliwiających poznanie historii, geografii i kultury obu krajów.

Artykuł 27

Strony będą popierały rozwój kontaktów w dziedzinie radiofonii i telewizji publicznej obu krajów.

Artykuł 28

Telewizje publiczne obu krajów będą współpracowały zgodnie z Umową między Telewizją Polską S.A. i Teleradio Mołdowa, podpisaną w Kiszyniowie dnia 7 lutego 1997 roku, w ramach której będą dążyły do rozszerzenia współpracy programowej.

V. Warunki wymiany osobowej

Artykuł 29

Wymiana osobowa będzie odbywała się w ramach: studiów wyższych, studiów doktoranckich, staży naukowo-badawczych, kursów językowych, delegowania do szkół wyższych pracowników dydaktycznych — specjalistów w dziedzinie języka polskiego i literatury polskiej oraz języka mołdawskiego i literatury mołdawskiej oraz nauczycieli języka polskiego, a także wizyt krótkoterminowych.

Artykuł 30

Strona wysyłająca zapewni, że osoby uczestniczące w wymianie objętej niniejszym Programem będą posiadały ubezpieczenie (polisę) na wypadek nagłych zachorowań lub nieszczęśliwych wypadków, chyba że prawo do świadczeń zdrowotnych wynika z przepisów kraju przyjmującego.

Artykuł 31

Osobom uczestniczącym w wymianie na podstawie artykułu 14 Programu: 1. Strona przyjmująca zapewni:

1) bezpłatną naukę lub staż w publicznych szkołach wyższych oraz jednostkach uprawnionych do prowadzenia studiów doktoranckich;

2) możliwość odpłatnego zakwaterowania w domu studenckim.

2. Strona wysyłająca zapewni, że kandydaci będą posiadali środki wystarczające do pokrycia kosztów utrzymania i zakwaterowania.

3. Przekazanie dokumentów kandydatów na następny rok akademicki nastąpi drogą dyplomatyczną, do końca kwietnia każdego roku.

Artykuł 32

1. Pracownikom dydaktycznym — specjalistom w dziedzinie języka polskiego i literatury polskiej oraz nauczycielom języka polskiego kierowanym na podstawie artykułu 16 Programu do pracy w Republice Mołdowy, Strona mołdawska zapewni:

1) miesięczne wynagrodzenie oraz wynagrodzenie za okres urlopu, zgodnie z obowiązującymi przepisami wewnętrznymi;

2) pomoc w załatwieniu formalności związanych z zatrudnieniem i pobytem.

2.  Strona polska pokryje koszty podróży skierowanych pracowników dydaktycznych i nauczycieli do miejsca zatrudnienia i z powrotem. Strona polska przekaże dokumenty pracowników dydaktycznych i nauczycieli drogą dyplomatyczną, nie później niż do 15 maja każdego roku.

Artykuł 33

Osobom uczestniczącym w wymianie na podstawie artykułu 17 Programu, Strona przyjmująca pokryje koszty uczestniczenia w kursie, z wyjątkiem kosztów podróży.

Artykuł 34

Osoby, które podjęły naukę na studiach wyższych, studiach doktoranckich oraz stażach naukowych przed wejściem w życie niniejszego Programu, będą kontynuowały naukę do czasu jej ukończenia na wcześniej ustalonych warunkach.

Artykuł 35

1. Za obopólną zgodą Stron do niniejszego Programu mogą być wniesione zmiany i uzupełnienia, uwzględnione w oddzielnie sporządzonych protokołach, stanowiących nieodłączną część niniejszego Programu.

2. Sprawy sporne i rozbieżności wynikłe z interpretacji lub stosowania postanowień niniejszego Programu będą rozstrzygane na drodze rozmów i konsultacji.

VI. Postanowienia końcowe

Artykuł 36

Program nie wyklucza możliwości realizacji innych form współpracy w dziedzinie kultury, edukacji, nauki, młodzieży i sportu, pod warunkiem uzgodnienia ich drogą dyplomatyczną.

Artykuł 37

1.  Program niniejszy wejdzie w życie w dniu otrzymania późniejszej noty o dopełnieniu przez Strony procedur wewnątrzpaństwowych, koniecznych dla jego wejścia w życie i będzie obowiązywał do dnia 31 grudnia 2008 roku.

2. Program niniejszy pozostanie w mocy do wejścia w życie nowego Programu, nie dłużej jednak niż do dnia 31 grudnia 2009 roku.

Podpisano W kiszyniowie 14 czerwca 2006 roku, w dwóch egzemplarzach, każdy w językach polskim i mołdawskim, przy czym obydwa teksty są jednakowo autentyczne.

PROGRAM EXECUTIV ÎNTRE GUVERNUL REPUBLICII POLONE ŞI GUVERNUL REPUBLICIIMOLDOVA ÎN DOMENIUL CULTURII, EDUCAŢIEIŞI ŞTIINŢEI PEANII2006-2008

Guvernul Republicii Polone şi Guvernul Repu blicii Moldova, denumite în continuare „Părţi”,

conducîndu-se de principiile menţinerii păcii, respectării drepturilor omului, deschiderii, toleranţei şi dialogului între culturi,

dorind să dezvolte colaborarea amplă în domeniul culturii, educaţiei, ştiinţei, cît şi în problemele tineretului şi sportului,

acordînd atenţie deosebită contactelor directe şi de creaţie între oameni,

în scopul executării Acordului între Guvemul Republicii Polone şi Guvernul Republicii Moldova , privind colaborarea cidturală şi ştiinţifwă, semnat la Chişinău la 10 decembrie 1997,

au convenit asupra celor ce urmează:

I. Cultura şi arta

Articolul 1

Părţile vor tinde să organizeze concerte, spectacole teatrale, festivaluri şi alte acţiuni artistice în ţara partenerului.

Articolul 2

Părţile vor susţine participarea artiştilor şi colectivelor sale la acţiunile artistice organizate în ţara partenerului.

Articolul 3

1.  în baza principiului de reciprocitate, Părţile vor face schimb de colective folclorice în cadrul festivalurilor folclorice internaţionale organizate în ambele ţări

2.  Părţile vor favoriza colaborarea instituţiilor şi organizaţiilor, legate de activitatea de amatori şi de arta populară. în baza principiului de reciprocitate, Părţile vor facilita schimbul de specialişti în domeniile menţionate.

Articolul 4

Părţile vor sprijini expoziţiile de artă modernă sau clasică organizate în ţara partenerului. Detaliile colaborării vor fi coordonate între organizaţiile interesate

Articolul 5

1. Părţile vor susţine omnilateral, pe teritoriul său, în conformitate cu legislaţia sa internâ, activităţile culturale, instructive şi ştiinţifice desfaşurate de persoanele de origine moldovenească în Republica Polonă şi de către organizaţiile persoanelor de origine poloneză în Republica Moldova.

2. Părţile vor facilita obţinerea ajutorului fmanciar şi material de peste hotare de către organizaţiile menţionate în punctul 1 al prezentului articol. Ajutorul material poate fi scutit de taxele vamale, dacă aceasta este prevăzut de legislaţiile în vigoare în fiecare din statele Părţilor.

Articolul 6

Părţile vor susţine organizarea Zilelor Culturii Moldoveneşti în Republica Polonă în anul 2006, iar în anul 2007 a Zilelor Culturii Poloneze în Republica Moldova.

Articolul 7

Părţile vor sprijini colaborarea nemijlocită între organizaţiile moldoveneşti şi poloneze în domeniul arheologiei, muzeisticii, restaurării şi protecţiei monumentelor istorice. Detaliile colaborării vor fi coordonate între instituţiile interesate.

Articolul 8

Părţile vor coopera în scopul prevenirii introducerii, scoaterii şi transmiterii ilicite a valorilor culturale ce aparţin patrimoniului lor cultural în corespundere cu legislaţia în vigoare în ţara respectivă şi convenţiile internaţionale, semnatarii cărora sînt ambele ţâri. Părţile consideră, că valorile culturale, scoase ilicit de pe teritoriul unui stat şi introduse ilicit pe teritoriul celuilalt stat, sînt pasibile de restituire.

Articolul 9

Părţile vor colabora în domeniul protecţiei drepturilor de autor şi a drepturilor conexe în conformitate cu legislaţia în vigoare în ţara respectivă şi convenţiile internaţionale semnatarii cărora sînt ambele ţări.

Articolul 10

Pârţile vor sprijini colaborarea dintre Bibliotecile Naţionale ale ambelor ţări în domeniul schimbului de experţi, precum şi de informaţii, publicaţii şi microfilme. Părţile vor tinde spre realizarea proiectelor comune de instruire în domeniul popularizării cărţii, activităţii editoriale şi bibliotecilor.

Articolul 11

Părţile vor sprijini colaborarea efectuată în baza Acordului de colaborare între Serviciul de Stat de Arhivă al Republicii Moidova şi Directorul Principal al Arhivelor de Stat ale Republicii Polone din 29 mai 2004, semnat la Varşovia, luînd în consideraţie în particular accesul cercetătorilor la fondurile arhivelor ambelor ţâri.

Articolul 12

Părţile vor susţine cooperarea în cadrul forului Organizaţiei Naţiunilor Unite pentru probleme de educaţie, ştiinţă şi cultură (UNESCO) în domeniul culturii, educaţiei şi ştiinţei precum şi colaborarea directă între Comisia Naţională moldovenească şi Comitetul polonez pentru UNESCO.

II. Educaţia şi ştiinţa Articolul 13

Părţile vor colabora, acordînd o atenţie deosebită următoarelor chestiuni:

1)  schimbul de experienţă, de materiale informative şi didactice în domeniul învăţămîntului;

2)  susţinerea studierii limbii polone ca Iimbă străină la Universitatea de Stat din Moldova şi la Universitatea de Stat „ Alecu Russo” din Bălţi, inclusiv prin instruirea cadrelor didactice şi asigurarea adecvată cu echipamentul didactico-material a acestor instituţii.

3)  asigurarea posibilităţii de studiere a limbii materne şi în limba maternă a unor discipline, pentru cetăţenii Republicii Moldova de origine poloneză, în învăţămîntul preuniversitar moldovenesc.

4)  susţinerea contactelor directe între şcoli şi instituţiile de învăţămînt superior;

5)  susţinerii acţiunilor ştiinţiflce comune, inclusiv conferinţelor, simpozioanelor, cît şi olimpiadelor şi concursurilor pentru tineret.

Articolul 14

1.  Partea poloneză va primi în fiecare an, fară plată pentru instruire:

1)  pînă la 5 cetăţeni ai Republicii Moldova în instituţii de învăţămînt superior,

2)  pînă la 2 cetăţeni ai Republicii Moldova la studii de doctorat sau stagii ştiinţifice.

2.  Partea moldovenească va primi anual cetăţeni polonezi pentru stagii ştiinţifice pe un termen total de 45 de luni, fără achitarea plăţii pentru instruire.

3.  Specialităţile şi numărul de persoane pentru instituţiile de învăţămînt superior, doctorantură şi stagii ştiinţifice vor fi coordonate în fiecare an de către Părţi.

Articolul 15

Copiii colaboratorilor reprezentanţelor diplomatice şi instituţiilor consulare ale Republicii Moldova şi Republicii Polone au dreptul la instruire în instituţiile de învăţămînt de stat de toate nivelurile ale celeilalte Părţi, fară achitarea plăţii pentru instruire, în conformitate cu reglementările în vigoare din statele Părţilor.

Articolul 16

Partea poloneză, prin acord cu Partea moldovenească, va delega în fiecare an în Republica Moldova:

1)    învăţâtori şi profesori de limbă polonă şi alte obiecte predate în limba polonă, pentru activitate didactică în grădiniţe şi şcoli pe teritoriul Republicii Moldova, frecventate de copii de origine poloneză;

2)    cadre didactice — specialişti în domeniul limbii polone şi literaturii polone pentru activitate în instituţiile de învăţămînt superior din Republica Moldova.

Articolul 17

Partea poloneză va primi în fiecare an la cursuri de vară de limbă şi Iiteratură polonă profesori şi studenţi ai facultăţilor pedagogice, filologie poloneză şi catedrelor de limbă polonă din Republica Moldova.

Numărul de studenţi şi profesori va fi coordonat în fiecare an.

Articolul 18

Părţile se angajează sa-şi acorde ajutor reciproc în asigurarea instituţiilor de învăţămînt preuniversitar cu manuale, literatură metodică şi alte materiale didactice în scopul satisfacerii necesităţilor de instruire ale persoanelor de origine poloneză, cît şi în cadrul asigurării catedrelor de limbă polonă din instituţiile de învăţămînt superior moldoveneşti cu materiale metodico-didactice.

Articolul 19

Părţile vor examina posibilitatea deschiderii în Republica Moldova a unui Hceu cu predare în limba polonă. Detaliile reaiizării proiectului vor fi coordonate pe calea consultărilor bilaterale.

Articolul 20

Părţile vor susţine dezvoltarea colaborării şi contactelor directe între instituţiile de învâţămînt superior şi instituţiile ştiinţifice, realizate în baza acordurilor încheiate între acestea.

Articolul 21

Părţile vor susţine participarea savanţilor şi specialiştilor Ia seminare ştiinţifice, conferinţe, simpozioane şi alte acţiuni, condiţiile financiare fiind stabilite de către organizatori de fiecare dată.

Articolul 22

Părţile vor susţine realizarea acţiunilor comune, care impulsionează procesul de instruire şi stimulează necesităţile cognitive ale tinerei generaţii (concursuri, olimpiade lingvistice şi pe obiecte, competiţii internaţionale, programe artistice comune etc).

Condiţiile participării vor fi stabilite nemijlocit între instituţiile interesate.

Articolul 23

Părţile vor susţine colaborarea între Academia de Ştiinţe a Moldovei şi Academia Poloneză de Ştiinţe, realizată în baza acordului semnat de ambele Academii.

III. Tineretul şi Sportul

Articolul 24

1. Părţile vor sprijini dezvoltarea colaborării omnilaterale a tineretului prin:

1)  schimb de tineret în diverse domenii;

2)  schimb de experienţă între specialişti şi experţi în diverse probleme legate de activitatea tineretului;

3)  schimb de experienţă între asociaţii, organizaţii guvernamentale şi non-guvernamentale;

4)  cointeresarea pentru instruire şi cercetări în domeniul problemelor tineretului;

5)  elaborarea şi realizarea în comun a programelor pentru tineret.

2. Instituţiile şi organizaţiile interesate vor stabili între ele principiile schimbului şi condiţiile financiare ale acestuia.

Articolul 25

1.  Părţile vor susţine contactele directe între federaţii, asociaţii şi cluburi sportive din ambele ţări.

2.  Colaborarea instituţiilor sportive va include:

1)  popularizarea disciplinelor sportive;

2)  schimb de experienţă, materiale ştiinţifice şi metodice;

3)  organizarea seminarelor şi cursurilor de perfecţionare a specialiştilor în domeniul culturii fizice şi sportului;

4)  schimb de experienţă în sfera sportului de masâ, combaterea dopingului, cît şi asigurarea securităţii în cadrul activitâţilor sportive;

5)  schimb de antrenori şi specialişti în diferite ramuri de sport.

3.  Organizaţiile interesate vor stabili de fiecare dată între ele principiiie schimbului şi condiţiile fmanciare ale acestuia.

IV. Informaţia

>Articolul 26

Părţile vor sprijini schimbul de informaţii între instituţiile respective din ambele ţări. Părţile vor contribui la schimbul de publicaţii şi compendii ştiinţifice care permit familiarizarea cu istoria, geografia şi cultura ambelor ţări.

Articolui 27

Părţile vor susţine dezvoltarea contactelor în domeniui radiofuziunii şi televiziunii publice din ambele ţări.

Articolul 28

Televiziunile publice din ambele ţări vor colabora în conformitate cu Acordul între S.A. Televiziunea Polonă şi Teleradio Moldova, încheiat la 7 februarie 1997, la Chişinâu, în cadrul căruia vor tinde spre extinderea cooperării de program.

V. Condiţiile schimbului de persoane

Articolul 29

Schimbul de persoane se va efectua în cadrul: învăţămîntului superior, doctoranturii, stagiilor de cercetare ştiinţifică, cursurilor lingvistice, delegârii cadrelor didactice — specialiştilor de limba şi literatura polonă cît şi de limba şi literatura moldovenească, din instituţiile de învăţămînt superior, a profesorilor de limbă polonă din învăţămîntul preuniversitar precum şi în cadrul vizitelor de scurtă durată.

Articolul 30

Partea trimiţătoare se va asigura că persoanele participante la schimburile prevăzute de prezentul Program sâ posede poiiţe de asigurare în caz de boli inopinate sau accidente, cu excepţia cazurilor cînd dreptul la deservirea medicală reiese din dispoziţiile părţii primitoare.

Articolul 31

Persoaneior participante la schimb în baza articolului 14 a Programului: 1. Partea primitoare le va asigura:

1)  instruire sau stagiu gratuite în instituţiile de învăţămînt superior de stat publice, şi în instituţiile autorizate pentru realizarea studiilor de doctorat;

2)  posibilitatea cazării contra plată în cămine studenţeşti.

2. Partea trimiţătoare se va asigura că participanţii la schimb vor deţine mijloace financiare pentru întreţinere şi cazare.

3. Transmiterea actelor candidaţilor pentru următorul an academic se va realiza prin canale diplomatice, pînă la sfîrşitul lunii aprilie a anului respectiv.

Articolul 32

1. Persoaneior, delegate în baza articolului 16 a Programului, pentru muncă didactică în Republica Moldova, Partea moldoveneascâ le va asigura.

1)  achitarea salariului lunar şi a indemnizaţiilor de concediu, în conformitate cu prevederile legislaţiei interne;

2)  suport în perfectarea actelor necesare pentru sejur şi încadrarea în cîmpul muncii.

2.Partea poloneză va acoperi cheltuielile de deplasare pînă la locul de lucru şi înapoi a cadrelor didactice şi ale profesorilor delegaţi. Partea polonezâ va transmite actele cadrelor didactice şi ale profesorilor prin canale diplomatice, nu mai tîrziu de 1S mai fiecărui an.

Articolul 33

Persoanelor participante la schimb în baza articolului 17 a Programului, Partea primitoare le va acoperi cheltuielile pentru participare la cursuri, cu excepţia cheltuielilor de călătorie.

Articolul 34

Persoanele care au început studiile superioare, de doctorat sau stagiul ştiinţific pînă la intrarea în vigoare a prezentului Program, vor continua studiile, inclusiv pînă la terminarea lor, în condiţiile stabilite anterior.

Articolul 35

1. în urma înţelegerii reciproce între Părţi în prezentul Program pot fi introduse modificări şi completări, expuse în protocoale separate, care devin parte integrantă a prezentului Program.

2. Litigiile şi discordanţeie, care rezultă din interpretarea sau aplicarea prevederilor prezentului Program, vor fi soluţionate pe calea negocierilor şi consultaţiilor.

VI Dispoziţii finale

Articolul 36

Programul nu exclude posibilitatea realizării unor altor forme de colaborare în domeniul culturii, educaţiei, ştiinţei, tineretului şi sportului cu condiţia coordonării lor pe cale diplomatică.

Articolul 37

1.  Programul va intra în vigoare în ziua primirii Notei diplomatice despre îndeplinirea de către Părţi a procedurilor interne necesare pentru intrarea lui în vigoare. Programul va fi în vigoare pînă la 31 decembrie 2008.

2.  Programul va fi valabil pînă la intrarea în vigoare a unui nou Program, însă nu mai tîrziu decît 31 decembrie 2009.

Semnat la Chisinou 14 iunie anul 2006 în două exemplare, fiecare în limbile moldovenească şi polonă ambele texte fiind egal autentice.