KONWENCJA

dotycząca budowy i funkcjonowania Europejskiego Ośrodka Badań Laserem Rentgenowskim na Swobodnych Elektronach,

sporządzona w Hamburgu dnia 30 listopada 2009 r.

W imieniu Rzeczypospolitej Polskiej

PREZYDENT RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

podaje do powszechnej wiadomości:

Dnia 30 listopada 2009 r. w Hamburgu została sporządzona Konwencja dotycząca budowy i funkcjonowania Europejskiego Ośrodka Badań Laserem Rentgenowskim na Swobodnych Elektronach, w następującym brzmieniu:

Przekład

Konwencja dotycząca budowy i funkcjonowania Europejskiego Ośrodka Badań Laserem Rentgenowskim na Swobodnych Elektronach

Rządy:

Królestwa Danii,

Republiki Francuskiej,

Republiki Federalnej Niemiec,

Republiki Greckiej,

Republiki Węgierskiej,

Republiki Włoskiej,

Rzeczypospolitej Polskiej,

Federacji Rosyjskiej,

Republiki Słowackiej

Królestwa Hiszpanii,

Królestwa Szwecji,

Konfederacji Szwajcarskiej,

Zjednoczonego Królestwa Wielkiej Brytanii i Irlandii Północnej,

Zwane dalej „Stronami Konwencji”,

Wyrażając chęć umocnienia światowej pozycji Europy i krajów będących Stronami Konwencji w dziedzinie badań, oraz intensyfikacji interdyscyplinarnej i międzynarodowej współpracy naukowej;

Podejmując decyzję o wspieraniu budowy i funkcjonowania Europejskiego Ośrodka Badań Laserem Rentgenowskim na Swobodnych Elektronach, mieszczącego nadprzewodzący akcelerator liniowy, linie wiązek promieniowania oraz wyposażenie do prowadzenia eksperymentów, przeznaczone do użytkowania przez środowisko naukowe, w oparciu o kryteria doskonałości naukowej;

Uznając, iż ten nowy typ urządzenia, cechujący się bezprecedensową jakością promieniowania rentgenowskiego w zakresie koherencji, jasności spektralnej oraz rozdzielczości czasowej, będzie w przyszłości miał olbrzymie znaczenie dla różnych dziedzin nauk podstawowych i stosowanych oraz zastosowań przemysłowych;

Opierając się na pomyślnych doświadczeniach współpracy międzynarodowej w ramach projektu TESLA, a także na doświadczeniach Europejskiego Forum Strategii ds. Infrastruktury Badawczej oraz Memorandum of Understanding dotyczącym Fazy Przygotowawczej Europejskiego Ośrodka Badań Laserem Rentgenowskim na Swobodnych Elektronach uzgodnionym w Berlinie w dniu 23 września 2004 r.;

Oczekując, że inne państwa dołączą do działań podejmowanych wspólnie w ramach niniejszej Konwencji;

Uzgodniły, co następuje:

Artykuł 1

USTANOWIENIE EUROPEJSKIEGO OŚRODKA XFEL

(1)   Budowę i użytkowanie Europejskiego Ośrodka Badań Laserem Rentgenowskim na Swobodnych Elektronach, opisanego szczegółowo w Projekcie Technicznym XFEL, którego Streszczenie jest dołączone jako Część A Dokumentu Technicznego nr 1. powierza się Spółce z ograniczoną odpowiedzialnością, zwaną dalej ”Spółką XFEL”, podlegającej prawu niemieckiemu, o ile nie zostanie to ustalone inaczej na mocy niniejszej Konwencji. Statut Spółki XFEL jest dołączony do niniejszej Konwencji jako Załącznik1. Spółka XFEL podejmuje działania wyłącznie w celach pokojowych.

(2) Udziałowcami Spółki XFEL będą właściwe instytucje wskazane dla tego celu przez Strony Konwencji. Strony Konwencji desygnują Udziałowców za pomocą pisemnego zawiadomienia, dostarczonego innym Stronom Konwencji.

(3) Spółka XFEL oraz instytut DESY z Hamburga będą współpracować przy budowie, odbiorze i zarządzaniu działalnością Europejskiego Ośrodka XFEL na podstawie umowy długoterminowej.

1 Załącznik zawiera Statut Spółki XFEL bez wymienienia nazw Udziałowców.

Artykuł 2

NAZWA SPÓŁKI

Spółka XFEL będzie działać pod nazwą „Europejski Ośrodek Badań Laserem Rentgenowskim na Swobodnych Elektronach sp. z o.o.” (Europejska Spółka XFEL).

Artykuł 3

ORGANY SPÓŁKI

(1) Organami Spółki XFEL będą Zgromadzenie Udziałowców, zwane dalej ”Radą”, oraz Zarząd.

(2) Delegaci do Rady będą powoływani i odwoływani w trybie określonym przez Strony Konwencji.

Artykuł 4

FINANSE

(1) Każda ze Stron Konwencji będzie przekazywać Udziałowcom, za których odpowiada, środki finansowe, pokrywające wkład Udziałowców do rocznego budżetu Spółki XFEL, zgodnie z zapisem w Artykule 5.

(2) Koszty budowy określone w ustępie 4 i 5 poniżej obejmują budowę ośrodka z pięcioma jednostkami undulatorowymi i dziesięcioma stacjami eksperymentalnymi (zwanego dalej „Europejski Ośrodek XFEL”). Uzgodniono, że budowa Europejskiego Ośrodka XFEL powinna się rozpocząć na podstawie zobowiązań finansowych przedstawionych w Artykule 5, zgodnie ze „Scenariuszem Szybkiego Uruchomienia Europejskiego Ośrodka XFEL” załączonym jako Część B Dokumentu Technicznego nr 1. Nie zmienia to jednakże postanowienia, że ostatecznym celem pozostaje realizacja Europejskiego Ośrodka XFEL zgodnie z opisem zawartym w Projekcie Technicznym XFEL, którego Streszczenie jest dołączone jako Część A Dokumentu Technicznego nr 1.

(3) Okres budowy zostanie podzielony na dwa etapy:

a)  Podczas etapu I Spółka XFEL wybuduje i odda do eksploatacji akcelerator oraz pierwszą jednostkę undulatorową łącznie z wyposażeniem do pierwszych eksperymentów. Równolegle, Spółka XFEL będzie kontynuować budowę pozostałych jednostek undulatorowych. Oczekuje się, iż etap I będzie trwać nie dłużej niż osiem lat od daty rozpoczęcia budowy. Etap ten zakończy się w dniu ustalonym przez Radę, po spełnieniu wymogów pośredniej specyfikacji docelowej, zdefiniowanych w odniesieniu do wstępnego funkcjonowania w Streszczeniu Projektu Technicznego XFEL, dołączonego jako Część A Dokumentu Technicznego nr 1.

b)  Podczas etapu II Spółka XFEL zapewni funkcjonowanie zespołu akceleratorowego oraz pierwszej jednostki undulatorowej dla prowadzenia pierwszych eksperymentów. Równolegle, Spółka XFEL dokończy budowę pozostałych jednostek undulatorowych i będzie je oddawać kolejno do eksploatacji wraz ze stacjami eksperymentalnymi. Oczekuje się, iż etap II będzie trwać nie dłużej niż trzy lata od daty zakończenia etapu I, osiągając spełnienie wymogów końcowej specyfikacji docelowej (określonych w Streszczeniu Projektu Technicznego XFEL, dołączonym jako Część A Dokumentu Technicznego nr 1). Po zakończeniu etapu II, Spółka XFEL będzie zarządzać działalnością Europejskiego Ośrodka XFEL i realizować program służący do jego dalszego rozwoju.

(4) ”Koszty budowy” będą stanowić sumę:

a)   wydatków podczas etapu przygotowawczego, określonych w Dokumencie Technicznym nr 5.

b)   wszystkich wydatków etapu I, i

c)   tej części wydatków etapu II, która obejmuje ukończenie budowy i oddanie do eksploatacji pozostałych jednostek undulatorowych, stacji eksperymentalnych i powiązanych modyfikacji zespołu akceleratorowego.

(5)  Koszty budowy Europejskiego Ośrodka XFEL, jak je przedstawiono w Streszczeniu XFEL dołączonym jako Część A Dokumentu Technicznego nr1, nie mogą przekroczyć sumy: 1082 milionów euro w cenach z roku 2005.

(6)  Tabela zawierająca szacowane wydatki roczne jest dołączona jako Dokument Techniczny nr 2.

(7) Przynajmniej raz w roku Rada będzie dokonywać przeglądu rzeczywistych oraz szacowanych kosztów budowy. Jeśli, zdaniem Rady, budowa zespołu akceleratorowego, jednostek undulatorowych oraz stacji eksperymentalnych może nie zostać zakończona pomyślnie ze względu na ograniczenia kosztowe określone w ustępie 5 powyżej oraz specyfikację docelową określoną w Dokumencie Technicznym nr 1, wówczas Rada, na wniosek Zarządu zdecyduje o sposobie redukcji kosztów tak, by nie przekroczyć określonego limitu.

(8) Rada działając jednogłośnie może zatwierdzić modyfikację kosztów budowy (łącznie z kosztami uruchomienia).

(9) Oszacowanie rocznych budżetów operacyjnych obejmujących zabezpieczenie rozwoju znajduje się w Dokumencie Technicznym nr 2.

Artykuł 5

WKŁADY

(1) Niemiecka Strona Konwencji udostępni Spółce XFEL bezpłatnie miejsca przygotowane na budowę Ośrodka XFEL w Hamburgu i Schenefeld, oznaczone na mapie lokalizacji, dołączonej jako Dokument Techniczny nr 3.

(2) Strony Konwencji zapewnią wkład Udziałowców w koszty budowy, (uwzględniając przy tym koszty przygotowania i odbioru) jako wkład pieniężny lub rzeczowy. Wkład rzeczowy zostanie zdefiniowany i określony zgodnie z Dokumentem Technicznym nr 4.

(3) W czasie podpisywania Konwencji, Strony Konwencji zobowiążą się do wniesienia następujących kwot na pokrycie kosztów budowy (uwzględniając przy tym koszty przygotowania i odbioru) (wszystkie w cenach 2005 roku):

11,0 milionów euro przez Królestwo Danii,

36,0 milionów euro przez Republikę Francuską

580,0 milionów euro przez Republikę Federalną Niemiec,

4,0 milionów euro przez Republikę Grecką

11,0 milionów euro przez Republikę Węgierską

33,0 milionów euro przez Republikę Włoską,

21,6 milionów euro przez Rzeczypospolitą Polską,

250,0 milionów euro przez Federację Rosyjską,

11,0 milionów euro przez Republikę Słowacką

21,6 milionów euro przez Królestwo Hiszpanii,

12,0 milionów euro przez Królestwo Szwecji,

15,0 milionów euro przez Konfederację Szwajcarską

30,0 milionów euro przez Zjednoczone Królestwo Wielkiej Brytanii i Irlandii Północnej.

(4) Strony Konwencji oczekują że w okresie budowy zostaną zawarte dalsze zobowiązania pozwalające zrealizować Europejski Ośrodek XFEL w całości tak, jak opisano w Projekcie Technicznym XFEL

(5) Wykorzystanie Europejskiego Ośrodka XFEL przez środowisko naukowe jednej ze Stron Konwencji związane jest ze stosownym wkładem tej Strony Konwencji w pokrycie kosztów funkcjonowania Europejskiego Ośrodka XFEL Odpowiedni schemat podziału tych kosztów będzie uzgodniony przez Radę nie później niż trzy lata po rozpoczęciu okresu budowy.

(6) Strony Konwencji przyjmą zobowiązanie, że Udziałowcy wniosą wkład w koszty funkcjonowania zgodnie z uzgodnionym schematem ich podziału.

(7) Statut Spółki XFEL, zamieszczony w Załączniku, określa upoważnienia Rady do podejmowania decyzji dotyczących zmian wielkości wkładów w koszty budowy (uwzględniając przy tym koszty przygotowania i odbioru) i funkcjonowania, jak również transfer udziałów Spółki XFEL lub ich części, wspomnianych w Artykule 1.

Artykuł 6

KRYTERIA KORZYSTANIA Z EUROPEJSKIEGO OŚRODKA XFEL DLA CELÓW NAUKOWYCH

(1) Korzystanie z Europejskiego Ośrodka XFEL będzie się opierać na kryterium doskonałości naukowej i korzyści dla społeczeństwa.

(2)  Ocena i rekomendacja wniosków o przeprowadzenie eksperymentów i dotyczących korzystania z Europejskiego Ośrodka XFEL są nadzorowane przez Komitet Doradczy ds. Nauki Spółki (artykuł 16 załącznika).

(3)  Rada ustala warunki wstępne w celu uniknięcia trwałej i znaczącej nierównowagi między korzystaniem z Europejskiego Ośrodka XFEL przez środowisko naukowe państwa będącego Stroną Konwencji a wkładem finansowym Udziałowca (ów) tej Strony na rzecz Europejskiego Ośrodka XFEL.

Artykuł 7

PRZEPŁYW PERSONELU I WYPOSAŻENIA NAUKOWEGO

(1) Z zastrzeżeniem wymogów prawa krajowego, każda ze Stron Konwencji ułatwi, w ramach własnych kompetencji, procedury związane z przemieszczeniem się i pobytem obywateli Stron Konwencji, zatrudnionych przez Spółkę XFEL lub oddelegowanych do Spółki XFEL lub prowadzących badania korzystając z obiektów Spółki XFEL, jak również członków rodziny tych obywateli.

(2) Każda ze Stron Konwencji w granicach swojego terytorium i w zgodzie z obowiązującym prawem krajowym ułatwi procedury dotyczące dokumentów tranzytowych niezbędnych do tymczasowego importu i eksportu wyposażenia naukowego oraz próbek przeznaczonych do stosowania w badaniach wykorzystujących obiekty Spółki XFEL.

Artykuł 8

POKRYCIE POTENCJALNYCH KOSZTÓW VAT

(1) Spółka XFEL będzie podlegać ogólnym przepisom w zakresie opłacania podatku od towarów i usług (VAT).

(2) O ile wkłady Udziałowców w koszty budowy (w tym,koszty przygotowania i uruchomienia ośrodka) i funkcjonowania podlegają podatkowi VAT, to ten VAT będzie ponoszony przez Stronę Konwencji, która pobiera podatek.

(3) Jeśli wkłady Udziałowców w koszty budowy (w tym koszty przygotowania i uruchomienia ośrodka) i funkcjonowania nie podlegają podatkowi VAT, a to w konsekwencji prowadzi do ograniczenia względnie pozbawienia Spółki XFEL prawa do potrącenia lub domagania się zwrotu VAT zapłaconego przez Spółkę XFEL stronom trzecim, ten niepotrącalny VAT będzie ponoszony przez Stronę Konwencji, która pobiera VAT.

Artykuł 9

POROZUMIENIA Z INNYMI UŻYTKOWNIKAMI

Porozumienia dotyczące długoterminowego użytkowania Europejskiego Ośrodka XFEL przez Rządy lub grupy Rządów, które nie przystąpiły do niniejszej Konwencji, lub przez przedsiębiorstwa lub organizacje z siedzibą na terenie tych krajów, mogą zostać zawarte przez Spółkę XFEL pod warunkiem, iż zostaną jednogłośnie zatwierdzone przez Radę.

Artykuł 10

WŁASNOŚĆ INTELEKTUALNA

(1) Zgodnie z celami niniejszej Konwencji termin „Własność intelektualna” będzie rozumiany zgodnie z Artykułem 2 „Konwencji o utworzeniu Światowej Organizacji Ochrony Własności Intelektualnej”, podpisanej 14 lipca 1967 roku.

(2) W związku ze sprawami własności intelektualnej stosunki między Stronami Konwencji będą regulowane przez prawo krajowe Stron Konwencji oraz na podstawie odpowiednich paragrafów umów o współpracy naukowej i technicznej między Wspólnotą Europejską a Stronami Konwencji nie będącymi członkami Unii Europejskiej.

Artykuł 11

SZKOŁA

Niemiecka Strona Konwencji będzie wspierać wysiłki mające na celu umożliwienie dostępu do edukacji dzieciom pracowników Spółki XFEL lub pracowników oddelegowanych do Spółki XFEL w państwowych lub prywatnych międzynarodowych szkołach w Republice Federalnej Niemiec.

Artykuł 12

SPORY

(1)  Strony Konwencji będą zabiegać o rozwiązanie na drodze polubownych negocjacji każdego sporu, dotyczącego interpretacji lub stosowania niniejszej Konwencji.

(2) W przypadku, gdy niemożliwe jest rozwiązanie sporu na drodze polubownej, każda ze Stron Konwencji uczestniczących w sporze może wnieść o rozpatrzenie sporu przed trybunałem arbitrażowym.

(3) Każda ze stron sporu wyznacza arbitra. Jeśli spór zaistniał pomiędzy jedną Stroną Konwencji a grupą (dwiema lub większą liczbą) innych Stron Konwencji, to grupa ta wyznacza jednego wspólnego arbitra. Wyznaczeni w ten sposób arbitrzy wybierają obywatela państwa innego niż państwo, z którego pochodzą strony sporu, na głównego arbitra i Przewodniczącego trybunału arbitrażowego. Przewodniczący ma głos decydujący w przypadku, gdy głosy arbitrów są równo podzielone. Arbitrzy są wyznaczani w ciągu dwóch miesięcy od dnia złożenia wniosku o arbitraż, a Przewodniczący trybunału w ciągu trzech miesięcy od tego dnia.

(4) W przypadku nieprzestrzegania terminów, określonych w poprzednim ustępie, i przy braku innych uzgodnień, każda strona sporu może poprosić Prezesa Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości Wspólnot Europejskich lub, jeżeli to właściwe, Międzynarodowego Trybunału Sprawiedliwości o wyznaczenie odpowiednich arbitrów.

(5) Trybunał arbitrażowy podejmuje decyzje zwykłą większością głosów.

(6) Trybunał arbitrażowy podejmuje decyzje na podstawie ust. 1 Art. 38 Statutu Międzynarodowego Trybunału Sprawiedliwości. Jego decyzje są wiążące.

(7) Trybunał określa swój regulamin zgodnie z rozdziałem III cz. IV Konwencji w sprawie pokojowego rozwiązywania sporów międzynarodowych, podpisanej w Hadze 18 października 1907 r.

(8)  Każda strona sporu ponosi własne koszty i równą część kosztów postępowania arbitrażowego.

(9) Trybunał opiera swoje decyzje na regule prawa obowiązującej w przypadku danego sporu.

Artykuł 13

DEPOZYTARIUSZ I WEJŚCIE W ŻYCIE

(1) Niniejsza Konwencja wchodzi w życie pierwszego dnia drugiego miesiąca od momentu powiadomienia Rządu Republiki Federalnej Niemiec będącego depozytariuszem tej Konwencji przez wszystkie Rządy-sygnatariuszy o zakończeniu krajowej procedury zatwierdzającej.

(2) Rząd Republiki Federalnej Niemiec poinformuje natychmiast wszystkie Rządy-sygnatariuszy o dacie każdego powiadomienia, o których mowa w poprzednim ustępie oraz o dacie wejścia w życie niniejszej Konwencji.

(3)  Przed wejściem w życie niniejszej Konwencji Strony Konwencji mogą uzgodnić, by część lub wszystkie artykuły niniejszej Konwencji obowiązywały na czas określony.

Artykuł 14

PRZYSTĄPIENIE

(1) Po wejściu w życie niniejszej Konwencji, przystąpić do niej może każdy Rząd, za zgodą wszystkich Stron Konwencji i na uzgodnionych warunkach. Warunki przystąpienia będą przedmiotem uzgodnienia pomiędzy Stronami Konwencji a przystępującym Rządem lub grupą Rządów.

(2) Warunki przystąpienia do Konwencji w okresie sześciu miesięcy od jej pierwszego podpisania będą dla przystępujących Rządów takie same jak dla Stron Konwencji.

Artykuł 15

OKRES OBOWIĄZYWANIA

(1) Niniejsza Konwencja jest zawarta na czas określony do dnia 31 grudnia 2026 r. i pozostaje w mocy po tym terminie przedłużana o kolejne okresy pięcioletnie, po uprzednim potwierdzeniu naukowo-technicznego kierunku rozwoju Europejskiego Ośrodka XFEL dla każdego nowego pięcioletniego okresu na podstawie raportu przeglądowego, zatwierdzonego przez Radę Spółki XFEL

(2) Strona Konwencji może odstąpić od niniejszej Konwencji z trzyletnim okresem wypowiedzenia, przedłożonym Rządowi Republiki Federalnej Niemiec. Odstąpienie staje się skuteczne wyłącznie w dniu 31 grudnia 2026 lub na koniec każdego z kolejnych okresów pięcioletnich.

(3) Niniejsza Konwencja pozostaje w mocy dla pozostałych Stron Konwencji.

Warunki i skutki odstąpienia od niniejszej Konwencji przez Stronę Konwencji, w szczególności jej udział w kosztach likwidacji Ośrodka Badań XFEL i budynków oraz odszkodowanie za straty, zostaną uzgodnione na drodze porozumienia, zawartego między Stronami Konwencji, zanim odstąpienie Strony Konwencji stanie się skuteczne.

Artykuł 16

LIKWIDACJA OŚRODKA BADAŃ

Niemiecka Strona Konwencji będzie odpowiedzialna za koszty likwidacji Europejskiego Ośrodka XFEL przekraczające dwukrotnie jego roczne koszty funkcjonowania obliczone na podstawie średniej z ostatnich pięciu lat funkcjonowania.

Artykuł 17

ZMIANY ZAŁĄCZNIKA I DOKUMENTÓW TECHNICZNYCH

(1) Strony Konwencji postanawiają, że załącznik do niniejszej Konwencji jak również Dokumenty Techniczne mogą być modyfikowane bez zmiany Konwencji, decyzją Rady Spółki XFEL, pod warunkiem, że modyfikacje te nie są sprzeczne z treścią Konwencji. Zmiany treści Załącznika wymagają jednomyślnej zgody Rady Spółki XFEL

(2) Następujący załącznik stanowi integralną część niniejszej Konwencji:

Statut Spółki „Europejski Ośrodek Badań Laserem Rentgenowskim na Swobodnych Elektronach sp. z o.o.” (European XFEL GmbH).

Ponadto Konwencja powołuje się na następujące Dokumenty Techniczne:

1. Streszczenie Projektu Technicznego XFEL (część A) i Scenariusz Szybkiego Uruchomienia Europejskiego Ośrodka XFEL (część B);

2. Szacunkowe roczne wydatki;

3. Mapa lokalizacji;

4. Podstawowe zasady i procedury wnoszenia wkładów rzeczowych;

5. Koszty przygotowawcze.

Jako potwierdzenie powyższych ustaleń, niżej podpisani przedstawiciele, upoważnieni przez odpowiednie Rządy, składają swoje podpisy pod niniejszą Konwencją.

Podpisano w Hamburgu dnia 30 listopada 2009 r. w językach angielskim, francuskim, niemieckim, włoskim, rosyjskim i hiszpańskim, oprócz Dokumentów Technicznych, które są sporządzone tylko w języku angielskim, z zastrzeżeniem, iż wszystkie wersje są na równi autentyczne, w postaci jednego oryginału, który zostanie zdeponowany w archiwum Rządu Republiki Federalnej Niemiec, który prześle jego poświadczoną kopię do wszystkich Stron Konwencji oraz Rządów przystępujących i będzie sukcesywnie informować je o wszelkich zmianach.

W imieniu Rządu:

Królestwa Danii,

Republiki Francuskiej,

Republiki Federalnej Niemiec,

Republiki Greckiej,

Republiki Węgierskiej,

Republiki Włoskiej,

Rzeczypospolitej Polskiej,

Federacji Rosyjskiej,

Republiki Słowackiej,

Królestwa Hiszpanii,

Królestwa Szwecji,

Konfederacji Szwajcarskiej,

Zjednoczonego Królestwa Wielkiej Brytanii i Irlandii Północnej.

Po zaznajomieniu się z powyższą Konwencją, w imieniu Rzeczypospolitej Polskiej oświadczam, że:

— została ona uznana za słuszną zarówno w całości, jak i każde z postanowień w niej zawartych,

— jest przyjęta, ratyfikowana i potwierdzona,

— będzie niezmiennie zachowywana.

Na dowód czego wydany został akt niniejszy, opatrzony pieczęcią Rzeczypospolitej Polskiej. Dano w Warszawie dnia 8 lipca 2010 r.

Załącznik 1 Statut Spółki XFEL

Załącznik 2 Akt Końcowy